Alman adli para cezası tek bir rakam değil: iki sayıdır
Kavramlar
Ceza, gün birimi sayısı ve bir gün biriminin miktarı olarak ayrı ayrı belirlenir.
Belgede iki sayı var ve sonuçları farklı.
Sayı ile miktar ayrı
Gün birimi sayısı fiilin ağırlığını gösterir; kanun bir alt ve bir üst sınır koyar. Bir gün biriminin miktarı ise kişinin ekonomik durumuna göre, kural olarak bir günlük net gelirinden hareketle belirlenir.
ÖnemliGelir takdir edilebiliyor
Kanun, gelir ve malvarlığının takdir edilebileceğini söyler — yani beyan edilmemesi hesabı durdurmaz.
DikkatSabıka sonucu sayıya bağlı
Belgeye girip girmeme eşiği gün birimi sayısıyla ölçülür, toplam tutarla değil. Karar ikisini ayrı ayrı yazar ve sicile de ayrı ayrı işlenir. Eşik kuralı
Ödenmezse hapis geçiyor
Tahsil edilemeyen cezanın yerine karşılık hapis geçer ve kanun dönüşüm oranını kendisi yazar. Önce ödeme süresi ya da taksit istenmelidir — kanun bunu ayrı bir maddede düzenler.
Gün biriminin hesabı
Bir gün birimi, kanunen alt ve üst sınır içinde belirlenir ve net aylık gelirin otuzda biri esas alınır; nafaka yükümlülüğü ve olağanüstü giderler düşülür, işsizlik ödeneği ve sosyal yardım alan kişide birim asgari düzeyde kalır. Mahkeme, geliri sormadan takdir ederse çoğu zaman ortalama gelir varsayar ve bu, düşük gelirli sanık için aleyhe sonuç doğurur; itirazda gelir belgesi sunulur. Gün birimi sayısı beş ile üç yüz altmış arasındadır; birleştirilmiş cezalarda yedi yüz yirmiye kadar çıkar. Ödeme, kesinleşmeden sonra savcılık infaz dairesinin çağrısıyla yapılır; taksit ve ödeme süresi dilekçeyle istenir ve kamu hizmeti çalışmasıyla ödeme (Tilgung durch freie Arbeit) eyaletlere göre mümkündür.
Türkiye ile karşılaştırma ve çeviri
Türk ceza hukukunda da adli para cezası gün birimi sistemiyle verilir (TCK md. 52): gün sayısı ve günlük tutar ayrı belirlenir; bu bakımdan iki sistem aynıdır ve Türk okuyucu için tanıdıktır. Farklar: Türk günlük tutar aralığı sabit bir alt ve üst sınırla kanunda yazar, Alman sınırı daha geniştir; Türk ödenmeyen cezası hapse çevrilir ve kamu hizmetiyle ödeme Türkiye’de de vardır. Çeviride “Tagessatz” için “gün birimi” ya da “birim gün”, “Anzahl der Tagessätze” için “gün birimi sayısı”, “Höhe des Tagessatzes” için “gün biriminin tutarı” kullanılır; toplam tutar belgede yazıyorsa aynen aktarılır. Alman kararında “Ersatzfreiheitsstrafe” satırı, ödenmezse uygulanacak hapis gününü gösterir ve 2024’ten beri iki gün birimi bir gün hapse denktir.