Kavramlar
Kavramlar
Alman belgelerinde geçen idare, iş, aile, miras, sosyal güvenlik ve ceza hukuku kavramlarının Türkçe karşılığı ve belgedeki yeri.

Belgeyi okuyabiliyorsunuz ama içindeki bir kelime tüm anlamı değiştiriyor. Bu bölüm o kelimeleri açıklar — sözlük karşılığıyla değil, belgedeki işleviyle.
Neden sözlük yetmiyor
Bir sözlük “Widerspruch” için “itiraz” der ve durur. Oysa bilmeniz gereken şey şudur: itirazın süresi kaç haftadır, hangi makama yapılır, süre kaçırılırsa ne olur, belgenin neresinde yazar. Bu bölümdeki her sayfa bunu yanıtlar.
Kavram alanları
Genel idare hukuku (süreler, itiraz yolları, yan koşullar), iş hukuku, aile hukuku, miras hukuku, sosyal güvenlik ve sağlık, ceza ve idari yaptırım.
Belgede kısaltma görüyorsanız kısaltmalar bölümüne, bir kanun maddesi atfı görüyorsanız maddeler bölümüne bakın.
Bu bölümdeki sayfalar
A
- “Aussteuerung”: kanunda böyle bir terim yok Yaygın kullanılan bu terim kanunda geçmez; hukuki olay süre sınırının dolmasıdır.
- Abfindung: iş sonu tazminatı Kendiliğinden doğan bir hak değildir; anlaşmayla ya da mahkeme sulhuyla belirlenir ve vergiye tabidir.
- Abstammungsurkunde: yürürlükteki kanunda böyle belge yok Bu iki belge adı yürürlükteki nüfus mevzuatında hiç geçmez ve düzenlenemez.
- Açık maddî hata Yazım ve hesap hataları her zaman düzeltilebilir. Bu, itirazdan farklı bir yoldur.
- Ad uyarlaması: bir kapı açık, biri Türkiye’ye kapalı Adı Alman hukukuna tabi hâle gelen kişi uyarlama beyanı verebilir; yabancı kayıttaki adı seçme hakkı ise yalnız Birlik ülkeleri içindir.
- Adı benzeyen iki belge: biri sizin, öteki başkası hakkında Biri kişinin kendi belgesini genişletir, öteki başkası hakkında bilgi verir ve menfaat şartı arar.
- Adli sicil belgesinin türleri: hangisi isteniyor Üç ayrı tür vardır ve kapsamları farklıdır. Genişletilmiş tür yalnız belirli işler için verilir.
- Adres tespiti Adresi bilinmeyen kişinin bulunması için yapılan araştırmadır. Sonuçsuz kalırsa ilanen tebligat gündeme gelir.
- Adresiniz isteyene verilir: gizlemek ayrı başvuru ister Basit nüfus bilgisi için haklı menfaat aranmaz; gizlilik ancak süreli bir yasak kaydıyla kurulur.
- Ağır engelli kartı oturma izninin süresini aşamaz Alman vatandaşı olmayanlarda kart, oturma izninin bittiği ayın sonunu aşacak biçimde verilmez.
- Ağır engellide derhal fesihte sessizlik onaya dönüşüyor Derhal fesihte onay başvurusu iki hafta içinde yapılır ve daire iki hafta içinde karar vermezse onay verilmiş sayılır.
- Ağır engellide koruma altı aydan sonra başlar Koruma, iş ilişkisinin fesih beyanının ulaştığı anda kesintisiz altı aydan uzun sürmüş olmasını gerektirir.
- Ağır engellilikte kısalan yaştır, bekleme süresi değildir Ağır engelli yaşlılık aylığında aranan bekleme süresi uzun süreli sigortalılıkla aynıdır; kısalan yalnızca yaş sınırıdır.
- Aile birleşiminde ayrıcalıklı maddeler: hangi kart ne açar Kanun bazı oturum amaçlarını sayarak konut ve dil koşullarında muafiyet tanır.
- Aile içinde müteselsil sorumluluk Ortak imzalanan sözleşmede alacaklı tutarın tamamını tek kişiden isteyebilir. Ayrılık bu sorumluluğu sona erdirmez.
- Aile kararında icra şerhi: kural değil istisna Aile kararlarında icra şerhi yalnızca icra, kararı veren mahkeme dışında yapılacaksa aranır.
- Aile ödemelerinde belirleyici iznin türü, varlığı değil Serbest dolaşım hakkı olmayan yabancıda hak, iznin türüne ve veriliş amacına bağlıdır.
- Aile sigortalısının hastalık parası hakkı yoktur Aile sigortası kapsamındaki kişiler tedaviden yararlanır ama hastalık parası hakkına sahip değildir.
- Aile sigortası: bağımlı değil, kendi hakkı Aile bireyi primsiz ama kendi adına sigortalıdır; kartı da kendi adınadır.
- Akteneinsicht: dosyayı inceleme hakkı Makamın elindeki dosyayı görme hakkınız var. Ret gerekçesinin dayandığı belgeyi ancak böyle öğrenirsiniz.
- Aleyhe karar öncesi dinlenme: fırsat penceresi Aleyhe bir karar verilmeden önce görüş bildirme fırsatı verilir; bu pencere kaçırılırsa itiraz aşamasına kalınır.
- Alkol sınırları: aynı olay kabahat de olabilir suç da Belirli bir değerin üstü kabahat sayılır; daha yüksek değerlerde ya da sürüşte bozulma varsa yol ceza hukukuna geçer.
- Alman adli para cezası tek bir rakam değil: iki sayıdır Ceza, gün birimi sayısı ve bir gün biriminin miktarı olarak ayrı ayrı belirlenir.
- Alman hukukunda “zamanaşımının kesilmesi” diye kurum yok Ödeme emri süreyi durdurur, sıfırlamaz; sıfırlama borçlunun kendi davranışıyla olur.
- Alman noteri her çeviriyi onaylayamaz: yetki iki hâlle dar Noterin çeviri şerhi yalnız kendi düzenlediği ya da örneğini verebildiği belgelerde mümkündür.
- Alman noteri her çeviriyi tasdik edemez Noter yalnız kendi düzenlediği yabancı dildeki senedin ya da suretini vermeye yetkili olduğu tutanağın çevirisine şerh koyabilir.
- Alman trafik cezası yurt dışına nasıl ulaşır, ve ulaşmaz Kanunun kurduğu aktarım yolu yalnız Birlik üyesi devletler içindir; asıl bağlayıcı nokta tebligat vekilidir.
- Almanya’da gıyabi yargılama yok: dosya kapanmaz, bekler Gaip sanık hakkında duruşma yapılmaz; yürütülen usulün tek amacı delil korumaktır.
- Alt kira: Almanya’da izin istemek bir hak Sözleşme kurulduktan sonra doğan haklı bir menfaat varsa kiracı, konutun bir kısmı için izin isteyebilir.
- Alt yüklenicinin primi: ana yüklenici sorumlu İnşaatta ana yüklenici, alt yüklenicinin ödemediği sosyal sigorta primlerinden sorumludur.
- Altı ayı aşan kalış, yedinci ayda değil ilk günden sayılır Kesintisiz altı ayı aşan kalış her hâlde ve başından itibaren mutat kalma yeri sayılır.
- Amtshaftung: makamın sorumluluğu Makamın hatalı işlemi zarar doğurduysa tazminat gündeme gelebilir. Koşulları dar ve süreye bağlı.
- Amtssprache: makamın dili Almancadır Resmî yazışma Almanca yürür. Türkçe sunulan belge işleme alınmaz; bu bir nezaket meselesi değil, usul kuralıdır.
- Anerkennungspartnerschaft: çalışırken yürüyen süreç Bu model, mesleki değerlendirme tamamlanmadan işverenle birlikte çalışmaya başlamayı mümkün kılar.
- Anhörung: karardan önce dinlenme hakkı Aleyhe karar verilmeden önce kişiye görüşünü bildirme fırsatı verilir. Gelen yazı bir karar değildir ama cevaplanmazsa karar onsuz verilir.
- Anhörungsrüge: dinlenilme hakkı ihlali şikâyeti Mahkeme tarafın beyanını dikkate almadıysa başvurulan usulî yol. Süresi çok kısadır.
- Ara belge ve kapanış cümlesi: ikisi de kanunda yok Üç kanunun hiçbirinde ara belge ya da kapanış cümlesi düzenlenmemiştir.
- Araç ruhsatı mülkiyet belgesi değildir: kanun açıkça yazar Tescil makamı özel hukuk uyuşmazlığı çözmez; belge mülkiyeti kanıtlamaz.
- Araç sahibi ile sürücü: ceza sürücünün, masraf sahibin Alman trafik kabahatinde sorumluluk sürücüye bağlıdır; sürücü belirlenemezse sahibe masraf yüklenebilir.
- Arbeitszeitkonto: çalışma saati hesabı Fazla çalışılan saatler bir hesapta biriktirilir. İş sona erdiğinde bakiye ödenir ya da izinle kapatılır.
- Arbeitszeugnis: iş belgesinin yerleşik dili Alman iş belgesi övgü diliyle yazılır ama derece taşır. Dereceyi taşıyan, yerleşik memnuniyet ifadesidir.
- Artıran yeni olguda kusur aranmaz, azaltanda aranır Sonradan öğrenilen olgu vergiyi artırıyorsa karar zorunlu olarak değiştirilir; azaltıyorsa mükellefin ağır kusuru bulunmamalıdır.
- Aslı geri verilir, belge ve çeviri örneği dairede kalır Yabancı dildeki belge çevirisiyle birlikte sunulduğunda, hem belgenin hem çevirinin onaylı örneği dairede kalmalıdır.
- Auflage: izne bağlanan yükümlülük İzin ayakta kalır ama bir şey yapma yükümlülüğü doğar. Yerine getirilmezse izin ayrı bir kararla kaldırılabilir.
- Aufrechnung: alacağın borçtan mahsubu Kurumun size ödeyeceği tutardan, sizden olan alacağını kesmesi. Ödemenin neden düşük geldiğini bu satır açıklar.
- Aufschiebende Wirkung: itirazın durdurucu etkisi İtiraz kural olarak kararın uygulanmasını durdurur. Ama önemli istisnalar var ve karar bunu yazar.
- Ausfertigungsdatum: kanunun tarihi hangisi Bir kanunun künyesinde üç ayrı tarih bulunur; dayanak satırına yazılması gereken yalnız Ausfertigungsdatum’dur.
- Avrupa Birliği ehliyeti Almanya’da geçersiz olabilir Üçüncü ülke ehliyeti Birlik ehliyetine takas edilmişken ikametgâh Almanya’daysa o belge burada geçerli değildir.
- Avrupa veraset belgesi AB ile sınırlı bir araçtır Kanunun kendi üye devlet tanımı Birlik üyelerinden iki devleti çıkarır; üçüncü ülkeler için hiçbir hüküm bulunmaz.
- Avrupa veraset belgesi başvurusunda yeminli teyit istenir Başvurucu mahkeme ya da noter önünde yeminle teyit vermek zorundadır; mahkeme gerekli görmezse muaf tutabilir.
- Avrupa veraset belgesinde süre belgenin değil suretinindir Alman usul kanunu süreyi belgenin kendisine değil onaylı suretine bağlar ve sürenin suretin verilmesiyle başladığını söyler.
- Avrupa veraset itirazında yurt dışında süre iki aydır Karara itiraz süresi Almanya’da oturan için bir ay, yurt dışında mutat meskeni olan için iki aydır.
- Avrupa veraset yolunda çevirmen tanımı Birlikle sınırlı Mahkeme, çevirinin doğruluğunun Birlik ya da Avrupa Ekonomik Alanı’nda yetkili bir kişice teyit edilmiş olmasını isteyebilir.
- Avukat tutmak Türkçe metin alma hakkını zayıflatabiliyor Yazılı çeviri yerine sözlü çeviri ya da özet geçebilir ve bu, müdafi varsa kural sayılır.
- Aylığın Türkiye’deki hesaba ödenmesinde üç ayrı kural var Ücretsiz havale yalnız belirli bir ödeme alanı içindir; o alanın dışında masraf ve ölüm sonrası geri alma kuralları değişir.
- Aylık başvurusunda üç ay kaçarsa geçmiş geri gelmez Kendi aylığında şartların dolduğu ayı izleyen üç ay içinde başvurulmazsa aylık yalnız başvuru ayından ödenir; ölüm aylığında sınır on iki aydır.
- Aynı hastalıkta üç yılda en çok yetmiş sekiz hafta Hastalık parası aynı hastalık nedeniyle her üç yıllık dönemde en çok yetmiş sekiz hafta ödenir ve araya giren yeni hastalık süreyi uzatmaz.
- Aynı işverende önce çalışmış olmak sebepsiz süreyi kapatır Haklı sebep olmadan yapılan süre kaydı, aynı işverenle daha önce bir iş ilişkisi bulunmuşsa caiz değildir.
- Ayrılık yılı Boşanmadan önce belirli bir ayrı yaşama süresi aranır. Ayrılığın başladığı tarih belgelenir.
B
- “Borcu yoktur” yazısı: aynı Almanca ad, üç ayrı belge Aynı Almanca ad üç ayrı belgeyi anlatır ve üçü ayrı makamdan alınır.
- Babalık hükümle reddedilince çocuğun soyadı değişebilir Baba olmadığı kesin hükümle saptanan erkeğin adını taşıyan çocuk, annesinin doğum anındaki soyadını talep edebilir.
- Bağış belgesi: her dernekte aidat düşülmez Bağış ve aidat özel gider olarak düşülür; ancak bazı amaçlarda aidat indirim dışıdır.
- Bağış makbuzu yetkisi: beş yıl mı üç yıl mı Makbuz düzenleme yetkisi, dayanak kararın tarihine bağlı olarak beş yıl ya da üç takvim yılı sürer.
- Bağlılık etkisi Bir makamın tespiti, başka bir makamı bağlayabilir. Bu, itirazın hedefini değiştirir.
- Bakım derecesi Bakım ihtiyacını beş dereceye ayırır. Ölçüt tanı değil, günlük yaşamdaki bağımsızlıktır.
- Bakım izinlerinde iki farklı işletme eşiği var Kısa süreli bakım izni ile aile bakım izninin işletme büyüklüğü eşikleri farklıdır.
- Bakım izni ve aile bakım izni Yakının bakımı için izin ya da kısaltılmış çalışma. Bildirim süreye tabidir.
- Bakım kararının süresi: rehberlerin verdiği madde yanlış Karar süresi ile inceleme yükümlülüğü ayrı maddelerdedir ve sık karıştırılır.
- Basılı alan ile çipteki veri: aynı şey değil Kanun basılı alanı ve çipte saklanan yan koşulları ayrı ayrı düzenler.
- Başvuru ilkesi Pek çok edim ancak başvuruyla doğar. Başvurusuz dönem çoğu zaman geri gelmez.
- Başvuru sırasında üç ayrı sonuç, ve üçü aynı şey değil Kanun üç farklı hukuki sonuç öngörür; biri izin sayılma, biri yalnızca sınır dışının askıya alınmasıdır.
- Befristung ile Bedingung: süre ve şart Süre dolunca izin kendiliğinden biter; şart gerçekleşmezse izin hiç doğmaz ya da sona erer. İkisi de kendiliğinden işler.
- Beitragszeit ile Anrechnungszeit: prim ve sayılan süre Dökümde her dönemin bir türü vardır: prim ödenmiş süre, prim ödenmeden sayılan süre ya da dikkate alınan süre. Üçü farklı sonuç doğurur.
- Bekleme süreleri birikirse hak tamamen söner Bekleme süreleri toplamı kanuni eşiği aşarsa ve yazılı uyarı yapılmışsa ödenek hakkı bütünüyle sona erer.
- Bekleme süresi bazı hâllerde erken dolmuş sayılır İş kazası, askerlik ya da kamu hizmeti zararı ve gözaltı nedeniyle malul kalma hâllerinde bekleme süresi dolmuş sayılır.
- Bekleme süresi: cezanın değil, yeni başvurunun süresi Yetki geri alındığında mahkeme, yeniden yetki verilmesinin yasak olduğu bir süre belirler.
- Beklenebilirlik ve bulunma yükümlülüğü Kişiden ne beklenebileceğini ve nerede bulunması gerektiğini belirler. İzinsiz yurt dışı edimi durdurur.
- Belgede sahtecilik: çeviri sınırını nerede çizer Belgeyi olduğundan farklı gösteren bir çeviri, iyi niyetle yapılsa bile ağır sonuçlar doğurabilir.
- Belgeleriniz yoksa denklik yolu kapanmıyor Kusuru olmadan belge sunamayan için iş örneği, uzman görüşmesi ve sınav yolu öngörülmüştür.
- Belirli iş için verilen izin: başka iş yaptırım doğurur İzin belirli bir iş için verilmişse başka bir kazanç faaliyeti kanunen yasaktır.
- Belirli sürede asıl kısıt, uzatma sayısı değil Aynı işverenle daha önce bir iş ilişkisi varsa sebepsiz belirli süre baştan caiz değildir.
- Belirsiz ifadeler kimin aleyhine Metni hazırlayan tarafın belirsiz ifadesi, çoğu zaman onun aleyhine yorumlanır.
- Bestandskraft ile Rechtskraft: iki ayrı kesinleşme İdari kararın kesinleşmesi ile mahkeme kararının kesinleşmesi farklı kavramlardır. Türkiye’deki tenfiz dosyasında istenen ikincisidir.
- Bestandskraft: idari kararın kesinleşmesi İtiraz süresi geçen idari karar kesinleşir ve artık tartışılamaz. Mahkeme kararındaki kesinleşmeden farklı bir kavramdır.
- Beş yıllık mutat mesken, kapsam dışılığı ortadan kaldırır Oturma hakkı iş aramaya dayanan yabancılar kapsam dışıdır; ancak beş yıllık mutat mesken bu kapsam dışılığı kaldırır ve süre nüfusa kayıtla başlar.
- Betriebsrat: işyeri kurulu İşyerindeki çalışan temsil organı. Feshin geçerliliği, kurulun usulünce dinlenmesine bağlı olabilir.
- Beyan verilmezse zamanaşımı dört yıl değil yedi yıl işler Beyan verilmediyse zamanaşımı, verginin doğduğu yılı izleyen üçüncü takvim yılının sonundan önce başlamaz.
- Beyanın yorumu Bir beyanın anlamı, karşı tarafın anlayabileceği şekilde belirlenir. Lafız tek başına yetmez.
- Biçim eksikliği Kanunun öngördüğü biçime uyulmaması işlemi geçersiz kılabilir. Bazı hâllerde sonradan giderilir.
- Bildirim kodları: kanunda değil, idarî esaslarda Bildirim sebebi ve prim grubu kodlarının listesi kanunda değil, kurumların birlikte belirlediği esaslardadır.
- Bildirim ve izin yükümlülüğü Bildirim yeterli mi yoksa izin mi gerekiyor. Fark, faaliyete ne zaman başlanabileceğini belirler.
- Bildirme ve tebliğ Her karar tebliğ edilmez; bazıları sadece bildirilir. Süre hesabı buna göre değişir.
- Bilgi alma hakkı Kendinizle ilgili işlenen veriler hakkında bilgi isteme hakkı vardır. Talep yazılı yapılır.
- Birlikte kusur Zarar görenin kendi kusuru tazminatı azaltır. Oran kararda yazılıdır.
- Birlikte taraf olma Birden çok kişi birlikte taraf olabilir. Masraf ve süreler paylaşılır.
- Birlikte yaşama karinesini doğuran dört durum Kanun dört durumda karşılıklı sorumluluk karinesi kurar; karine kurulunca gelirler birlikte sayılır.
- Biyometri için federal veri bankası kurulmaz Yönetmelik, çipe işlenen biyometrik veriler için ülke çapında bir veri bankasının kurulmayacağını kendi metninde açıkça yazar.
- Borçlu sicili Belirli icra işlemlerinden sonra kayıt düşülür. Kayıt uzun süre kalır ve sözleşmeleri etkiler.
- Borçlu siciline kim bakabilir, ve kayıt ne zaman silinir Erişim sayılan amaçlarla sınırlıdır ve kayıt üç yıl sonra silinir.
- Borçtan kurtulmanın reddi: dosyayı bitiren davranışlar Belirli davranışlar borçtan kurtulmanın reddine yol açar ve talep alacaklıdan gelir.
- Bordro hiç verilmeyebilir, ve bu ihlal değil Son düzgün bordroya göre hiçbir şey değişmemişse bordro verme yükümlülüğü düşer.
- Boşanmanın kesinleşmesi: bir ay, ve en geç beş ay Boşanma kararı ancak kesinleşmeyle hüküm doğurur; itiraz süresi bir aydır ve tebliğ yapılamazsa en geç beş ay sonra işler.
- Boya badana yükü: devredilmiş görünür, çoğu geçersiz Kanunda yük kiraya verendedir; sözleşmeyle devri ancak belirli koşullarda geçerlidir.
- Bußgeldbescheid: idari para cezası kararı İdari para cezası kararı. Bir Bescheid’dir: kısa bir itiraz süresi işler ve kaçarsa kesinleşir.
Ç
- “Çalışma yasak” yazan kart bile mutlak değil Çalışma yasağı şerhi, yönetmelikte sayılan bazı kısa süreli faaliyetleri kapsamaz.
- Çalışanın sorumluluğu İşte verilen zararda sorumluluk kusur derecesine göre bölünür. Ücretten doğrudan kesinti sınırlıdır.
- Çalışma hoşgörüsü: madde yürürlükte, ama kapısı kapalı Madde yürürlüktedir ancak giriş tarihi koşulu nedeniyle yeni gelenlere kapalıdır.
- Çalışma süresi ve fazla mesai Fazla mesainin ödenip ödenmeyeceği sözleşme cümlesine bağlıdır. Kayıt tutmak ispatın tek yoludur.
- Çalıştırmama İş ilişkisi sürerken çalışma yükümlülüğünün kaldırılmasıdır. Ücret ve izin bakımından sonucu farklıdır.
- Çeviri hukukî hizmet kanununda hiç geçmez: istisnada da Kanun çeviriyi ne kapsama alır ne dışında bırakır; belirleyici olan somut olayın hukukî incelenmesini gerektirip gerektirmediğidir.
- Çeviri ücretinde üç ay: zamanaşımı değil hak düşürücüdür Talep üç ay içinde ileri sürülmezse hak sona erer; süre teslimle başlar.
- Çeviri verilmezse daire kendi yaptırır: masraf sizde Daire sıradan bir çeviri isteyebilir; istenen çeviri gecikmeksizin verilmezse çeviriyi kendi yaptırır ve masrafını ilgiliden alır.
- Çevirisiz evrakı reddetme hakkı Alman kanununda yoktur İdari tebligat kanununda ve yargılama kanununun tebligat bölümünde çeviriye ilişkin tek bir hüküm yoktur.
- Çıkış bildirimi yalnız yeni konut tutulmuyorsa gerekir Ölçüt yurt dışına taşınmak değil, ülke içinde yeni konut tutulmamasıdır.
- Çifte vergilendirme anlaşması kesintiyi durdurmaz Anlaşma gereği Almanya’da vergilendirilemeyen gelirde bile kesinti yapılır; hak iade yoluyla kullanılır.
- Çipte parmak izi altı yaşta, imza on yaşta Kanun iki ayrı yaş eşiği koyar: parmak izi altı yaşından, imza on yaşından itibaren alınır. Bu yüzden çocuk kartında imza alanı boş olabilir.
- Çocuk için bakım tercihi beyanı Ebeveynin vefatı hâlinde çocuğa kimin bakmasını istediğini belirtir. Mahkeme dikkate alır.
- Çocuk parası iki ayrı kanunda, ve uyuşmazlık yolu farklı İki kanun kesişmez; hangisinin uygulandığı itirazın hangi mahkemeye gideceğini belirler.
- Çok dilli formüller A, B ve C: hangi olay hangi harf Doğum A, evlilik B, ölüm C formülüyle düzenlenen çok dilli örnektir.
E
- “Ehliyet çevirme” diye bir işlem yok: yeni yetki verilir Kanun belgeyi dönüştürmez, yeni bir sürme yetkisi verir; bunun üç ayrı sonucu vardır.
- Ebeveyn izninde e-posta yeterli, iki yıl birden beyan Bildirim metin biçimindedir; ilk dönem için iki yıllık plan aynı anda beyan edilmelidir.
- Ebeveyn izninde kısmi çalışma talebinde sessizlik onaydır İşveren talebi kanunda belirtilen süre içinde metin biçiminde reddetmezse onay verilmiş sayılır.
- Ebeveyn izninde koruma erken talep vererek öne çekilemez Fesih yasağı talep anında başlar; ancak iznin başlangıcından kanunda belirtilen süreden daha erken yapılan talep koruma sağlamaz.
- Ebeveyn satırı: istek üzerine yazılmayabilir İstek üzerine cinsiyet ve ebeveyn satırları belgeye yazılmayabilir.
- Edimin kısılması Yükümlülük ihlalinde edim belirli bir süre için azaltılır. Kararın kendi itiraz süresi vardır.
- Eğitim izni Belirli eğitimler için ücretli izin hakkı. Kurallar eyalete göre değişir.
- Ehefähigkeit: evlenme ehliyeti ve engeli Yabancı uyruklunun evlenme ehliyeti kural olarak kendi ülkesinin hukukuna göre belirlenir. Bu, Türk vatandaşları için ek belge demek.
- Ehliyet tercümesini kimin yapacağı yönetmelikte yazılı Çeviri, belgeyi düzenleyen devletin otomobil kulübünden ya da bakanlıkça belirlenmiş bir yerden olmalıdır.
- Eksik beyanda makam süre vermek zorundadır Kanun iki ayrı rejim kurar: makam genelde süre verebilir, ama eksik beyan yüzünden işlemi askıya alıyorsa süre vermek ve neyin tamamlanacağını adıyla belirtmek zorundadır.
- Eksik kapatmanın üç yolu: sınav mı kurs mu Fark tespit edildiğinde önünüze çıkan üç seçenek farklıdır; seçim genellikle kişiye bırakılır.
- Eksik kararı: ret değil ama kabul de değil Bu karar başvuruyu reddetmez; eksikleri sayar ve kapatma yollarını gösterir. Süreleri vardır.
- Elektroniğe geçen kayıt: kâğıt defter ispat aracı olmaz Kayıt elektronik ortama alındıktan sonra ispat aracı yalnızca elektronik kayıttır.
- Elektronik tebligatta ölçüt onay değil, erişim açmak Kanun elektronik tebligat için onay aramaz; ölçüt muhatabın bunun için bir erişim yolu açmış olmasıdır.
- ELStAM ile vergi belgesi: biri girdi, diğeri çıktı Vergi kesinti nitelikleri yıl başında çağrılır, vergi belgesi ise yıl sonunda üretilir.
- Elternzeit ile ebeveyn ödeneği: izin ve ödeme ayrı Elternzeit iş hukukundan doğan izindir; ödenek ise sosyal güvenlik kararıdır. İkisi ayrı makamdan ve ayrı süreyle yürür.
- Emeklilik kanununda Türkiye adı geçmez: kural başka yerde Kanun ülke adı saymaz; Türkiye’de oturanın durumunu belirleyen kural, kanunun kendisinin yol verdiği ikili antlaşmadadır.
- Emsal kira: artışın ölçüsü endeks değil, mahalle Olağan kira artışının ölçüsü yerel emsal kiradır; üstünde üç yıllık bir tavan vardır.
- Engellilik fesih anında ispatlanmamışsa koruma işlemez Kanun korumayı, fesih anında ağır engelli sıfatının ispatlanmış olmasına bağlar; başvurunun tek başına yeterli olduğunu söylemez.
- Entgeltpunkte: ücret puanları Alman aylığı para üzerinden değil puan üzerinden hesaplanır. Bir yıl ortalama kazanç tam bir puan eder; kararlardaki bütün rakamlar buradan çıkar.
- Erbausschlagung: mirasın reddi ve süresi Alman hukukunda miras kendiliğinden geçer; borçluysa REDDEDİLMESİ gerekir ve bunun kısa bir süresi vardır.
- Erledigung: dosyanın konusuz kalması Uyuşmazlığın konusu ortadan kalkarsa dosya esastan karara bağlanmaz; yalnız masrafa hükmedilir.
- Ermessen: makamın takdir yetkisi Bazı kararlarda makamın seçim alanı vardır. Takdirin hatalı kullanılması itirazın en güçlü dayanağıdır.
- Erteleme: ceza var infaz yok, denetim süresi işliyor Belirli sınırın altındaki hapis cezası denetim süresi karşılığında ertelenebilir.
- Eser sözleşmesi işçisi: yönetmelikte Türkiye adıyla geçer Yönetmelik, Türkiye ile yapılmış eser sözleşmesi işçisi anlaşması kapsamında onay verilebileceğini söyler.
- Eski müdür görünmüyorsa belge eksik değil, türü yanlış İki tür çıktı vardır; talep belirtilmezse güncel olan verilir ve kapanmış kayıtlar yer almaz.
- Eşi Türkiye’de olan evli çalışanın vergi sınıfı Evli olmak tek başına yetmez; kanun her iki eşin de tam mükellef olmasını arar.
- Eşler arasında aylık paylaşımı her evlilikte mümkün değil Paylaşım için evliliğin belirli bir tarihten sonra yapılmış olması ya da her iki eşin belirli bir tarihten sonra doğmuş olması ve asgari bir süre şartı aranır.
- Ev yardımı edimi Hastalık ya da doğum hâlinde ev işleri için destek. Koşulları dardır.
- Evlat edinme Soybağı ilişkisi kurar ve önceki bağı sınırlayabilir. Miras ve vatandaşlık sonuçları vardır.
- Evlenme bildirimi: dört olgu resmî belgeyle ispatlanır Medenî hâl, ikamet, vatandaşlık ve önceki evliliğin sona ermesi resmî belgeyle ispatlanır.
- Evlenme ehliyeti belgesi: aynı adla iki ayrı belge Biri Almanın yurt dışında evlenmesi, diğeri yabancının Almanya’da evlenmesi içindir.
- Evlenmede biçim şartı Evliliğin geçerliliği, yapıldığı yerin biçim kurallarına bağlıdır. Dinî tören tek başına yeterli değildir.
- Evlilik belgesinde “diğer kayıtlar”: boşanma orada görünür Evlilik belgesinde boşanma, butlan ve benzeri sonlanmalar ayrı bir alanda gösterilir.
- Evlilik soyadı ve ad taşıma Evlilikte soyadı seçimi birden çok olasılık taşır. Seçim, iki ülkede farklı sonuç doğurabilir.
- Evlilik yaşı yasağının geçiş hükmü çoğu kuşağı kapsamıyor Yasağı düzenleyen maddeyi okuyup durmak yanlış sonuç verir; geçiş hükmü başka maddededir.
G
- “Gesellenprüfung” yazması ustalık zorunlu demek değil Sınavın adı, mesleğin hangi zanaat listesinde olduğunu değil, yönetmeliğin dayanağını gösterir.
- “Gewerbeschein”: federal mevzuatta böyle bir belge yok Bildirim yapılır ve makam bunun alındığına dair belge verir; bu bir izin değildir.
- GdB: engellilik derecesi Onar onar verilen bir ölçüdür, yüzde değildir. Birden çok rahatsızlık toplanarak değil, bütün olarak değerlendirilir.
- Geciken ödemeye faiz işler, ama altı ay sonra başlar Geciken para edimlerine yıllık sabit oranda faiz işler; faiz eksiksiz başvurunun kuruma ulaşmasından altı ay geçmeden başlamaz.
- Gecikme zammı belirli bir aydan sonra takdirî olmaz Gecikme zammı kural olarak takdiridir ve mazeret kabul edilebilir; kanunda belirtilen ay sınırları aşılırsa zorunlu hâle gelir.
- Geç başvuruda devam etkisi kendiliğinden doğmaz Devam etkisi yalnız süre dolmadan yapılan başvuruda kendiliğinden doğar; geç başvuruda makam bunu ancak takdiren ve ağır sertlik eşiğiyle emredebilir.
- Geçici hukukî koruma Esas karar beklenirken geçici bir düzenleme sağlar. Süre çok kısadır.
- Geçici plakalar ve aracı trafikten çekme: üç ayrı süre Kısa süreli plaka günle, ihraç plakası sigorta süresiyle, plaka rezervasyonu ayla sınırlıdır.
- Geçici yasak ile yetkinin geri alınması: sonuçlar zıt Fahrverbot süre bitince kendiliğinden sona erer; Entziehung’da yetki kalkar ve yeniden başvuru gerekir.
- Genel kurul: sanal toplantı ve imzasız karar Kararlar verilen oyların çoğunluğuyla alınır; hibrit ve sanal toplantı ile oybirliğiyle yazılı karar mümkündür.
- Geri alma kaydı Karar, belirli hâllerde geri alınabileceği kaydıyla verilmiştir. Koşullar okunur.
- Geri istemede makamın takdir yetkisi yoktur Şartlar gerçekleşmişse makam kararı geri almak zorundadır; ayrıca yatırılan sağlık ve bakım primleri de geri istenir.
- Geri istemede üç ayrı süre birlikte işler Lehe kararın geri alınmasında iki yıl ve on yıl, alacağın zamanaşımında dört yıl olmak üzere ayrı süreler vardır.
- Geriye dönük altı ay: sınırlanan hak değil, ödeme Geriye dönük ödeme altı ayla sınırlıdır; hak bu sınırdan etkilenmez.
- Geriye yürüme Bir kararın ya da kuralın geçmişi kapsaması. Lehe ve aleyhe sonuçları vardır.
- Gesetzliche Erbfolge: yasal mirasçılık düzeni Alman hukukunda mirasçılar “derece” sistemine göre sıralanır. Bir üst derecede mirasçı varsa alt derece hiç mirasçı olmaz.
- Gıyabi karar ile kabul kararı: biri denetimden geçer Gıyapta vakıa ikrar sayılır ama talep denetlenir; kabulde duruşma yapılmadan hüküm kurulur.
- Gider indirimi: iki ayrı kavram Ücretli ve serbest çalışanlarda gider kalemleri farklı adlarla yürür. Belge saklamak ortak koşuldur.
- Giriş yasağının süresi karar gününde değil, çıkışla başlar Süre çıkışla işlemeye başlar ve yasağa rağmen girişte durur.
- Glaubhaftmachung: yaklaşık ispat Tam ispat değil, inandırıcı kılma. Acil taleplerde ve süre gerekçelerinde aranan ölçü budur.
- Gönüllülük ve masraf karşılığı Gönüllü faaliyette ödenen masraf karşılığı ücret sayılmayabilir. Sınırları vardır.
- Görünüşte bağımsız çalışma Kâğıtta bağımsız, fiilen bağımlı çalışma. Tespit edilirse geriye dönük prim borcu doğar.
- Görünüşte yetki: imzalayan yetkili görünüyorsa Yetkisiz kişinin işlemi, karşı taraf iyi niyetliyse bağlayıcı sayılabilir. Sicil kontrolü bu riski azaltır.
- Grundschuld ve ipotek İkisi de taşınmaz teminatıdır ama bağlılıkları farklıdır. Grundschuld borçtan bağımsız yaşar.
- Güçlü doğrulama yoksa ağır ihmal de yük getirmez Kanun, banka güçlü müşteri kimlik doğrulaması talep etmediyse müşterinin ağır ihmal hâlinde bile sorumlu olmayacağını yazar.
- Güvenin korunması Makamın verdiği bir karara duyulan güven korunur. Geri almayı sınırlayan temel ilkedir.
I
- “Im Namen des Volkes”: slogan değil, kanunun emri Hüküm bu ibareyle tefhim edilir; ibare kanunun kendi metnindedir.
R
- “Resmî çeviri” diye bir kategori var mı Makamlar “resmî çeviri” isteyebilir ama bu ifadenin karşılığı ülkeye ve işleme göre değişir.
- Rapor: kâğıt hâlâ var, ama yükümlülük tersine döndü İşçi raporu işverene sunmakla değil, kendisine verdirtmekle yükümlüdür.
- Rechtsbehelf ile Rechtsmittel Biri geniş, diğeri dar bir kavramdır. Açıklamanın başlığı hangi yolun açık olduğunu söyler.
- Rechtsbehelfsbelehrung: karar sonundaki itiraz açıklaması Alman idari kararının en altındaki bölüm, hangi makama ne kadar sürede itiraz edilebileceğini yazar. Okunmadığında hak sessizce düşer.
- Red kararı tıbbî görüş alınmadan verilmişse itiraz güçlenir Kasa tıbbi görüş almadan reddetmişse itiraz kararından önce bu görüşü almak zorundadır; red kararında görüşün sonucu ve gerekçesi bildirilmelidir.
- Reha, aylık beklerken geçen bir ara değil: aylığın önünde Katılım edimleri, başarılı olduğunda doğmayacak aylık edimlerine önceliklidir.
- Rehabilitasyon ve sağlık katkısı yurt dışında verilmez Yurt dışında oturanlara sağlık sigortası katkısı verilmez ve rehabilitasyon edimleri çok dar bir prim şartına bağlanır.
- Rekabet yasağı İş bittikten sonra da çalışmayı sınırlar. Karşılığında ödeme öngörülmemişse geçersiz olabilir.
- Resen araştırma ve beyan yükü Makam olguları kendisi araştırır ama siz de beyanda bulunmak zorundasınız.
- Resmî belge kavramı ceza kanununda tanımlanmamıştır Ceza kanunu belge ve resmî belge kavramlarını tanımlamaz ve bunun için başka bir kanuna da yollamaz.
- Resmî çeviri ücretinde ölçü birimi satır değil, vuruş Ücret her başlanan elli beş vuruş üzerinden hesaplanır ve kural olarak hedef dil metni sayılır.
- Resmî nüsha gerekçe içermez: ayrıca istenmeli Mahkemenin verdiği resmî nüsha kural olarak vakıa ve gerekçe bölümlerini taşımaz.
- Resmî senedin ispat gücü içeriğine göre ikiye ayrılır Makam önünde yapılan beyan hakkındaki senet ile başka içerikli senedin ispat gücü ayrı maddelerde ve farklı kapsamdadır.
- Rückforderung: fazla ödenenin geri istenmesi Haksız ödendiği anlaşılan tutarlar geri istenir. Bu da bir karardır: itiraz süresi taşır ve taksitlendirme ayrıca talep edilir.
S
- “Sabıka” kanunda tanımlı bir kavram değil Kanun bu kelimeyi tanımlamaz; ölçülebilir olan sicile kayıt ve belgeye girip girmediğidir.
- “Sabıkasızım” diyebilmenin eşiği, ve üç şartı Belirli bir eşiği aşmayan ceza belgeye girmez ve kişi kendini sabıkasız sayabilir; üç şartla.
- Sabıka belgesi vekâletle alınamaz: üç kanunda üç ayrı kapı Adli sicil belgesinde vekil temsili yasaktır; ticari sicilde vekâletin sicile kayıtlı olması aranır.
- Sabıka belgesini önce görme ve gönderimi durdurma hakkı Belge bir makama gidecekse, kişi onu önce seçtiği mahkemede görüp itiraz ederek imha ettirebilir.
- Sağlık kartında zorunlu veriler, ve fotoğraf kuralı Kanun kartta bulunması zorunlu verileri sayar ve kartın fotoğraf taşımasını öngörür.
- Saklama süreleri: otuz yıldan eski ölümde belge yok Evlilik seksen, doğum yüz on, ölüm otuz yıl sürdürülür; sonra nüfus belgesi düzenlenmez.
- Säumniszuschlag: gecikme zammı Geç ödemeye eklenen tutar. Kamu alacaklarında kendiliğinden işler ve bekledikçe büyür.
- Schengen vizesinde devam etkisi hiç işlemez Kanun kısa süreli Schengen vizesini devam etkisinin dışında bırakır; bu vizede süresi içinde yapılan başvuru bile oturumu uzatmaz.
- Schriftform: yazılı biçim şartı Bazı işlemler ıslak imzalı belge ister; e-posta bu şartı karşılamaz. Şart ihlali işlemi geçersiz kılabilir.
- Sınır dışında “zorunlu / kural / takdirî” üçlüsü kalktı Bugün tek bir tartma normu vardır; eski üçlü sistemin terimleri kanunda hiç geçmez.
- Sınırlı yetkiyle vergi yardımı kataloğu yeniden yazıldı Tek maddede toplanan numaralı katalog altı ayrı maddeye dağıtıldı ve yan edim için yeni bir madde eklendi.
- Sır saklama yükümlülüğü ve muafiyet Hekimin sır saklama yükümlülüğünü kaldıran beyan. Kapsamı sınırlandırılabilir.
- Sicilden silinme: belgede görünmemek silinmek değildir Kayıtlar belirli sürelerin sonunda silinir; ancak belgede görünmemek silinmiş olmak anlamına gelmez.
- Sicile güvenin korunması Sicile güvenerek işlem yapan korunabilir. Bu, sicil çıktısının güncelliğini önemli kılar.
- Sicile Türkçe çeviri verilemez, Almanca zorunlu olabilir İsteğe bağlı ek çeviri yalnız Birlik resmî dillerinde mümkündür; Almanca çeviri ayrı bir zorunluluktur.
- Sicilin iki bölümü, ve sütun numaraları aynı değil Bölüm ayrımı ticaret kanununda değil yönetmeliktedir ve iki bölümün sütun düzeni farklıdır.
- Sigorta dökümüne altı ay içinde itiraz edilmezse kesinleşir Altı ay içinde itiraz edilmezse altı yıldan eski veriler kararla tespit edilir.
- Sigorta kanununda genel bir zamanaşımı maddesi yoktur Sigorta kanunu kendi zamanaşımı süresini kurmaz; süre medenî kanundan gelir, sigorta kanunu yalnız durdurur.
- Sigorta numarasının yapısı: beş öge, ve fazlası yasak Numara beş ögeden oluşur ve kanun başka kişisel özellik taşımasını yasaklar.
- Sigorta sözleşmesi, tüketici cayma rejiminin dışındadır Medenî kanunun tüketici cayma bölümü sigorta sözleşmelerine uygulanmaz; sigortanın kendi kanunu vardır.
- Sorgerecht ile Umgangsrecht: velayet ve kişisel ilişki Velayet çocuk hakkında karar verme yetkisidir; kişisel ilişki hakkı ise görüşme hakkıdır. Biri olmadan diğeri olabilir.
- Soruşturmanın sonlandırılması: şüphe yoksa dava açılmaz Savcılık yeterli şüphe görmezse dava açmaz ve soruşturmayı sonlandırır.
- Sosyal dosyada yurt dışı bildiriminde süre üç aydır Bildirim yurt dışında yapılmışsa sosyal yargıda itiraz ve dava süresi bir ay değil üç aydır.
- Sosyal seçim İşletme gerekçeli fesihte kimin çıkarılacağı ölçütlere göre belirlenir. Yanlış seçim feshi sakatlar.
- Soybağı Kimin kimin çocuğu sayıldığını belirler. Vatandaşlık, miras ve nafaka buna bağlıdır.
- Sperrzeit: işsizlik ödeneğinde bekleme süresi İşsiz kalmada kişinin payı varsa ödenek belirli bir süre ödenmez. Karar bir Bescheid’dir ve itiraz süresi işler.
- Steuerklasse: vergi sınıfı net maaşı belirler Aynı brüt maaş, farklı vergi sınıfında farklı net verir. Medenî durum değişince sınıf kendiliğinden değişmez.
- Streitwert: dava değeri masrafı belirler Yargılama gideri ve avukat ücreti bu değere göre hesaplanır. Karara karşı ayrıca itiraz edilebilir.
- Stundung ve Ratenzahlung: erteleme ve taksit Borcun ertelenmesi ya da taksitlendirilmesi talebi. Borca itirazdan ayrıdır ve borcun kabulü anlamına gelebilir.
- Susma hakkı ile tanıklıktan çekinme Şüpheli susabilir; tanık ise yalnız belirli hâllerde çekinebilir. İki hak farklı kişilere aittir.
- Süreli kira sözleşmesi: sebebi yazılmamışsa süre yoktur Konut kirasında süre ancak üç sebepten biri sözleşme kurulurken yazılı bildirilirse geçerlidir.
- Süreli sözleşmede dava süresi bitişten sonra işler Süre kaydının geçersizliği, kararlaştırılan bitişten itibaren üç hafta içinde dava açılarak ileri sürülür.
- Süresiz oturumda kartta yazan, kartın ömrüdür Süresiz oturum hakkında karttaki tarih hakkın değil kartın bitiş tarihidir; kanun bu ikisini açıkça ayırır.
- Sürme yetkisi ile sürücü kartı: Türkçede ikisi “ehliyet” Fahrerlaubnis sürme yetkisidir, Führerschein o yetkiyi gösteren belgedir.
- Sürücü mesleki yeterlilik sınavı Türkçe verilebiliyor Hızlandırılmış temel yeterlilik sınavı Almanca dışında dokuz dilde verilebilir; Türkçe bunlardan biridir.
Ü
- “Üçüncü ülke” kavramı ödeme hukukunda yok Alman ödeme hukuku üçüncü ülkeyi isimlendirmez; ayrım Avrupa Ekonomik Alanının içinde ve dışında olmak üzerinden kurulur.
- Ücretsiz kopya: imzasız, mühürsüz, tasdiksiz Veri koruma hakkıyla alınan ücretsiz kopya imzalanmaz, mühürlenmez ve tasdik edilmez.
- Ücretsiz olan tercüman: zorunlu müdafi değil Dil bilmemek tek başına zorunlu müdafi sebebi değildir; tercüman gideri kural olarak sanığa yüklenmez.
- Ücretsiz vergi yardımının şartı yönlendirmedir Ücretli bir faaliyetle bağlantısı olmayan ücretsiz yardım serbesttir; ama yakınlık dışındaki hâllerde nitelikli bir kişinin yönlendirmesi aranır.
- Üç ayrı brüt: hangisi “brüt maaşınız” Yönetmelik vergi brütünü, sigorta brütünü ve toplam brütü ayrı ayrı göstermeyi emreder.
- Üç kanun, üç ayrı kelime çifti: çeviride hepsi aynı olamaz Üç ayrı kanun, değerlendirmeyi üç farklı kelime çiftiyle tarif eder.
- Üç özel koruma kanunu da kendi yaptırımını yazmıyor Hamilelik, ebeveyn izni ve ağır engelli korumalarında kanunlar feshi yasaklar ama geçersiz saydıklarını söylemez.
- Üyelik belgesi: kanundan kalktı, yerini bildirim aldı Sigortalı yalnız seçtiği kasayı bildirir; üyeliği kasa işverene elektronik olarak teyit eder.
V
- “Vereidigter Übersetzer” federal kanunda geçmeyen bir ifade Kanunun terimleri “genel olarak yeminlenmiş” ve “yetkilendirilmiş ya da resmen atanmış”tır.
- Varsayım etkisi Kanun bir durumu var sayabilir. Bu, geçici bir hukukî durum yaratır.
- Vasiyet ehliyeti Vasiyet yapabilmek için gereken ehliyettir. Sonradan tartışılırsa ispat zorlaşır.
- Vasiyette yazılı çeviri istenmeden de zorunludur Ölüme bağlı tasarrufta yazılı çeviri talebe bağlı değil re’sen zorunludur ve yalnız mirasbırakanın açık feragatiyle düşer.
- Vaterschaftsanfechtung: babalığın iptali Kurulmuş bir babalık bağı dava yoluyla iptal edilebilir. Sıkı bir süreye bağlıdır ve süre öğrenmeyle başlar.
- Vergi belgesindeki tek harfler: U, S, M ve F Belgede yalnız birer harfle gösterilen dört ayrı olgu vardır ve anlamları kanunda yazılıdır.
- Vergi dairesinde çeviri iki süreyi ters yönde etkiler Yabancı dildeki evrak, dairenin süresini hiç başlatmaz; sizin sürenizi ise ancak verilen mühlette çeviri sunulursa korur.
- Vergi danışmanlığı sınavında vatandaşlık şartı yoktur Sınava giriş şartları eğitim ve pratik üzerine kuruludur; kanun vatandaşlık ya da ikamet şartı aramaz.
- Vergi günü ile sigorta günü: aynı ayda farklı olabilir Yönetmelik hesap dönemindeki vergi günü ve sigorta günü sayılarını ayrı ayrı ister.
- Vergi itirazı sizin aleyhinize de sonuçlanabilir Daire itiraz üzerine kararı itiraz edenin aleyhine de değiştirebilir; ama önce gerekçesini bildirip görüş almak zorundadır.
- Vergi itirazının biçimi: esnek, ama telefon sayılmaz İtiraz yazılı, elektronik ya da dairede tutanağa geçirterek yapılır; yanlış adlandırma zarar vermez.
- Vergi kararı veri çağırma yoluyla da tebliğ edilebilir Karar çağrıya sunularak tebliğ edilebilir ve sunulduktan sonraki dördüncü günde tebliğ edilmiş sayılır.
- Vergi kimlik kaydında ölüm günü ve vatandaşlıklar saklanır Kanun kimlik numarasına bağlı olarak saklanan verileri sayar; aralarında ölüm günü, bütün vatandaşlıklar ve son bildirilen hesap numarası vardır.
- Vergi kimlik numarası başvurusunu işveren değil işçi yapar Numara tahsisi başvurusu işçiye yüklenmiştir; işveren ancak vekâletle başvurabilir.
- Vergi kimlik numarası bir kez verilir, ayrılınca silinmez Bir kişi birden fazla numara alamaz; silme süresi ölümden sonra işler.
- Vergi mahremiyeti mutlak değil: kanun caiz hâlleri sayar Kanun vergi mahremiyetini kurar, ama açıklamanın caiz olduğu hâlleri numaralı olarak sayar.
- Vergi yargısında zorunlu temsil ilk derecede başlamaz İlk derece vergi mahkemesinde taraf davayı kendisi yürütebilir; zorunlu temsil ancak üst derecede başlar.
- Vergi yükümlülüğü ve ikamet Vergi yükümlülüğünün kapsamı ikamete bağlıdır. Türkiye'ye taşınmak kapsamı değiştirir.
- Vergide tebellüğ vekili ancak daire isterse zorunlu olur Birlik ve Avrupa Ekonomik Alanı dışında oturan ilgili, dairenin talebi üzerine yurt içinde bir tebellüğ vekili göstermek zorundadır.
- Vergiye itiraz ettiniz: ödeme yine de durmuyor İtiraz tek başına tahsili durdurmaz; durdurma ayrı bir talep gerektirir.
- Vergleich: sulh Karşılıklı ödünle uyuşmazlığı bitirir. Tutanağa geçen sulh çoğu zaman icra edilebilir.
- Verhältnismäßigkeit: orantılılık İdari tedbirin amaca uygun, gerekli ve ölçülü olması gerekir. Ağır tedbirlerde itirazın dayanağı çoğu zaman budur.
- Veri azlığı ilkesi: gereğinden fazla belge göndermek İstenmeyen belgeyi göndermek yardımcı olmaz; gereksiz veri hem risk hem gecikme üretir.
- Veri düzeltme ve silme Yanlış kaydedilen veri düzeltilir. Silme ise saklama yükümlülüğüyle sınırlıdır.
- Veri işleme sürecini etkilemek aldatmaya eşit sayılır Kanun, bir veri işleme sürecini hileli biçimde etkilemeyi hukukî ilişkide aldatmayla eşdeğer sayar.
- Verjährung: zamanaşımı Süre geçtiğinde alacak talep edilemez hâle gelir — ama kendiliğinden dikkate alınmaz, ileri sürülmesi gerekir.
- Versorgungsausgleich: boşanmada emeklilik paylaşımı Alman boşanmasında evlilik süresince kazanılan emeklilik hakları eşler arasında bölüşülür. Türk hukukunda doğrudan karşılığı yoktur ve dosyalarda sık atlanır.
- Verwaltungsakt: idari işlem Alman idare hukukunun merkez kavramı. Elinizdeki kâğıdın idari işlem olup olmadığı, itiraz yolunun açık olup olmadığını belirler.
- Vesayet ve kayyımlık Küçükler ve belirli işler için temsil kurumlarıdır. Yetişkin temsilinden ayrıdır.
- Volljurist: ikinci devlet sınavını geçmiş hukukçu İkinci devlet sınavını geçen hukukçuya verilen ad; hâkimlik ehliyeti anlamına gelir ve iş ilanlarında koşul olarak yazılır.
- Vollstreckung: kararın icrası Bir kararın icra edilebilmesi için özel nüsha gerekir. Elinizdeki suret bu işe yaramaz.
C
- Ceza davasında tazminat: Türk hukukunda karşılığı yok Mağdur, maddi ve manevi talebini ayrı bir hukuk davası açmadan ceza davası içinde ileri sürebilir.
- Ceza dosyasında tebligat vekili: süre habersizken işler Almanya’da adresi olmayan şüpheliye tebligat vekili gösterme emri verilebilir; tebligat ona yapılır.
- Ceza emri: duruşma yok, ve itiraz süresi iki hafta Duruşma yapılmadan yazılı olarak verilen cezadır; süresinde itiraz edilmezse kesin hüküm gibi sonuç doğurur.
- Ceza kararnamesine itiraz cezayı artırabilir İtiraz üzerine mahkeme kararnamedeki hükümle bağlı değildir.
- Cihaz okumasında şifreyi vermek zorunludur Geçerli pasaportu olmayan yabancının mobil cihazları ve bulut hizmetleri okunabilir; kanun erişim verilerini sağlama ödevini açıkça yazar.
D
- Dairenin adresinizi araştırması zamanaşımını keser Ödeme zamanaşımını kesen sebepler arasında dairenin borçlunun ikametini ya da bulunduğu yeri araştırması da vardır ve kesme yeni bir süre başlatır.
- Danışmana verince süre uzar: ücretlinin beyanında uzamaz Danışman uzatması, isteğe bağlı ücretli beyanını açıkça kapsam dışında bırakır.
- Dar mükellefte “beyanname verip geri alırım” mümkün değil Ücret kesintisi dar mükellefte nihaidir; isteğe bağlı beyan istisnası vatandaşlığa bağlanmıştır.
- Dava süresi ve dava türü Hangi dava türünün açılacağı talebin niteliğine bağlıdır. Süre kısadır.
- Davaya katılma: mağdur seyirci değil taraf olur Belirli suçların mağduru ceza davasına katılarak taraf haklarını kullanabilir.
- Delil talebi Hangi olgunun hangi delille kanıtlanacağı somut olarak istenir.
- Delil türleri: belge, tanık, bilirkişi Belge en güçlü delildir çünkü zamanla değişmez. Tanık ve bilirkişi ek delillerdir.
- Denetim makamına karşı dava adlî yargıda görülür Temel hesap uyuşmazlığında denetim makamının kararına karşı dava idare mahkemesinde değil, bankanın merkezindeki asliye mahkemesinde ve hukuk usulüne göre görülür.
- Denkleştirmede kurs mu sınav mı: seçim hep sizde değil Seçim kural olarak başvurucudadır; meslek kanunu aksini söylüyorsa değişir.
- Denklik başvurusunda apostil kanuni bir şart değil Kanun kopyayı yeterli sayar; asıl ya da onaylı suret yalnız gerekçeli şüphe hâlinde istenir.
- Denklik başvurusunda her belgenin çevirisi zorunlu değil Çeviri zorunluluğu yalnız sayılan belgeler içindir; kimlik belgesinin çevirisi makamın takdirindedir.
- Denklikte karşılaştırma: diplomaya değil müfredata bakılır Değerlendirme diplomanın adına değil, eğitimin içeriğine ve süresine bakar. Eksik alan varsa karar kısmi çıkar.
- Denklikte üç aylık süre belgeler tamamlanınca başlar Süre belgelerin eksiksiz ulaşmasıyla işler ve üçüncü ülke belgelerinde uzatma tavanı yoktur.
- Depozito üç taksitte ödenebilir: sözleşme bunu kaldıramaz Teminat üç eşit taksitte ödenebilir; kiracı aleyhine sözleşme hükmü geçersizdir.
- Depozito ve iadesi Depozito ayrı tutulur ve koşullu iade edilir. Yan gider hesabı beklenebilir.
- Derhâl uygulama İtirazın durdurucu etkisi kaldırılmıştır. Karar itiraza rağmen uygulanır.
- Dernek ve kamu yararı Kamu yararı statüsü vergi dairesince tanınır. Bağış belgesi düzenleme yetkisi buna bağlıdır.
- Dernek yönetim kurulu: yetki tüzükle sınırlanabilir Yönetim kurulu derneğin kanunî temsilcisidir; yetkisi tüzükle üçüncü kişilere karşı sınırlanabilir.
- Dernekte tüzel kişilik: tescille doğar, kuruluşla değil Amacı iktisadi işletme olmayan dernek, tüzel kişiliği sicile tescille kazanır.
- Dernekte yedi üye, ve hangi mahkemeye başvurulur Tescil için en az yedi üye aranır ve başvuru merkezin bulunduğu sulh mahkemesine yapılır.
- Destek görevliliği Çocuğun nafaka ve soybağı işlerinde resmî daire destek verir. Velayeti sınırlamaz.
- Devletlerarası vergi yardımında karşılıklılık şartı vardır Anlaşma ve Birlik hukuku dışındaki hâllerde vergi yardımı takdiridir ve karşılıklılığın teminat altında olmasına bağlıdır.
- Devre tatil sözleşmesinde tasdikli çeviri zorunludur Bu sözleşme tipinde tüketiciye seçtiği dilde tasdikli çeviri verilmesi zorunludur ve uymayan sözleşme geçersizdir.
- Dezavantaj denkleştirmesi Engellilikten doğan dezavantajı gideren haklar bütünü. Her hak ayrı bir işarete ya da eşiğe bağlıdır.
- Dijital dosya: belgeleriniz nasıl saklanıyor Makamlar dosyaları giderek dijital tutuyor; bu, dosya görme ve saklama sürelerini de etkiliyor.
- Dil aktarımı, çeviri ve tercümanlık ayrımı Üç kavram farklı işleri anlatır; hangisinin istendiği masrafı ve yetkiyi belirler.
- Dinî amaç: 52 mi 54 mü? Türkçede fark kayboluyor Dinin teşviki kamu yararı listesindedir; “kilise amaçları” maddesi ise yalnız kamu tüzel kişisi statüsündeki din cemaatleri içindir.
- Doğum belgesinde saat ve dakika: Türk belgesinde yok Alman doğum belgesi doğumun saatini ve dakikasını da gösterir.
- Dosya incelemede veri koruma sınırı Üçüncü kişilerin verileri kapsam dışı tutulabilir. Makam neyi vermediğini gerekçelendirmek zorundadır.
- Dosya numarası: kanunda hiç düzenlenmemiş Dosya numarasının yapısı federal usul kanunlarında düzenlenmemiştir.
- Dosyadaki ikinci belge: ek nitelik, diploma parçası değil Ek nitelik ana diplomadan ayrı bir sınavla verilir ve ayrı bir belge doğurur.
- Dosyanın kapanması: ödeme yapılsa bile mahkûmiyet değil Hafif suçlarda dosya yükümlülükle ya da yükümlülüksüz kapatılabilir; ikisi de mahkûmiyet değildir.
- Dört günlük tebliğ karinesi yurt dışında işlemez Dört günlük kabul karinesi posta için yalnız yurt içinde geçerlidir; yurt dışındaki ilgili için ayrı ve daha uzun bir karine kurulur.
- Duldung belgesi hesap açmada kimlik belgesidir Ayrı bir yönetmelik, temel hesap açılışında sınır dışı erteleme belgesini ve varış belgesini kimlik belgesi olarak kabul eder.
- Duruşmada tercümandan vazgeçilebilen iki hâl vardır Katılanların tamamı yabancı dili biliyorsa tercümandan vazgeçilebilir; aile ve çekişmesiz yargıda hâkimin dili bilmesi yeterlidir.
- Dürüstlük kuralı Hakların dürüstlük çerçevesinde kullanılmasını gerektirir. Sınır çizen bir ilkedir.
- Düzeltme ve kısmî düzeltme Makam itirazı haklı bularak kararını düzeltebilir. Kısmî düzeltmede kalan bölüm için süre işler.
- Düzenlemede tutanak dört adımda kurulur Düzenleme işleminde tutanak zorunludur; okunur, onaylanır, el yazısıyla imzalanır ve noter içerik hakkında aydınlatma yapar.
F
- Fachsprachprüfung: genel dil sınavından farkı Meslek dili sınavı genel dil sertifikasının yerine geçmez; ikisi ayrı ayrı istenebilir.
- Familienbuch: “aile kütüğü örneği” diye belge yok Familienbuch’lar evlilik kaydı olarak sürdürülür ve yalnızca Eheurkunde düzenlenir.
- Fesih itirazı: geçerli feshe karşı “ağır sonuç” savunması Fesih usulüne uygun olsa bile kiracı, taşınmanın ağır sonuçlar doğuracağını ileri sürebilir.
- Fesih koruması Belirli koşullarda fesih ancak haklı bir sebeple yapılabilir. Koruma otomatik değildir, süreye bağlıdır.
- Fesih koruması: iki ayrı eşik ve bir tarih Beş ve on kişilik iki ayrı eşik vardır; ikincisi belirli bir tarihten sonra işe girenlere bakar.
- Flensburg puanları: üç kademeli bir uyarı düzeni Trafik ihlalleri puanla kaydedilir ve belirli eşiklerde önce uyarı, sonra yetkinin geri alınması gelir.
- Fristverlängerung: süre uzatımı istemek Bazı süreler uzatılabilir, bazıları uzatılamaz. Talep süre dolmadan ve gerekçeli yapılır.
H
- Haciz korumalı hesabın iki tuzağı hesap açmakta değil Kişi başına yalnız bir korumalı hesap olur ve artırımlar yalnız belirli kaynakların belgesiyle ispatlanır.
- Haciz sınırı: tutar her 1 Temmuz’da değişir Sınır tutar olarak kurulur, kişi sayısına göre kademelenir ve her 1 Temmuz’da güncellenir.
- Haftada on beş saatin altında çalışmak işsizliği bozmaz Haftada on beş saatin altındaki çalışma işsizlik durumunu ortadan kaldırmaz; eşik saat sayısıdır.
- Hak düşürücü süre Sözleşmedeki bu madde, talepleri çok kısa sürede düşürür. Zamanaşımından çok daha kısadır.
- Hakkın kötüye kullanılması Bir hakkın amacına aykırı kullanımı korunmaz. Eşiği yüksektir.
- Hakkın uzun süre kullanılmaması Zamanaşımı dolmadan da bir hak kullanılmamakla zayıflayabilir. İki koşul birlikte aranır.
- Halefiyet Bir hak ya da borcun başkasına geçmesidir. Belgelerdeki muhatap bu yüzden değişir.
- Hamilelikte koruma iki haftalık bir bildirime bağlıdır Fesih anında işveren hamileliği bilmiyorsa, koruma ancak fesih yazısının ulaşmasından itibaren iki hafta içinde bildirilirse işler.
- Hangi madde uygulanır: hizmet ilişkisi mi, iş ilişkisi mi İşçi olan herkese esnaf düzenindeki hüküm uygulanır; medenî kanundaki hüküm işçi dışındakiler içindir.
- Hangi yargı kolu yetkili Almanya'da birden çok yargı kolu vardır. Yanlış kola gitmek dosyayı geciktirir.
- Harç muafiyeti ve indirimi: istenmezse uygulanmaz Gelir durumuna bağlı muafiyet ve indirimler vardır ama kendiliğinden uygulanmaz.
- Harf işaretleri tek kanunda değil, beş metne dağılmış Kapalı liste bir yönetmeliktedir; işaretlerin tanımları beş ayrı mevzuata dağılmıştır.
- Hasar bildiriminde kanun gün sayısı vermez Sigorta kanunu hasar bildirimi için gün sayısı koymaz; ölçüt gecikmeksizin bildirmektir.
- Hasta ile hekim arasındaki dil engeli kanunda yoktur Sağlık sigortası kanunu tercüman sağlanmasını ya da masrafını düzenlemez; masraf yükümlülüğü yalnız işitme ve konuşma engeli için kuruludur.
- Hastalık parası yurt dışında yalnız kasanın onayıyla sürer İş göremezlik başladıktan sonra yurt dışında kalınacaksa kasanın onayı gerekir; ayrıca bildirim için bir haftalık süre işler.
- Hastalık parasında sürenin dolması Azamî sürenin dolmasıyla edimin kesilmesi. Sonrasında gelirsiz bir boşluk doğabilir.
- Hastalıkta ücret: hak dördüncü haftadan sonra doğar Altı haftalık ödeme hakkı, iş ilişkisinin kesintisiz dördüncü haftasından sonra başlar.
- Hastalıkta ücretin sürmesi Hastalıkta ücret belirli bir süre işveren tarafından ödenir. Süre dolunca sağlık kasası devreye girer.
- Hayat ortaklığı sicili artık yeni kayıt almıyor Kanun bu sicil için yalnız sürdürmeyi düzenler; belirli bir tarihten sonra yeni ortaklık kaydı açılmaz.
- Hayat sigortasında cayma on dört gün değil, otuz gün Hayat sigortasında cayma süresi genel on dört günlük süre değil, otuz gündür.
- Hayatta olma belgesinin kanunda adı geçmez Belgenin adı incelenen kanunların hiçbirinde geçmez; dayanak genel işbirliği yükümlülüğüdür ve bu yükümlülüğün kanuni sınırları vardır.
- Hesap haczi ve korumalı hesap Hesap hacizde bloke olur; korumalı hesap temel bir tutarı serbest bırakır.
- Hesap haczinde bir aylık pencere: dört maddenin birleşimi Banka belirli bir süre ödeme yapamaz ve bu süre korumanın kurulmasına yeter.
- Hesap reddinde yanlış kapı doğru kapıyı kapatır Temel hesap reddinde üç ayrı yol vardır ve kanun bunları birbirini kilitleyecek biçimde kurar; yanlış sırayla girilen kapı diğerini kapatabilir.
- Hızlandırılmış usulde denklik sürecini makam başlatıyor İşveren vekil sıfatıyla başvurur; makam denklik sürecini kendisi başlatır ve süreler kısalır.
- Hizmet tamamen yurt dışından veriliyorsa ölçüt konudur Mahkeme dışı hukukî hizmet kanunu, tamamen başka bir devletten verilen hizmete ancak konusu Alman hukuku ise uygulanır.
- Hukukî koruma sigortası Belirli uyuşmazlıklarda masrafı karşılar. Bekleme süresi ve kapsam sınırları vardır.
- Hükümsüzlük ve iptal edilebilirlik Biri baştan geçersizdir, diğeri iptal edilene kadar geçerlidir. Fark süre doğurur.
İ
- İade kargosunun parası ancak önceden söylenmişse istenir İade masrafı tüketiciye ancak usulünce bilgilendirilmişse yüklenir; taşıma riski her hâlde satıcıdadır.
- İcra koruması İcra işlemlerinin geçici olarak sınırlanmasını sağlayabilir. Talep süreye bağlıdır.
- İdarenin onayladığı suret her yerde geçmez Onay şerhi, aslı bir makamdan gelmiyorsa yalnız belirtilen makama sunulmak üzere kaydı taşır.
- İdari tebligat kanunu her makamı kapsamaz Federal tebligat kanunu yalnız federal makamlar, federal kamu tüzel kişileri ve eyalet maliye makamları için geçerlidir.
- İflas planı ve öz yönetim: işletme kapanmadan sürer İflasta işletme tasfiye edilmek zorunda değildir; plan ve öz yönetim yolları vardır.
- İflasta geri alma: ödenmiş para geri istenebilir İflastan önceki belirli işlemler iptal edilebilir ve alınan ödemeler geri istenebilir.
- İhbar ile şikâyet: Türkçede ikisi aynı, sonuçları farklı İhbarı herkes yapabilir ve geri alınamaz; şikâyeti yalnız hak sahibi yapar, süreye tabidir ve geri alınabilir.
- İhtiyaç topluluğu Aynı evde yaşayanların gelirinin birlikte sayıldığı birim. Kimin dâhil olduğu hesabı bütünüyle değiştirir.
- İkale sözleşmesi: kanunun kullandığı kelime başka Medenî kanunda “Aufhebungsvertrag” hiç geçmez; yazılı biçim şartı başka bir kelimeyle yazılıdır.
- İkamet mecburiyeti: aynı Türkçe karşılık, iki ayrı kurum Biri belirli bir yere, diğeri bir eyalete bağlar; kapsadıkları kişiler de farklıdır.
- İki ayrı para: biri kayıt bırakmaz, diğeri bırakabilir Verwarnungsgeld hafif ihlallerde rızaya dayanır; Bußgeld ise resmî bir kararla verilir.
- İki ayrı saat: kartın süresi ile sürme yetkisinin süresi Binek sınıflarında yetki süresizdir, yalnız kart yenilenir; ağır sınıflarda yetkinin kendisi sürelidir.
- İki geçici belge: ikisi de oturum izni değil Biri iltica süreci boyunca kalma hakkı, diğeri sınır dışının ertelenmesidir.
- İki kesin hüküm: biri süreyi, diğeri kapsamı anlatır Biri kanun yolu süresinin geçtiğini, diğeri kararın neyi bağladığını anlatır.
- İki makam da “ben değilim” derse İki makamın birbirine yönlendirmesi hâlinde dosya durur; çözüm yazılı bir yetkisizlik kararı istemektir.
- İnceleme kaydıyla verilen karar Karar sonradan incelenmek kaydıyla verilmiştir. Kesinleşmiş sayılmaz.
- İnşaat stopajı: bedelin yüzde on beşi kesilir İnşaat hizmeti bedelinden yüzde on beş kesilir ve hizmeti verenin hesabına yatırılır.
- İrade sakatlığı ve iptal Yanılma ya da aldatma hâlinde beyan iptal edilebilir. Süre çok kısadır.
- İspat yükünün yer değiştirmesi Bazı hâllerde ispat yükü karşı tarafa geçer. Bu, dosyanın gidişini değiştirir.
- İsteğe bağlı sigorta: özel sigorta değil İsteğe bağlı sigorta yine yasal kasadadır; özel sağlık sigortasıyla aynı şey değildir.
- İstihdam yönetmeliğinde Türkiye’nin olmadığı iki madde Hizmet sunumunda onay muafiyeti ile ülke listeli kolaylık Türkiye’yi kapsamaz.
- İş ajansı onayının reddi: bazısı zorunlu, bazısı takdirî Kanun bazı hâllerde onayın zorunlu olarak, bazılarında takdiren reddedileceğini söyler.
- İş belgesi isteme hakkı Çalışan iş belgesini talep edebilir. Hak kendiliğinden yerine gelmez, istenmesi gerekir.
- İş belgesinde yazılı biçim: “elektronik” PDF demek değil Belge rıza ile elektronik verilebilir; ama elektronik biçim nitelikli imza gerektirir.
- İş belgesinin düzeltilmesi: ayrı bir madde yok Düzeltme için özel bir hüküm yoktur; genel zamanaşımı rejimi uygulanır.
- İş kanunlarında dil ve çeviri hükmü yoktur Beş iş kanununda çeviri, tercüman ve dil kavramları hiç geçmez; Almanca bilmemenin bu metinlerde hukukî bir sonucu yoktur.
- İş kazası ve yol kazası İşe gidiş gelişteki kaza da kapsama girebilir. Bildirim yapılmazsa hak kaybı doğar.
- İş yeri anlaşması İşveren ile iş yeri kurulu arasındaki anlaşma. Bireysel sözleşmede yazmayan kuralları getirir.
- İş yeri devri İş yeri el değiştirdiğinde sözleşmeler devralana geçer. İtiraz hakkı vardır ve süreye bağlıdır.
- İşe başlama anında bildirim: “ertesi gün” yok Sayılan sektörlerde işveren, çalışanın işe başlamasını en geç başladığı anda bildirmek zorundadır.
- İşgücü anlaşması kuşağına dil ve bilgi sınavı istisnası Belirli bir tarihe kadar işgücü anlaşmasıyla gelenler için dil ve bilgi şartları hafifletilmiştir.
- İşletme gideri hesabı geç geldiyse ek talep düşer Hesap dönemi bitiminden sonraki on ikinci ay geçtiyse kiraya verenin ek talebi düşer.
- İşletme numarası: dayanağı yönetmelikten kanuna taşındı Numarayı iş ajansı verir ve işveren her işyeri için ayrı ayrı elektronik başvurur.
- İşletmeyi devralan eski unvanı sürdürür: açık rıza şart Eski unvan ancak eski sahibin açık rızasıyla sürdürülebilir ve unvan işletmeden ayrı devredilemez.
- İşveren dava süresini bildirmese de süre işler Kanun işverene dava süresini bildirme yükümlülüğü koyar ve aynı cümlede, usulsüz bildirimde de sürenin işleyeceğini söyler.
- İşveren iflas ederse: ücret sosyal sigortadan ödenir İşverenin ödeme aczinde, işçinin son dönem ücreti iş ajansı tarafından ödenir.
- İşveren kısa çalışmaya geçti, ama ihbar alan işçi alamaz İş ilişkisi feshedilmiş ya da ikale ile sona erdirilmişse kişisel şart sağlanmaz.
- İtiraz kazanılırsa avukat ücreti iade edilebilir İtiraz başarılıysa masraflar iade edilir; avukat ücreti ancak avukata başvurmak zorunluysa kapsama girer.
- İtirazı çoğu zaman kararı veren makamın kendisi bağlar Dava öncesi ön prosedür zorunludur; temel geçim güvencesi işlerinde itiraz kararını aynı kurum verir.
- İyi hâl dönemi: borç silinmeden önceki yükümlülükler Borçtan kurtulma kararından önce, borçlunun belirli yükümlülüklere uyduğu bir dönem geçer.
- İzinsiz vergi yardımının yaptırımı başka bir kanuna taşındı Yaptırım artık vergi danışmanlığı kanununda değil, mahkeme dışı hukukî hizmet kanunundadır ve yetkili makam merkezî bir federal dairedir.
K
- Kademeli işe dönüş Uzun hastalıktan sonra çalışma saatleri kademeli artırılır. Plan onaya bağlıdır.
- Kademeli kira ile endeksli kira: ikisi de emsali kapatır Kademeli kirada tutarlar baştan yazılır, endeksli kirada artış tüketici fiyat endeksine bağlanır.
- Kalan borçtan kurtulma Belirli bir sürenin sonunda kalan borçların silinmesini sağlar. Koşullara uyulmazsa verilmez.
- Kalan izin ve izin karşılığı ödeme Kullanılmayan izin, iş ilişkisi biterken paraya çevrilir. Süresi ve devri kurala bağlıdır.
- Kanıt yükü kimde Bir olguyu kanıtlamak kural olarak ondan yararlanacak tarafa düşer. Bu, hangi belgeyi kimin getireceğini belirler.
- Kanun yolu bildirimi eksikse: süre uzamaz, karine doğar Bildirim eksik ya da hatalıysa sürenin kaçırılmasında kusursuzluk karinesi doğar.
- Kanun yolu kademeleri Her kararın üstünde bir kademe olmayabilir. Kanun yolu koşula bağlanabilir.
- Kanun yolundan feragat İtiraz ya da dava hakkından vazgeçme beyanı. Kararı hemen kesinleştirir ve geri alınamaz.
- Kanunun “24 gün”ü, beş günlük haftada yirmi gündür Kanunun saydığı gün Cumartesiyi de içerir; beş günlük haftada asgari yirmi güne karşılık gelir.
- Kararda kimin imzası var: üçü de “mahkeme” değil Alman adliyesinde kâğıdı üç ayrı görevli üretebilir ve yetkileri farklıdır.
- Kararın bölümleri: “Tenor” ve “Rubrum” kanunda geçmez Kanun altı zorunlu unsur sayar; yaygın kullanılan iki terim kanun metninde bulunmaz.
- Kart kaybını bildirmemek kabahattir Yönetmelik kaybı derhâl bildirme ve bulunursa ibraz etme ödevi koyar; bildirmemek taksirle bile kabahat olarak yaptırıma bağlanmıştır.
- Kart kullanım kaydı tek başına ispat değildir Yetkilendirme çekişmeliyse ispat yükü bankadadır ve kanun, ödeme aracının kullanıldığı kaydının tek başına yeterli sayılmayacağını açıkça yazar.
- Kart verileri cep telefonuna aktarılabilir Kanun, kart verilerinin bir bölümünün yabancının kendi talebiyle mobil cihazdaki elektronik ortama aktarılmasına ve orada saklanmasına izin verir.
- Kartın arkası: Türkiye’yi kapsamıyor Kartın arka yüzündeki hak kanıtı yalnız Birlik, Avrupa Ekonomik Alanı ve İsviçre için öngörülmüştür.
- Kasa değiştirme: en az on iki ay bağlısınız Seçilen kasaya en az on iki ay bağlı kalınır; fesih ikinci ayın sonunda hüküm doğurur.
- Kasa süresinde cevap vermezse edim onaylanmış sayılır Kasa kanuni süre içinde karar vermez ve yeterli bir gerekçe bildirmezse, edim süre dolunca onaylanmış sayılır.
- Katılım edimleri Toplumsal ve mesleki katılımı sağlayan edimler bütünüdür. Birden çok kurumu ilgilendirir.
- Kayıt dışı çalışma: kanun beş ayrı hâli sayıyor Kanun kayıt dışı çalışmayı tek bir fiil olarak değil, beş ayrı eksiklik hâli olarak tanımlar.
- Kayıt kilidi: tehlike hâlinde üç yıllık koruma Hayat, sağlık veya özgürlük tehlikedeyse kayda üç yıl süreli bir kilit konur.
- Kayıttaki şerhler: ispat gücü yok, istemezseniz basılmaz Şerhlerin ispat gücü yoktur ve onaylı çıktıya yalnızca istek üzerine basılır.
- Kazadan ayrılma: beklemek bir ödev, not bırakmak yetmez Kaza yerinden ayrılmadan önce kimliğin tespiti için uygun bir süre beklemek gerekir.
- Kefalet Başkasının borcu için sorumluluk üstlenmektir. Türü, alacaklının kime önce gideceğini belirler.
- Kefalet beyanı elektronik biçimde verilemez Kefalet yazılı olmalıdır ve kanun elektronik biçimi açıkça yasaklar; şekil noksanı ancak kefil asıl borcu ifa ettiği ölçüde giderilir.
- Kendi ihtiyacı nedeniyle fesih Kiraya verenin kendi ya da yakınının ihtiyacı fesih sebebi olabilir. Gerekçe somut yazılır.
- Kendi isteğiyle ayrılmanın bedeli iki katmanlıdır Kendi isteğiyle ayrılmada hem bekleme süresi işler hem de toplam ödenek süresinden kalıcı olarak düşülür.
- Kesinleşme şerhi: boşanmada istenmeden verilir Boşanma ve soybağı davalarında şerh kendiliğinden ve gerekçesiz bir nüsha üzerine verilir.
- Kesinleşme ve icra edilebilirlik Bir karar kesinleşmeden de icra edilebilir olabilir. İki kavram karıştırılır.
- Kesintisiz ulaşma kuralı Türkiye’de işlemez Kanun tutarın kısaltılmadan aktarılmasını emreder, ama Avrupa Ekonomik Alanı dışına giden havalede bu kuralı Avrupa içindeki bölüm için bile uygulamaz.
- Kısa süreli bakım ve vekil bakım Bakan kişi bakamadığında devreye giren edimlerdir. Yıllık sınırları vardır.
- Kısmen kabul: belgenin bir bölümü sayıldığında Bazı kararlar belgenin yalnız bir bölümünü sayar; bu kısmî sonuç sonraki başvurularda kullanılabilir.
- Kısmi kabul: kararın bölünebilirliği Karar bölünebiliyorsa yalnız reddedilen kısma itiraz edilir. Kabul edilen kısım etkilenmez.
- Kim nüfus kaydı isteyebilir: amca ve teyze listede yok Ayrıcalıklı çevre dar tutulmuştur; dışındakiler hukuki menfaatini ispatlamak zorundadır.
- Kimlik tedbirinde önce diğer makamlara sorulur Kanun kimlik tespiti tedbirlerini açık bir ikincillik şartına bağlar: kimlik başka yolla tespit edilebiliyorsa tedbir caiz değildir.
- Kindererziehungszeit: çocuk yetiştirme süresi Çocuk bakımıyla geçen dönem emeklilik kaydına sayılabilir. Ama kendiliğinden işlenmez; talep edilmesi gerekir.
- Kira feshinde süre: kiracıda sabit, kiraya verende uzuyor Kiracının bildirim süresi hep üç aydır; kiraya verenin süresi oturma süresine göre uzar.
- Kira indirimi: talep edilmez, kendiliğinden doğar Kiralananın kullanımını bozan bir kusur varsa kira, kusur süresince kanun gereği azalır.
- Kişisel bütçe Edimin hizmet yerine para olarak alınmasıdır. Harcama belgelenir.
- Konsolos belgeyi doğrudan yabancı dilde düzenleyebilir Konsolosluk işlemlerinde senet talep üzerine Almanca dışında bir dilde de düzenlenebilir ve noterdeki dil kaydı burada aranmaz.
- Konsolosluk senedi, yurt içi noter senediyle eşittir Konsolosluk memurunun düzenlediği senetler kanunen noter senetleriyle eşittir; koşulu memurun yetkilendirilmiş olmasıdır.
- Konut giderinde ilk yıl fiilî gider kabul edilir İlk bir yıl boyunca fiilî konut gideri kabul edilir ve oturulan ev varlık sayılmaz; ancak giderin bir üst sınırı vardır.
- Kurumlar arası yardım Bir makam diğerinden destek isteyebilir. Veri aktarımı kurala bağlıdır.
- Kurzarbeit: kısa çalışma ve ödeneği Çalışma süresi geçici olarak azaltılır ve fark kısmen ödenir. Bordroda görünen düşük tutar bu yüzdendir.
- Küçük işletme kuralı: 2025’te yapısı değişti Kural artık vergi alınmaması değil, işlemin vergiden muaf sayılması biçiminde kurulmuştur.
- Küçük işletme muafiyeti üç haftalık süreyi kapsamaz Feshe karşı korumanın küçük işletmelerde uygulanmaması, dava süresi ve geçerlilik kuralı bakımından geçerli değildir.
- Küçük işletme ve faturada vergi gösterimi Bazı faturalarda vergi gösterilmez ve gerekçesi yazılır. Bu eksiklik değildir.
- Kündigungsfrist: fesih bildirim süresi Bildirim süresi çalışma süresine göre uzar ve çoğu zaman ay sonuna ya da ay ortasına bağlanır. Tarih bu yüzden beklenenden ileri düşer.
L
- Lehe belge sonradan çıksa tarhiyat kendiliğinden değişmez Belgenin sonradan alınması ya da ibrazı geriye etkili olay sayılmaz.
- Lehe olan kuralın uygulanması Birden çok kural varsa çalışanın lehine olan uygulanır. Sözleşme toplu sözleşmeyi aşabilir.
- Limited şirkette ortaklar sicil kaydında yazmaz Ortaklar sicil sayfasında değil ayrı bir listede görünür ve şirkete karşı yalnız listedeki kişi ortaktır.
- Lohnpfändung: maaş haczi ve korunan tutar Maaşın belirli bir bölümü haczedilemez ve bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı bu sınırı yükseltir — ama bildirilmesi gerekir.
M
- Mahkeme dışı uzlaşma: belgesiz başvuru kabul edilmez Tüketici iflasında başvurudan önce alacaklılarla uzlaşma denenmeli ve bu belgelenmelidir.
- Mahkeme huzurundaki sulh: karar gibi icraya konur Mahkeme önünde yapılan sulh bir icra başlığıdır ve karar gibi takip edilir.
- Mahkeme sulhü noter düzenlemesinin yerine geçer Noter düzenlemesi aranan bir işlem, mahkeme sulhü tutanağına geçirilmekle de geçerli biçimde yapılabilir.
- Mahkeme tercümanlığı yemini beş yılda sona erer Yemin süresizdir sanılır; oysa beş yılda sona erer ve uzatma talebe bağlıdır.
- Mahkeme tercümanlığında vatandaşlık “ya… ya da” şartıdır Vatandaşlık ile yerleşim eşit seçeneklerdir; Almanya’da oturan üçüncü ülke vatandaşı şartı sağlayabilir.
- Mahkemenin istediği çeviri şerhinde tam olarak ne bulunur Şerh çevirinin üzerine konur; yer, tarih ve çevirmenin sıfatını gösterir ve çevirmence imzalanır.
- Makam araştırır ama siz de beyan edersiniz Alman idaresi olayı kendiliğinden araştırır; ama sizin bilgi verme yükünüz bu ilkeyi sınırlar.
- Makam benzer dosyada farklı karar verebilir mi İdare kendi yerleşik uygulamasına bağlıdır; benzer dosyada farklı karar gerekçelendirilmelidir.
- Makam her belgede yeminli çeviri isteyemez: bu istisnadır Kanun kural olarak yalnız çeviri ister; onaylı veya yeminli çeviri gerekçeli hâllerde istenebilir.
- Makam onayı varsa dava süresi fesihle değil kararla başlar Fesih bir makamın onayına bağlıysa üç haftalık dava süresi, makam kararının işçiye bildirilmesiyle işlemeye başlar.
- Makama giden sabıka belgesi, size verilenden daha geniştir Makam sürümüne, sade sürüme girmeyen kayıtlar da girer.
- Mal rejimi ve evlilik sözleşmesi Sözleşme yoksa kanunî rejim uygulanır. Rejim, boşanmada ve miras paylaşımında sonucu değiştirir.
- Malvarlığı beyanı iki yıl yeniden istenemez: bir istisna Beyan verildikten sonra iki yıl yenisi istenemez; alacaklı esaslı değişikliği ispat ederse istenebilir.
- Masraf paylaşımı iki banka da Avrupa’daysa Gönderen ile alıcının yalnız kendi bankasının ücretini taşıması kuralı, kanunun açık lafzıyla her iki bankanın da Avrupa Ekonomik Alanı içinde olmasına bağlıdır.
- Meldepflicht: bildirim yükümlülüğü Ödeme ve izin kararlarında durumdaki değişikliği bildirmek yükümlülüktür. Bildirmemek, ödenenlerin geri istenmesine yol açar.
- Menfaat şartı Karara karşı başvurabilmek için aleyhe bir sonuç gerekir. Tamamen lehe karara itiraz edilemez.
- Meslek sırrı: çevirmenin yükümlülüğü Çevirmen elindeki belgenin içeriğini paylaşamaz; bu yükümlülük iş bittikten sonra da sürer.
- Meslekî rehabilitasyon Çalışma hayatına dönüşü sağlayan edimlerdir. Hangi kurumun ödeyeceği ayrı bir sorudur.
- Minijob sınırı bir tutar değil, bir formül Sınır asgari ücretten türetilir: 130 ile çarpılır, üçe bölünür, yukarı yuvarlanır.
- Minijob ve Midijob: düşük kazançlı çalışma Düşük kazançlı çalışma biçimleri farklı sigorta rejimine tabidir ve emeklilik kaydına katkısı sınırlıdır.
- Miras ortaklığı Birden çok mirasçı terekeye birlikte sahip olur. Tek başına tasarruf edilemez.
- Mirasçılık belgesi Almanya’daki malla sınırlandırılabilir Belge yurt dışındaki mal varlığı hariç tutularak yalnız yurt içiyle sınırlandırılabilir.
- Mirasçılık belgesi başvurusunda sekiz bilgi zorunludur Kanun yasal mirasçı sıfatıyla yapılan başvuruda sekiz kalemi tek tek sayar ve belge temin edilemiyorsa başka delile izin verir.
- Mirasçılık belgesinde yeminli beyan konsoloslukta verilir Mirasçılık belgesi ve benzerleri için zorunlu yeminli beyanı konsolosluk memuru alabilir.
- Mirasçılık belgesine iyi niyetle güvenen kişi korunur Belge yanlış olsa bile, yanlışlığı bilmeyen üçüncü kişi için içeriği doğru sayılır; aynı koruma ödeme hâllerinde de geçerlidir.
- Mirasın kabulünün iptali de aynı sürelere tabidir Kabul ya da reddin iptali için süre altı haftadır ve ret süresiyle aynı iki şartta altı aya çıkar; otuz yıl sonra bu yol tümüyle kapanır.
- Mitwirkungspflicht: dosyaya katkı yükümlülüğü Makam resen araştırır ama kişi de bilgi ve belge sunmakla yükümlüdür. Yükümlülük yerine getirilmezse dosya eldeki bilgiyle karara bağlanır.
- Modernizasyon payı: masrafın bir kısmı kalıcı kirada Modernizasyon masrafının yıllık bir oranı kiraya eklenir ve metrekare bazlı bir tavana tabidir.
- MPU: mahkemenin değil, idarenin istediği inceleme Sürüşe uygunlukta kuşku doğduğunda idare, tıbbi ve psikolojik bir rapor isteyebilir.
- Mutterschutz: doğum öncesi ve sonrası koruma Doğum öncesi ve sonrası belirli bir dönemde çalışma yasağı ve fesih koruması vardır. Bildirim işvereni bağlar.
- Müşterek mirasçılık belgesinde yeminli teyidi herkes verir Müşterek belgede yeminli teyidi bütün mirasçılar vermek zorundadır; mahkeme bir veya birkaçınınkini yeterli görebilir.
N
- Nachlassverzeichnis: terekenin dökümü Terekenin malvarlığı ve borçlarını gösteren döküm. Saklı pay talebinin hesabı buna dayanır.
- Nafaka avansı Nafaka ödenmediğinde devletin geçici olarak ödemesidir. Devlet sonradan yükümlüye rücu eder.
- Nafaka avansında “en fazla altı yıl” kuralı artık yok Kanun azami süre öngörmez; edim hakkın düşmesine kadar sağlanır.
- Namensrecht: ad ve soyadı değişikliği Ad değişikliği iki yoldan olur: beyanla ya da idari kararla. İkisi farklı belge üretir ve Türk kaydına ayrı yansır.
- Nebenbestimmung: Auflage, Bedingung ve Befristung İzne eklenen yan koşullar. Hangisinin eklendiği, koşula uyulmadığında iznin düşüp düşmeyeceğini belirler.
- Net ile ele geçen: arada iki satır daha var Net tutar yasal kesintiler sonrasıdır; ele geçen tutar ondan sonraki mahsupları da içerir.
- Noter vasiyetinde dili bilmeyen için yazılı çeviri zorunlu Vasiyeti düzenlenen kişi dili yeterince bilmiyorsa yazılı çeviri yapılmak zorundadır.
- Noterde sözlü çeviri zorunlu, yazılı çeviri talebe bağlı Almanca bilmeyen ilgiliye tutanak sözlü olarak çevrilmek zorundadır; yazılı çeviri ancak talep edilirse verilir.
- Noterde tercüman getirmek şart, tercümanı yeminletmek değil Noter kendisi çevirmiyorsa tercüman getirilmesi zorunludur; yemin ise zorunlu değildir ve ilgililerin feragatiyle düşer.
- Nüfus dairesi reddederse yol idare mahkemesi değildir Ret hâlinde daireye talimat verecek olan, bölge mahkemesi merkezindeki asliye mahkemesidir ve usul çekişmesiz yargı usulüdür.
- Nüfus dairesine verilecek çevirinin niteliği kanunda yazmaz Yönetmelik dairenin çeviri isteyeceğini söyler ama çevirmenin taşıması gereken sıfatı hiç yazmaz; yeminlilik yalnız sözlü tercüman için ve orada bile alternatiflidir.
- Nüfus kaydında harfler: diyakritik işaretler değiştirilmez Kayıt latin harfleriyle ve diyakritik işaretler değiştirilmeden tutulur.
- Nüfus kütüğü Doğum, evlenme ve ölüm ayrı kütüklerde tutulur. Hangi kütükten çıktı alındığı önemlidir.
- Nüfus sicilinde genel veri koruma hakları aynen işlemez Sicildeki veriler için düzeltme hakkı yalnız nüfus kanununun düzeltme usulüyle kullanılır; itiraz hakkı ise hiç uygulanmaz.
O
- On sekiz–yirmi bir yaş: ayrı bir ceza kategorisidir On sekiz ile yirmi bir yaş arasındakilere koşullara göre genç ceza hukuku uygulanabilir.
- On üç aylık süre, bildirim yoksa başlamaz Yetkisiz ya da hatalı işlemde talepler on üç ayla sınırlıdır; ancak bu süre banka işlem bilgilendirmesini yapmadıysa hiç işlemeye başlamaz.
- Onay ve icazet Önceden verilen onay ile sonradan verilen icazet farklıdır. Zamanlama sonucu değiştirir.
- Onay, apostil ve legalizasyon: üç ayrı katman Üçü de “onay” gibi görünür ama farklı katmanlardır; hangisinin gerektiği ülkeye göre değişir.
- Oran etkisi (Progressionsvorbehalt) Vergilendirilmeyen bazı gelirler, vergi oranını yükseltmekte dikkate alınır.
- Ordnungswidrigkeit ile Straftat: kabahat ve suç Kabahat idari para cezasıyla, suç ceza yargısıyla sonuçlanır. Adli sicile yansıması farklıdır.
- Ortaklık anlaşması ve kart: kart hakkı kurmaz, kanıtlar Ortaklık anlaşmasından doğan oturum hakkı kanunda saklı tutulur; kart o hakkı yalnız ispatlar.
- Ortaklık hukukuna dayanan korumanın adı kanunda yazmaz Ortaklık anlaşmasına dayanan oturma hakkı olanlarda sınır dışı eşiği çok daha yüksektir.
- Oturduğunuz daire konut mülkiyetine çevrilip satıldıysa Alıcı, kendi ihtiyacı gerekçesiyle satıştan itibaren belirli bir süre feshedemez.
- Oturma izni altı ayda düşer, ama süresiz bir bent daha var Altı ay kuralı bir benttedir; başka bir bent süre aramadan sona erme öngörür.
- Oturulmayan adrese kayıt: kanun bunu ayrıca yasaklıyor Fiilen oturma olmadan adres sağlamak yasaktır ve ayrıca cezalandırılır.
- Otuz yıl sonra nüfus kaydına erişim genişler Belge talebi için on altı yaşını doldurmuş olmak gerekir; son ölen ilgilinin ölümünden otuz yıl sonra daha hafif bir menfaat ölçütü yeter.
Ö
- Ödeme emri altı ay içinde ilerletilmezse etkisini yitirir İtiraz yoksa ve alacaklı belirli bir süre içinde icra emri istemezse ödeme emri düşer.
- Ödeme emrinde yurt dışı itiraz süresi bir aydır Yurt dışına tebligatta itiraz süreleri bir aya çıkar; hüküm ödeme emri bölümünde bulunmaz.
- Ödeme emrine itiraz süresi takvimle ölçülmüyor İtiraz, icra emri düzenlenmediği sürece verilebilir; geç kalan itiraz başka bir itiraz sayılır.
- Ödeneğin Türkiye’ye aktarılmasının kanunda dayanağı yoktur İşsizlik ödeneği bölümünde yurt dışına ilişkin tek bir hüküm yoktur; kanunun tanıdığı tek şey yabancı kuruma belge düzenlenmesidir.
- Ödünç iş ilişkisi İşveren ile fiilen çalışılan iş yeri farklıdır. Belgelerde bu ayrım karışıklık yaratır.
- Öffentliche Zustellung: ilanen tebligat Adresi bilinmeyen kişiye ilan yoluyla tebligat yapılır ve süre işlemeye başlar. Belge hiç eline geçmese bile.
- Öğrenci desteğinde “başarı belgesi” terimi kanunda geçmiyor Kanun bu terimi kullanmaz; eşik belirli bir yarıyıldan itibaren desteğin durmasıdır.
- Ölüm belgesinde medenî hâl var, cinsiyet yok Ölüm belgesi medenî hâli gösterir ama cinsiyeti göstermez; kayıtta ise cinsiyet vardır.
- Ön adların sırası: değiştirilebilir, yazımı değiştirilemez Ön adların sırası beyanla değiştirilebilir; yazım değiştirilemez, ad eklenip çıkarılamaz.
- Ön mutabakat usulü yalnız gelecekteki işlemler için işler Çifte vergilendirme anlaşması karşılıklı anlaşma usulü öngörüyorsa, henüz gerçekleşmemiş işlemler için önceden mutabakat istenebilir.
- Öncelik denetimi: kalkmadı, koşula bağlandı Öncelik denetimi kanunda tanımlıdır ama yalnız yönetmelik ya da kanun öngördüğünde uygulanır.
P
- P-Konto: istemek yeter, ama kişi başına yalnız bir tane Koruma hesabın türüne bağlıdır; her zaman istenebilir ama kişi başına yalnız bir hesap tutulabilir.
- Pasaportla kimlik şerhi sildirmek serbest bir yol değildir Ülke pasaportuyla kimlik şerhinin silinmesi ancak yabancılar dairesinin katılımı ve teyidiyle mümkündür.
- Passpflicht: sanıldığı kadar geniş değil Ödev yalnız giriş-çıkışta ve yalnız Almanlar için doğar; pasaport devletin mülküdür.
- Paylaşımdan gelen puan bekleme süresine çevrilebilir Paylaşımdan ve bazı ek puanlardan doğan artış, sabit bir bölenle tam ay sayısına çevrilerek bekleme süresine eklenir.
- Pflichtteil: saklı pay bir alacak hakkıdır Alman hukukunda saklı pay mirasçılık değil, mirasçılara karşı PARA ALACAĞIDIR. Türk sisteminden en belirgin fark bu.
- Polis davetiyesi ile savcılık davetiyesi aynı şey değil Şüpheli için gelme yükümlülüğü savcılık davetiyesinde doğar; polis davetiyesinde doğmaz.
- Prim süresi “son iki yılda” değil, otuz ayda aranır Ödenek hakkı için aranan on iki aylık prim süresi, yirmi dört değil otuz aylık bir çerçevede aranır.
- Probezeit: deneme süresi ve fesih kolaylığı Deneme süresinde fesih bildirim süresi çok kısadır ve gerekçe aranmaz. Sözleşmedeki tek satır bunu belirler.
- Prozesskostenhilfe: yargılama gideri yardımı Geliri yetersiz olanın yargılama giderlerini karşılar. Talep ayrı bir başvurudur ve gelir belgesi ister.
Ş
- Şeffaflık sicili: ticaret siciline kayıt bunu karşılamaz Özel hukuk tüzel kişileri gerçek faydalanıcı bilgilerini ayrı bir sicile bildirmek zorundadır.
- Şekil eksikliği işçiyi diğer sebeplerden daha az korur Süre kaydı geçersizse sözleşme belirsiz süreli sayılır; ama geçersizlik yalnız şekil eksikliğinden doğuyorsa işveren erken fesih yapabilir.
- Şekil noksanı ifayla yalnızca üç hâlde giderilir Kanuni şekle aykırılık kural olarak butlandır; ifayla düzelme yalnızca kanunun saydığı üç durumda mümkündür.
- Şekil şartlarında ikame yalnızca yukarı doğrudur Noter düzenlemesi hem yazılı şeklin hem kamusal tasdikin yerine geçer; tersi geçerli değildir.
- Şirket müdürü için ikamet ya da vatandaşlık şartı yok Kanun yalnız gerçek kişi ve tam fiil ehliyeti arar; ikamet ve vatandaşlık ölçütü metinde geçmez.
T
- Tahliye süresi: kararı veren mahkeme ayrıca süre tanır Konut tahliyesinde mahkeme, karar verirken ayrıca bir taşınma süresi tanıyabilir.
- Takdir hatası türleri Takdirin hiç kullanılmaması, sınır aşımı ve amaca aykırılık üç ayrı hatadır.
- Takdirin daralması: "başka karar verilemezdi" Bazı hâllerde makamın seçim alanı fiilen kalmaz ve tek bir karar hukuka uygun olur.
- Takipsizlik ve düşme kararları sabıka siciline işlemez Sicil yalnız kesinleşmiş mahkûmiyet ve tedbirleri alır; kapatma kararları başka bir sicildedir.
- Tanıklıktan çekinme hakkı Yakın akrabalar ve bazı meslek mensupları tanıklıktan çekinebilir. Hak kullanılmazsa tanıklık zorunludur.
- Tanıma kanunu ikincildir: meslek kanunu önce gelir Kanun yalnız federal düzeyde düzenlenmiş meslekleri kapsar ve meslek kanunu aksini derse o öncelikli olur.
- Taraf ve dava ehliyeti Davada taraf olabilmek ve usul işlemi yapabilmek ayrı koşullardır.
- Taraflar aynı masada olmak zorunda değil Noter düzenlemesi aranan sözleşmelerde önce icabın sonra kabulün ayrı ayrı düzenlenmesi yeterlidir.
- Tazminat türleri Maddî ve manevî tazminat ayrı kalemlerdir. Her biri ayrı gerekçelendirilir.
- Tebellüğ vekili yoksa evrak iki hafta sonra tebliğ sayılır Mahkeme yurt dışındaki tarafa tebellüğ vekili göstermesini emredebilir; gösterilmezse evrak postaya verildikten iki hafta sonra tebliğ edilmiş sayılır.
- Tebligat kusuru, evrak eline geçen kişide giderilir Usulüne uygun tebligat ispatlanamasa ya da kurallar ihlal edilse bile, belge yetkili kişiye fiilen ulaştığı anda tebliğ edilmiş sayılır.
- Tebliğ belgesinde bulunması zorunlu sekiz bilgi Kanun tebliğ belgesinin içermesi gereken sekiz kalemi tek tek sayar; belgenin ispat gücü resmî senet kuralına tabidir.
- Tekrar başvuru ve ikinci başvuru Aynı talebi tekrarlamak sonuç vermez. Değişen bir koşul gösterilmelidir.
- Temel banka hesabı hakkı: ölçüt “Almanya” değil “Birlik” Birlik içinde hukuka uygun oturan her tüketicinin hakkıdır; oturum izni olmayan bazı gruplar da kapsamdadır.
- Temel banka hesabı hangi hâllerde kapatılabilir Fesih sebepleri sayılıdır; uzun süre işlem olmaması da bunlardan biridir.
- Temel geçim ödemesinin kanundaki adı değişti Ödemenin kanundaki adı artık farklıdır; eski ad bir geçiş hükmüyle sınırlı süre için kullanılabilir.
- Temel hesapta işlem sayısı sınırlandırılamaz Kanun temel hesapta işlem sayısının sınırlandırılmasını yasaklar, paket satışa izin vermez ve hesabın normal hesaplara göre dezavantajlı işletilmesini engeller.
- Temsil Bir kişinin başkası adına işlem yapmasıdır. Yetki gösterilmezse işlem askıda kalabilir.
- Temsil yetkisine konan sınır, karşı tarafı bağlamıyor İç ilişkideki sınırlamalar üçüncü kişilere karşı hukuki etki doğurmaz.
- Temsilci tercih beyanı Mahkeme temsilci atayacaksa kimin atanmasını istediğinizi belirtir. Vekâletten farklıdır.
- Temsilcilik dinlenmeden yapılan fesih kanunen geçersizdir Kanunda açıkça geçersiz sayılan tek fesih, ağır engelliler temsilciliği katılmadan yapılan fesihtir.
- Tercümanın sır saklama yükümlülüğü listede değil, türevdir Ceza kanununun meslek listesinde tercüman sayılmaz; yükümlülük, katkıda bulunan kişi sıfatıyla dolaylı olarak doğar.
- Tereke borçları Miras yalnız mal değil borç da getirir. Sorumluluğu sınırlamanın yolları vardır.
- Terekenin iflası: mirasçıyı kendi malvarlığından korur Borca batık bir tereke için açılan iflas, mirasçının sorumluluğunu terekeyle sınırlar.
- Testamentseröffnung: vasiyetnamenin açılması Vasiyetname mahkemece açılır ve tutanağa bağlanır. Saklı pay süresi bu bildirimle işlemeye başlayabilir.
- Ticaret sicili belgesi imzasızdır: kanun böyle emrediyor Belge kanun gereği imzalanmaz; mühür varsa onaylı suret sayıldığı şerhle belirtilir.
- Ticaret sicilinde ilan, ve on beş günlük pencere Tescil edilmemiş olgu üçüncü kişiye karşı ileri sürülemez; ilan edilen olgu ise on beş günlük bir istisnayla bağlar.
- Ticaret sicilinde on beş günlük pencere İlandan sonraki on beş gün içindeki işlemlerde üçüncü kişi bilmediğini ispatlarsa korunur.
- Ticarî mektubun alt satırları süs değil, zorunluluk Ticari mektuplarda unvan, hukuki biçim eki, yer, sicil mahkemesi ve sicil numarası bulunmak zorundadır.
- Ticari sicil ile adli sicilin en büyük yapısal farkı Ticari sicilde tüzel kişiler de kayıtlıdır; adli sicil belgesi yalnız gerçek kişiye verilir.
- Toplu çıkarma Belirli sayının üstündeki fesihler önceden makama bildirilir. Bildirim eksikse fesihler sakatlanabilir.
- Toplu sözleşme İş sözleşmesindeki tek satırlık atıf, ücretten izne kadar pek çok koşulu belirler.
- Tüketici iflası ile genel iflas: yol kişiye göre değişir Bağımsız çalışmayan ya da işi sade olan kişi tüketici usulüne, diğerleri genel usule girer.
- Türk belgesi de Alman ceza kanununun belgesidir Belge suçları bölümünde belgenin hangi devletçe düzenlendiğine dair hiçbir kayıt yoktur.
- Türk ehliyeti alıkonmaz: şerh düşülür, süre o gün başlar Birlik dışı ehliyette yasak ve geri alma şerh edilir; yasak süresi şerhin düşüldüğü günden işler.
- Türk ehliyeti muafiyet listesinde yok: sınav istenir Muafiyet ekinde Türkiye sayılmadığı için sınavdan muafiyet doğmaz; yalnız kurs zorunluluğu kalkar.
- Türk mahkemesi kararı Almanya’da kendiliğinden tanınır Üçüncü ülke kararları ayrı bir tanıma usulü olmadan tanınır; kanun yalnızca dört tanıma engeli sayar ve esastan denetim yapılmaz.
- Türk miras bırakanda Berlin yetkisi mala bağlıdır Almanya’da hiç mutat mesken yoksa merkezî mahkeme ancak miras bırakan Alman ise ya da Almanya’da tereke malı varsa yetkilidir.
- Türk şirketi Almanya’da taşınmaz alırsa bildirim doğar Yurt dışı merkezli birlikler de Almanya’da taşınmaz edinirse gerçek lehtar bildirimiyle yükümlüdür.
- Türk vatandaşında sigortasızlık kuralı izne bağlıdır Başka güvencesi olmayanların zorunlu sigortası, Birlik dışı vatandaşlar için belirli oturum izni türlerine bağlanmıştır.
- Türkçe yazılan itiraz süreyi tek başına korumayabilir Yabancı dilde verilen itiraz, ancak makam anlayabiliyorsa ya da süresinde çeviri sunulursa geliş tarihinde verilmiş sayılır.
- Türkiye adresine ödeme emri yolu kanunen kapalı Yurt dışına tebligat gerektiren ödeme emri yalnız sayılı anlaşmalar ve Birlik üyeleri için işler.
- Türkiye’de görülen tedavi masrafı hangi şartla ödenir Birlik ve Avrupa Ekonomik Alanı dışındaki tedavide üstlenme ya kasanın takdirindedir ya da çok dar bir şarta bağlıdır.
- Türkiye’de oturan çocuk için çocuk parası: metin ne diyor Ulusal metin, Almanya ile Birlik ve Alan dışında oturan çocuğu dikkate almaz.
- Türkiye’deki belge fiiline Alman hukuku otomatik uygulanmaz Belge suçları, kanunun koşulsuz yurt dışı listelerinde yer almaz; yetki ya netice yerine ya da çifte cezalandırılabilirlik şartına dayanır.
- Türkiye’deki emeklilik hakkı Alman boşanmasında paylaşılmaz Yabancı bir kurumdaki emeklilik hakkı boşanma anındaki paylaşımın dışındadır.
- Türkiye’deki mahkûmiyet Alman siciline girebilir Yabancı mahkûmiyet belirli şartlarla sicile girer; Avrupa bölümü ise yalnız Birlik kayıtlarını taşır.
- Türkiye’deki mali müşavir Alman dairesinde vekil olamaz İş amaçlı vergi yardımı yetkisi kapalı bir listeye bağlıdır; yetkisiz vekili daire reddetmek zorundadır.
- Türkiye’deki şirket payı: vergiden ayrı bir bildirim ödevi Yurt dışı işletme ve pay edinimleri, vergi doğmasa da bildirilmek zorundadır.
- Türkiye’den başvuruda hangi emeklilik kurumu yetkilidir Bağlama noktası yurt içinde değilse en son yetkili olan bölgesel kurum yetkilidir; hiçbiri yetkili değilse kanun tek bir kurumu gösterir.
- Türkiye’den getirilen aracın tescili: üç ayrı şart Gümrükleme belgesi, tescil öncesi muayene ve yabancı belgenin geri alınması birlikte işler.
- Türkiye’ye dönünce ağır engelli hakları ne olur Ağır engelli sıfatı ikamet ya da istihdam koşuluna bağlıdır; koşul düşünce özel kurallar uygulanmaz.
- Türkiye’ye dönüş hesap için fesih sebebi üretir Kesin dönüş, temel hesap için iki ayrı fesih sebebi doğurur: hak sahipliği şartlarının düşmesi ve yirmi dört ay boyunca hiç işlem yapılmaması.
- Türkiye’ye gidince bakım parası: sekiz hafta kuralı Geçici yurt dışı kalışta bakım parası sınırlı bir süre ödenmeye devam eder.
- Türkiye’ye havalede koruma çekirdeği devre dışı Bir banka Avrupa Ekonomik Alanı içinde diğeri dışındaysa kanun koruyucu hükümlerin bir bölümünü hiç uygulamaz ve kalanından sözleşmeyle aleyhe sapılmasına izin verir.
- Tüzük değişikliği: karar yetmez, tescil gerekir Tüzük değişikliği ancak sicile tescille hüküm doğurur; bildirimi yönetim kurulu yapar.
- Tüzükte zorunlu metin: kanunun kendi eki Tüzük, kanunun ekindeki belirlemeleri içermek zorundadır; uygunluk ayrıca tespit edilir ve bağlayıcıdır.
U
- Uluslararası aile cüzdanı: Türk cüzdanının karşılığı değil Uluslararası bir sözleşmeye dayanan ciltli bir aile defteridir; resmî nüfus belgesi değildir.
- Untätigkeitsklage: cevapsızlığa karşı dava Makam makul sürede karar vermiyorsa dava açılabilir. Erken açılan dava usulden reddedilir.
- Unterhalt: nafaka türleri ayrı hesaplanır Çocuk nafakası, boşanma sonrası nafaka ve ayrılık dönemi nafakası ayrı kalemlerdir ve ayrı hesaplanır.
- Usul eksikliğinin sonradan giderilmesi Bazı usul eksiklikleri sonradan giderilebilir; bu, itirazın tek dayanağı usul ise sonucu değiştirir.
- Uzayan bildirim süreleri yalnız işverenin feshi içindir Kıdemle uzayan süreler yalnız işveren feshinde işler; işçinin süresi temel sürede kalır.
- Uzayan fesih süresi yalnız ev sahibi içindir Oturma süresiyle uzayan fesih süresi yalnız kiraya vereni bağlar; kiracının süresi değişmez.
- Uzun sigortalılıkta son iki yılın işsizliği sayılmaz Kırk beş yıllık süreye işsizlik ödeneği dönemleri sayılır; ancak aylık başlangıcından önceki son iki yıldaki dönemler dışarıda kalır.
W
- Wartezeit: emeklilikte bekleme süresi Aylığa hak kazanmak için gereken asgari sigortalılık süresi. Türkiye’de geçen süreler bu hesaba sayılabilir ve bu, çok sayıda dosyanın kaderini değiştirir.
- Widerrufsrecht: cayma hakkı Belirli sözleşmelerde cayma hakkı vardır ve süre, açıklama eksikse uzayabilir.
- Widerspruch: idari karara itiraz Mahkemeye gitmeden önce kararı veren makama yapılan itiraz. Dava yolunun çoğu zaman ön koşuludur ve süresi kaçırılırsa dava da kapanır.
- Wiedereinsetzung in den vorigen Stand: süre kaçtığında Süre kusursuz bir engel yüzünden kaçırıldıysa eski hâle getirme istenebilir. Türkiye’den gönderilen dosyalarda gecikme sebebi çoğu zaman belgelenebilir.
Y
- Yabancı belgede karine yok: mahkeme takdir eder Yurt içi resmî senet gerçeklik karinesinden yararlanır; yabancı belgede böyle bir karine yoktur ve mahkeme olayın koşullarına göre takdir eder.
- Yabancı kimliğin dili, kabulünü düşürebilir Yönetmelik, yabancı resmî kimliğin pasaport ikamesi olarak kabulünü belgedeki bilgilerin dilini de içeren bir şarta bağlar; bu, iki metindeki tek somut dil hükmüdür.
- Yabancı konsolosluğa kayıt verilmeyen hâller Konsolosluklar kendi vatandaşları için kayıt isteyebilir; ancak kanun belirli kişiler için bunu yasaklar.
- Yabancı temsilciliğe nüfus belgesi vermenin sınırı var Yurt içindeki yabancı temsilciliklere belge verilmesi takdiridir ve koruma altındaki kişilerde kanunen reddedilir.
- Yabancı vatandaşlık almak Alman vatandaşlığını düşürmez Kanun kaybın sebeplerini sayar; başka bir devletin vatandaşlığını kazanmak listede yoktur.
- Yan giderler ve işletme giderleri Hangi giderlerin kiracıya yansıtılabileceği sözleşmeye bağlıdır. Döküm süreye tabidir.
- Yan koşul sonradan da eklenebilir Kanun, yan koşulların iznin verilmesinden sonra da eklenebileceğini açıkça söyler.
- Yan koşullar: üçü bir arada okunur Süre sınırı, şart ve yükümlülük farklı sonuçlar doğurur. Üçü ayrı ayrı okunmalıdır.
- Yanlış madde numarası sessizce yanlış usule sokuyor Bir madde yabancı yeterliliği tanıma kanununa bağlar; sonraki maddeler denklik tespit edilmemiş olmayı şart koşar.
- Yanlış mirasçılık belgesi ele geçmezse hükümsüz ilan edilir Yanlış belge mahkemece geri alınır; ele geçirilemiyorsa hükümsüz ilan edilir ve hükümsüzlük ilandan bir ay sonra doğar.
- Yargılama kanunu Lahey sözleşmesini adıyla hiç anmaz Alman yargılama kanununda Lahey sözleşmesinin adı hiç geçmez; isimle anılan tek düzenleme Birlik tüzüğü ve bir ikili anlaşmadır.
- Yazılı bildirimde iki değil üç ayrı biçim vardır Kanun ıslak imzalı yazılı biçimi kural sayar, metin biçimini şartlı olarak serbest bırakır ve nitelikli elektronik imzalı biçimi açıkça dışlar.
- Yazılı bildirimde üç kademeli süre işler Bildirilmesi gereken kalemler üç gruba ayrılır ve her grubun kendi süresi vardır; iki grubun başlangıç noktası da farklıdır.
- Yazılı çevirmen mahkeme tercümanı kanunu kapsamında değil Federal kanun yalnız sözlü tercümanı yeminlendirir; yazılı çevirmen eyalet hukukuna bırakılmıştır.
- Yazılı olmayan kira sözleşmesi geçersiz değil, süresizleşir Bir yıldan uzun süre için yazılı yapılmayan sözleşme hükümsüz olmaz, belirsiz süreli sayılır.
- Yazılı sözleşmede imzalar aynı senet üzerinde olmalı Yazılı şekilde tarafların imzası aynı senet üzerinde bulunmalıdır; nüsha teatisinde her taraf karşı tarafa ait nüshayı imzalar.
- Yazılı uyarı Davranışa dayalı fesihten önceki uyarı adımıdır. Dosyada kalır ve sonraki feshin dayanağı olur.
- Yeni sürücüde deneme süresi: ihlal süreyi uzatır İlk kez sürme yetkisi alanlar belirli bir deneme süresine tabidir; ağır ihlal süreyi uzatır ve seminer zorunlu olur.
- Yer kısıtlaması: tek ad, dört ayrı rejim Yer kısıtlaması dört ayrı hükümde düzenlenir ve kapsamı kişinin statüsüne göre değişir.
- Yerleşme izninde sayısal ceza eşiği yok: tartma var Yerleşme izni maddesinde hiçbir gün birimi eşiği bulunmaz; ceza bir tartma ölçütünden geçer.
- Yetim aylığında iki ölçüt vardır: yaş ve haftalık saat Yetim aylığı kural olarak on sekiz yaşa, eğitim ve benzeri hâllerde yirmi yedi yaşa kadar sürer; eğitim ancak haftada yirmi saati aşarsa sayılır.
- Yetkili yer mahkemesi Uyuşmazlığın hangi yerde görüleceğini belirler. Sözleşmeye yazılabilir.
- Yetkisiz işlemde iade ertesi iş günü sonunda Kanun bankaya yetkisiz işlemin tutarını gecikmeksizin ve en geç bildirimin ertesi iş günü sonuna kadar iade etme ödevi yükler.
- Yurt dışı çalışmadan dönüşte iki aylık bir pencere var Üyeliği yurt dışı çalışma nedeniyle sona ermiş kişi, dönüşten sonra iki ay içinde işe başlarsa isteğe bağlı sigortaya katılabilir.
- Yurt dışı emeklide kesinti ülkeye değil süre türüne bakar Yurt dışında oturanın aylığı, federal alanda ödenmiş prim sürelerinin puanı üzerinden hesaplanır; ölçüt hangi ülkede oturulduğu değildir.
- Yurt dışı görevde dört ek kalem hareketten önce bildirilir Dört haftadan uzun yurt dışı çalışmada işveren, olağan kalemlere ek olarak dört bilgiyi hareketten önce vermek zorundadır.
- Yurt dışı istisnası: karar kısaltılamaz Kararın yurt dışında ileri sürüleceği bekleniyorsa kısaltılmış ya da gerekçesiz biçim kullanılamaz.
- Yurt dışı olay tescilinde istenen belgeler kanunda yok Kanun ve yönetmelik yurt dışı tescili için belge listesi vermez; dayanak genel hükümlerdir ve daire takdir eder.
- Yurt dışı olay tescilinde vatandaşlık başvuruda aranır Belirleyici olan olay anındaki değil başvuru anındaki vatandaşlıktır; üç madde de aynı cümleyi taşır.
- Yurt dışı olayda “belge alamıyorum” savunması kapalıdır Yurt dışındaki olaylarda olayı aydınlatma ve delil temin etme yükü ilgiliye geçer; yerine getirilmezse re’sen takdir ve aleyhe karine doğar.
- Yurt dışı olayın Alman siciline geçmesi: yalnız Almanlara Yurt dışında gerçekleşen doğum, evlilik ve ölüm yalnızca Almanların talebiyle Alman siciline geçirilebilir.
- Yurt dışı olguyu vergi dairesi değil siz aydınlatırsınız Ülke dışındaki olaylarda olayı aydınlatma ve delil temini yükümlülüğü ilgiliye aittir.
- Yurt dışı vergi yazısı bir ay sonra tebliğ sayılır Yurt dışı gönderimde tebliğ, postaya verilmeden bir ay sonra gerçekleşmiş sayılır.
- Yurt dışına çıkınca hak donar: üyelik sürse bile Yurt dışında bulunulan sürece edim isteme hakkı donar; üyelik ve prim sürer.
- Yurt dışına taşınınca geride kalan ailenin sigortası biter Yurt dışına taşınan üye bir ay içinde isteğe bağlı devam edebilir; devam yalnız birlikte taşınanları kapsar, yurt içinde kalanların sigortası taşınma günü sona erer.
- Yurt dışına tebligatta dört günlük karine devralınmaz İdari tebligat kanununun yurt dışı maddesi, yurt içi için kurulan dört günlük karineye hiç atıf yapmaz; ispat aracı iade bildirimidir.
- Yurt dışında doğan Alman çocuğu: bir yıl, geri dönüşsüz Alman ebeveyn belirli bir tarihten sonra yurt dışında doğmuşsa, çocuk kendiliğinden kazanmaz.
- Yurt dışında hastalanmada bildirim masrafı işverenindir Yurt dışında hastalanan işçi en hızlı yolla bildirim yapmak zorundadır; bildirimden doğan masraflar işverene aittir.
- Yurt dışında yedi günlük karine bir ceza olarak doğar Yedi günlük karine genel bir kural değildir; yalnız belirli tebligat yollarında vekil gösterilmediğinde doğar.
- Yurt dışından gelen emekli geliri de prime tabi sayılır Kanun, yurt dışından ya da devletlerarası bir kurumdan gelen emeklilik benzeri gelirleri de prime tabi gelir sayar.
- Yükümlülük ihlalinde kademeli oran kalktı, tek oran var Artan kademeler kaldırıldı; tek oran ve tekrarda bile aynı tavan geçerlidir, ama bir hâlde düşüş çok daha ağırdır.
Z
- Zorlama araçları ve ikame işlem İdare kararını zorla uygulatabilir. Önce uyarı, sonra uygulama gelir.
- Zorunlu müdafi: istemeseniz de atanır, ücretsiz değil Kanunun saydığı hâllerde savunma zorunludur ve mahkeme müdafi atar.
- Zugewinngemeinschaft: Alman yasal mal rejimi Alman yasal mal rejiminde mallar ayrıdır; boşanmada yalnız evlilik boyunca elde edilen ARTIŞ denkleştirilir.
- Zusicherung: makamın yazılı taahhüdü Makamın belirli bir işlemi yapacağına dair yazılı taahhüdü. Bağlayıcıdır ama yalnız yazılı olanı.
- Zustellungsbevollmächtigter: tebligat vekili Almanya'daki bir kişiyi tebligat almaya yetkilendirmek, yurt dışındaki kişinin süre kaybını önler.
- Zustellungsurkunde: tebliğ belgesi Tebliğin hangi gün yapıldığını resmî olarak belgeler. Süre tartışmasında tek kesin kanıt budur.
- Zwangsgeld: ceza değil, zorlama aracı Geçmişteki bir eylemi cezalandırmaz; bir yükümlülüğü yerine getirtmeyi amaçlar. Yükümlülük yerine getirilirse uygulanmaz.