Ausländerbehörde

Bu kâğıt, sitenin en yanlış anlaşılan belgelerinden biri. “Geçici belge” diye geçiştiriliyor; oysa üzerindeki hangi kutucuğun işaretli olduğu kişinin çalışma ve seyahat hakkını tamamen belirliyor.

Neden verilir

Oturum izninin uzatılması ya da yeni bir izin talebi karara bağlanmadan önce, kişinin Almanya’daki durumu boşta kalmasın diye verilir. Kanun buna “kurgu” (Fiktion) der: karar çıkana kadar eski durum sürüyor sayılır.

ÖnemliÜç ayrı kurgu, üç ayrı sonuç

Kâğıdın ortasında işaretlenen kutucuk, hangi kurgunun uygulandığını gösterir:

• Devam kurgusu — mevcut izin, karar çıkana kadar sürüyor sayılır. Çalışma hakkı genellikle korunur.
• İzinli kalış kurgusu — kişi izinsiz sayılmaz ama eski iznin hakları otomatik devam etmez.
• Erteleme kurgusu — yalnız sınır dışı işleminin durduğunu gösterir; en zayıf durum budur.

UyarıÇeviride kutucuk atlanamaz

Bu belge Türkiye’de bir bankaya, tapuya ya da mahkemeye sunulduğunda, işaretli kutucuk çevrilmezse belge “geçerli oturum izni” gibi okunur. Bu, gerçeğe aykırı bir izlenimdir. Çeviride işaretli seçenek ve varsa çalışma şerhi açıkça yazılır.

Seyahat

Bu kâğıtla Almanya dışına çıkıp geri dönmek her zaman mümkün değildir; hangi kurgunun işaretli olduğuna ve kâğıdın üzerindeki nota bağlıdır. Türkiye’ye gidip dönecek kişinin bunu önceden öğrenmesi gerekir.

Elindeki kartı getirip ek yaprağı evde bırakan kişi, dosyasının en belirleyici kâğıdını getirmemiş olur. Bu sayfa tam olarak o kâğıdı anlatıyor.

Ek yaprak nedir

Oturum kartı verilirken yanında basılan, kartın belge numarasını taşıyan ayrı bir kâğıt. Kartın arkasındaki küçük şerh alanına sığmayan yan koşullar (Nebenbestimmungen) buraya yazılır.

Tipik olarak ne yazar

• Çalışma sınırı — hangi işverende, hangi meslekte, haftada kaç saat çalışılabileceği.
• İkamet yükümlülüğü (Wohnsitzauflage) — belirli bir eyalette ya da ilçede oturma şartı.
• Bildirim yükümlülükleri — iş, adres ya da aile durumu değiştiğinde yabancılar dairesine haber verme şartı.
• Süreye bağlı koşullar — dil kursu, uyum kursu ya da belge tamamlama şartı.

UyarıEk yaprak kaybolursa kartın anlamı eksilmez, ama ispat gücü eksilir

Koşullar hukuken geçerliliğini korur; ancak bir Türk makamına ya da işverene kartın koşulsuz olduğunu göstermek isteyen kişi, elinde ek yaprak yoksa bunu ispat edemez. Kaybolduğunda yabancılar dairesinden yeniden bastırılabilir.

Çeviride ne yapılır

Ek yaprak satır satır çevrilir; “yan koşullar vardır” gibi özetleyen bir çeviri belgeyi işe yaramaz hâle getirir. Yan koşul metinleri genellikle kanun maddesine atıf yapar; atıf numarası aynen korunur. Madde atıfları bölümü.

2011’den beri Alman oturum izni bir kâğıt yapıştırma değil, kredi kartı boyutunda çipli bir karttır. Türkiye’deki makama ya da tercümana getirilen kart çoğu zaman yanlış okunur, çünkü asıl hukuki bilgi kartın üzerinde değildir.

Ön yüzde ne var

• Art des Titels — iznin türü. Kartın en belirleyici satırı budur.
• Gültig bis — geçerlilik bitişi. Süresiz izinlerde bile kart on yılda bir yenilenir; buradaki tarih kartın bitişidir, her zaman iznin bitişi değildir.
• Dokumentennummer — belge numarası. Türk makamına verilen dilekçelerde bu numara istenir.
• Staatsangehörigkeit — uyruk. “TÜRKISCH” yazar.

Arka yüzde ne var

Arka yüzde Anmerkungen (şerhler) alanı bulunur. Çalışma izninin varlığı çoğu zaman burada tek satırla yazılıdır: “Erwerbstätigkeit gestattet” ya da “Beschäftigung nur nach Erlaubnis der Ausländerbehörde”. Bu satır atlanırsa kartın anlamı tamamen değişir.

UyarıKartta yazmayan bilgi ek yaprakta

Şerh alanı küçük olduğu için yan koşulların büyük kısmı karta değil, ayrı bir kâğıda — Zusatzblatt’a — basılır. Kart tek başına getirildiğinde dosyanın yarısı eksik olur. Ek yaprak sayfası.

Çevirisini kim yapmalı

Türkiye’deki işlemlerde (nüfus, tapu, banka, mahkeme) Türkiye’de yapılmış yeminli tercüme çoğunlukla yeterlidir. Karta ait bir apostil söz konusu değildir; apostil belgelere verilir, kimlik kartlarına değil. Bir makam apostil istiyorsa kastettiği genellikle karttaki bilgiyi teyit eden ayrı bir Bescheinigung’dur.

Türkiye tarafında nasıl okunur

Türk makamı bu kartta üç şeyi arar: kişinin kimliği, Almanya’da yasal ikametinin sürdüğü ve ne zamana kadar sürdüğü. Kart türü ve şerh satırı çeviride eksiksiz aktarılmalıdır.

Pasaport vatandaşlığı kanıtlamaz, karine oluşturur. Vatandaşlığın kendisinin ispatı gerektiğinde istenen belge budur.

Ne zaman istenir

• Çocuğun Alman vatandaşlığının tescilinde.
• Miras ve nüfus işlemlerinde vatandaşlığın belirleyici olduğu durumlarda.
• Kamu görevine başvuruda.
• Vatandaşlığın kesintisiz sürdüğünün ispatı gerektiğinde.

Türk vatandaşlığıyla ilişkisi

Çifte vatandaşlarda belge, Alman vatandaşlığının ne zaman ve nasıl kazanıldığını gösterir. Bu tarih, Türk vatandaşlığının durumunu değerlendirmede önemli olabilir; 2024 reformu öncesi ve sonrası dosyalarda sonuç farklı olabilir.

Başvuru

Yerleşim yerindeki vatandaşlık makamına; yurt dışında yaşayanlar Bundesverwaltungsamt’a başvurur. İnceleme uzun sürebilir, çünkü makam soy zincirini geriye doğru inceler.

Çeviri

Türkiye’de kullanılacaksa kâğıt apostil + Türkçe yeminli çeviri + noter onayı.

Başvuru usulü ve tespit

Belge, vatandaşlık makamınca (eyalet kanununa göre belediye, ilçe ya da bölge hükümeti; yurt dışında federal idare dairesi BVA) vatandaşlığın tespiti (StAG § 30) üzerine düzenlenir: makam, kişinin Alman vatandaşlığını hangi yolla (doğumla, vatandaşlığa alınmayla, evlat edinmeyle, beyanla) kazandığını ve kaybetmediğini (StAG § 17 ve devamı: yabancı vatandaşlığa geçme, 2000 öncesi kurallar, askerlik, evlat edinme) belgelerle inceler ve soy zincirini gerektiği kadar geriye (ebeveyn, büyükanne ve büyükbaba) izler; başvuru formu (BVA formu ya da eyalet formu), doğum ve evlilik belgeleri, ebeveynlerin belgeleri, vatandaşlığa alınma belgesi, kayıt geçmişi ve pasaportlar sunulur. İşlem, aylar hatta yıllar sürer ve harca tabidir. Olumsuz tespit (Negativattest: “ist nicht deutscher Staatsangehöriger”) de mümkündür. Belge, kimlik belgesi değildir ve fotoğraf taşımaz; süresizdir ama sonradan kaybedilen vatandaşlığı göstermez, bu yüzden makamlar taze belge ister. Vatandaşlığa alınma belgesi (Einbürgerungsurkunde) vatandaşlığı kanıtlar ama tespit belgesinin yerine geçmez; kamu görevine girişte (Beamter) ve bazı miras işlemlerinde tespit belgesi zorunludur.

Türk kökenli için tespit ve Türk vatandaşlığı

2000 ile 2024 arasında Alman vatandaşlığına alınıp Türk vatandaşlığını geri kazanan kişiler (StAG § 25 eski hükmü: izin almadan yabancı vatandaşlık kazanma Alman vatandaşlığını kaybettirirdi) tespit incelemesinde Alman vatandaşlığını kaybetmiş çıkabilir; 27 Haziran 2024 reformu kaybı ileriye dönük kaldırdı ama geçmiş kayıpları geri getirmedi, bu kişiler yeniden vatandaşlığa alınma yoluna gider. Tespit dosyasında Türk nüfus kayıt örneği (vatandaşlık durumu ve kazanma tarihiyle, “vatandaşlık olay tarihi”) belirleyicidir ve apostilli, yeminli çevirili sunulur; Türk vatandaşlığından çıkma belgesi (Türk İçişleri Bakanlığı, çıkma izni ve çıkma belgesi) ve mavi kart varsa eklenir. Belge, Türkiye’de Alman vatandaşı olarak taşınmaz alımında, Türk vatandaşlığına yeniden alınma başvurusunda (5901 sayılı kanun md. 13) ve Türk mahkemesinde uygulanacak hukukun tespitinde kullanılır; apostil ve yeminli çeviri gerekir. Çeviride “Staatsangehörigkeitsausweis” için “vatandaşlık belgesi (tespit belgesi)”, “Feststellung der Staatsangehörigkeit” için “vatandaşlığın tespiti”, “Einbürgerungsurkunde” için “vatandaşlığa alınma belgesi”, “Negativattest” için “olumsuz tespit belgesi”, “Verlust der Staatsangehörigkeit” için “vatandaşlığın kaybı” kullanılır; kazanma yolu, tarih ve dayanak madde aynen aktarılır.

Bir kısır döngüyü çözen belge. Türk makamı vatandaşlıktan çıkış için “önce diğer vatandaşlığı alın” der; Alman makamı ise “önce Türk vatandaşlığından çıkın” derdi. Teminat bu düğümü açar.

Ne işe yarar

Alman makamı, diğer şartların sağlandığını ve yalnız eski vatandaşlıktan çıkış kaldığını yazılı olarak bildirir. Bu belgeyle Türk makamına çıkış izni başvurusu yapılır.

Süreli bir belgedir

Teminatın üzerinde bir geçerlilik süresi yazar (genellikle iki yıl). Süre içinde çıkış işlemi tamamlanmazsa teminat düşer ve yeniden başvurulur. Türk tarafındaki işlem aylar sürebildiği için süreyi baştan hesaplayın.

2024 reformundan sonra hâlâ gerekli mi

27 Haziran 2024’te yürürlüğe giren reform, Almanya’da çok vatandaşlığı genel olarak mümkün kıldı. Bu, pek çok başvuruda çıkış şartını ve dolayısıyla teminat ihtiyacını ortadan kaldırdı. Ancak uygulamanın kapsamı başvurunun türüne göre değişebiliyor; kendi dosyanız için yetkili makama sorun.

Çeviri

Türk makamına sunulacağı için Türkçe yeminli çeviri ve kâğıt apostil gerekir.