Amtshaftung: makamın sorumluluğu

Makam yanlış bilgi verdi, dosya battı — tazminat mümkün mü?

İlke

Kamu görevlisinin görevini ihlal etmesi sonucu doğan zarardan devlet sorumlu olabilir. Ama koşullar dardır.

UyarıÜç koşul birlikte aranır

• Görev ihlali.
• Kusur.
• İhlal ile zarar arasında nedensellik.

Ayrıca zarardan kaçınmak için hukuk yollarının kullanılmış olması beklenir: itiraz edilmeden geçen bir karar için tazminat istemek çoğu zaman sonuçsuz kalır.

ÖnemliYazılı bilgi burada değer kazanır

Makamın yanlış bilgi verdiği ancak yazılı cevapla gösterilebilir. Telefonda alınan bilginin kaydı kalmaz. Makama yazılı soru

Dayanak ve yol

Anayasa madde 34 ve BGB § 839: kamu görevlisi, üçüncü kişiye karşı görevini kusurla ihlal ederse doğan zararı devlet tazmin eder; görevli kişisel olarak sorumlu tutulmaz, devlet ona rücu edebilir. Dava, idare mahkemesinde değil, adlî yargıda eyalet mahkemesinde açılır ve avukat zorunludur. Zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren üç yıldır. Yanlış bilgi verme, gecikme (makul sürenin aşılması) ve hukuka aykırı karar tipik ihlallerdir; ama her hukuka aykırı karar kusur demek değildir.

Önce diğer yollar

Kanun, zarar görenin zararı kanun yollarıyla önleyebilecekken önlememesi hâlinde tazminatı reddeder; yani itiraz ve dava yolları kullanılmamışsa tazminat davası çoğu zaman düşer. Bu, makam hatasına karşı önce itiraz etmenin, tazminat hakkını korumak için de gerekli olduğu anlamına gelir. Makamın hatalı bilgisi yazılıysa ispat kolaydır; sözlüyse neredeyse imkânsızdır. Zarar somut olmalıdır: boşa giden harç, çeviri masrafı, kaybedilen gelir; belgelenir. Türkiye’den açılacak tazminat davası, Almanya’da avukat ve teminat gerektirir.

UyarıSınır

Bu sayfa kavramı tanıtır; tazminat talebi avukat işidir ve süreye bağlıdır.