Arbeitszeitkonto: çalışma saati hesabı

Almanya’da fazla mesai çoğu zaman doğrudan ödenmez; bir hesapta biriktirilir.

Nasıl işler

Haftalık çalışma süresinin üstünde ve altında kalan saatler bir hesaba yazılır. Bakiye artı ya da eksi olabilir ve zaman içinde dengelenmesi beklenir.

Önemliİş sona ererken

Bakiye kapatılmamışsa ödenmesi ya da izinle kullandırılması gerekir. Ayrılırken bu satırın kontrol edilmesi, sonradan talep etmekten çok daha kolaydır.

Bordroda nerede

Ayrı bir satırda gösterilir ve dönem bakiyesi yazar. Türkçeye çevrilirken saat birimleri ve işaretler (artı/eksi) korunur.

Türkiye tarafında

Çalışma süresinin ispatında bordrolar kullanılır; fazla mesai bakiyesi ayrı bir kalem olarak görünür. Vergi kesinti belgesi

Kısa çalışma

Ekonomik sebeplerle çalışma süresi azaltıldığında ayrı bir rejim devreye girer ve bordroda ayrı kalem olarak görünür; bu, fazla mesai hesabından farklıdır.

Hesabın kuralları

Hesap, iş sözleşmesi, iş yeri anlaşması ya da toplu sözleşmeyle kurulur ve üst sınırı (artı ve eksi bakiye), dengeleme dönemini (çoğu zaman on iki ay) ve bakiyenin nasıl kapatılacağını yazar. Kısa vadeli hesap (Gleitzeitkonto) esnek çalışma içindir ve dengeleme dönemi sonunda bakiye izinle kapatılır ya da düşer; uzun vadeli hesap (Lebensarbeitszeitkonto) yıllarca birikir ve erken emeklilik ya da uzun izin için kullanılır, iflasa karşı sigortalanması kanunen zorunludur. Fazla mesai zammı, hesaba saat olarak değil çoğu zaman ayrı ödeme olarak işlenir. Çalışan, hesap dökümünü aylık görme hakkına sahiptir ve itiraz süresi anlaşmada yazar.

Ayrılırken ve Türkiye’ye dönerken

İş ilişkisi biterken artı bakiye, çalışılmamış ihbar süresiyle mahsup edilir ya da paraya çevrilir; eksi bakiye, işveren tarafından son ücretten kesilebilir, ama yalnız eksi bakiyenin çalışanın isteğiyle oluştuğu hâllerde. Bakiye ödemesi, son bordroda “Auszahlung Arbeitszeitkonto” ya da “Überstundenabgeltung” satırında görünür ve vergilendirilir. Türkiye’ye dönüşte ödenmemiş bakiye, Türkiye’den yazılı istenir; hak düşürücü süre (Ausschlussfrist) iş sözleşmesinde üç ay olabilir ve kaçırılırsa bakiye düşer. Bordroların çevirisinde saat bakiyesi satırı “çalışma saati hesabı bakiyesi” olarak verilir ve saat ile ondalık ayrılığı (7,5 saat) Alman biçimiyle korunur. Türk iş hukukunda denkleştirme dönemi iki aydır ve Alman hesabına uygulanmaz.