Anlaşmalar
Türk-Alman ve çok taraflı sözleşmeler madde bazında: hangi belge hangi anlaşma sayesinde çevirisiz ya da apostilsiz geçerli.
Bazı belgeleriniz bir uluslararası sözleşme sayesinde çevirisiz kabul ediliyor, bazıları bir sözleşme olmadığı için ek onay istiyor. Bu bölüm o sözleşmeleri anlatır.
En çok işe yarayan üçü
- 1976 tarihli çok dilli nüfus kayıt sözleşmesi. Formül A, B ve C belgeleri Almanya’da çeviri ve apostil olmadan kabul edilir. e-Devlet’ten alınabilir.
- 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi. Türkiye ve Almanya taraf; bu yüzden konsolosluk tasdiki değil apostil yeterli. ⚠ Almanya elektronik apostil kabul etmez.
- 28 Mayıs 1929 tarihli Türk-Alman Konsolosluk Anlaşması. Miras işlemlerinde hâlâ yürürlükte ve iki ülke arasındaki veraset işlemlerini doğrudan etkiliyor.
Ayrıca 1961 ve 1964 tarihli işgücü anlaşmaları ile ek protokoller, sosyal güvenlik sözleşmesi (1965’ten beri yürürlükte) ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması.
Bu bölümdeki sayfalar
- AB Miras Tüzüğü (650/2012): Türkiye taraf değil AB içi miras uyuşmazlıklarında yetkiyi ve uygulanacak hukuku belirler. Türkiye taraf olmadığı için Türk malvarlığına doğrudan uygulanmaz.
- Ankara Anlaşması ve Katma Protokol Türkiye ile Avrupa Topluluğu arasındaki ortaklık düzeni. Katma Protokol’deki “standstill” hükmü, yabancılar hukukunda bugün hâlâ tartışma konusu.
- Anlaşma ile iç hukuk çakışırsa Anlaşma hükümleri belirli koşullarda iç hukuka üstün tutulabilir. Dayanak satırı bunu gösterir.
- Anlaşma metni nereden doğrulanır Anlaşmanın yürürlükte olup olmadığı ve tarafları resmî kaynaktan doğrulanır.
- Anlaşma sayesinde istenmeyen belgeler Bazı anlaşmalar apostil ve çeviri gibi biçim şartlarını kaldırır; bunu bilmeyen gereksiz masraf yapar.
- Anlaşmalara belgede nasıl atıf yapılır Anlaşma atıfları ad, yıl ve madde ile yapılır. Atıf düşürülürse metin bulunamaz.
- Anlaşmalarda çekince ve beyan Bir devlet belirli maddeleri uygulamama beyanında bulunabilir. Bu, sonucu değiştirir.
- Anlaşmanın belgeye etkisi nasıl okunur Bir anlaşma belgeyi çeviriden ya da apostilden muaf tutabilir. Muafiyet belgede görünür.
- Arşivdeki 1929 metni miras değil, adlî yardım anlaşmasıdır Resmî arşivde bulunan 1929 tarihli metin tebligat, istinabe ve masraf kararlarını düzenler; miras hükmü içermez.
- Belgelerde karşılıklı tanınma ilkesi Bir ülkenin belgesinin diğerinde kabulü kendiliğinden olmaz. Tanınma bir metne dayanır.
- Bir anlaşma hangi tarihten itibaren uygulanır Anlaşmalar kural olarak geriye yürümez; eski dönemler imza tarihinden önceki kurallara tabi kalabilir.
- Ceza işlerinde adli yardımlaşma çerçevesi İki ülke arasında ceza işlerinde yardımlaşma, tebligat ve bilgi paylaşımı belirli çerçevelerde yürür.
- Çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması (Türkiye–Almanya) Aynı gelirin iki ülkede birden vergilendirilmesini önler. Alman emekli aylığı alan ve Türkiye’de yaşayan kişileri doğrudan ilgilendirir.
- Çifte vergilendirmeyi önleme çerçevesi İki ülkede birden gelir doğduğunda hangi ülkenin vergilendireceğini düzenleyen çerçeve. Uygulaması kişiye özgüdür.
- Çok dilli belgelerin hukukî dayanağı Çok dilli nüfus belgeleri bir sözleşmeye dayanır. Bu dayanak, çeviri gereğini ortadan kaldırabilir.
- Çok dilli nüfus belgeleri sözleşmesi (1976) Formül A, B ve C belgelerinin dayanağı. Bu belgeler taraf ülkeler arasında çeviri ve apostil olmadan kabul edilir.
- İki taraflı ile çok taraflı anlaşma İki taraflı anlaşma yalnız iki devlet arasında işler. Çok taraflı metinde taraf listesi kontrol edilir.
- Lahey Apostil Sözleşmesi (1961) Apostil şerhinin dayandığı sözleşme. Yabancı resmî belgelerin konsolosluk tasdiki yerine tek bir şerhle dolaşmasını sağlar.
- Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi (1980) Bir çocuğun mutat meskeninden hukuka aykırı olarak götürülmesi hâlinde iadeyi düzenler. Türk-Alman aile dosyalarında sık anılır.
- Lahey çocuk koruma sözleşmesi (1996) Velayet ve koruma tedbirlerinin tanınmasını düzenler. Mutad mesken belirleyicidir.
- Lahey delil sözleşmesi (1970) Bir ülkedeki mahkemenin diğer ülkede delil toplamasını düzenler. Doğrudan yazışma yerine kanal öngörür.
- Lahey nafaka sözleşmesi (2007) Nafaka kararlarının sınır ötesi tanınması ve tahsilini kolaylaştırır. Uygulanabilirliği taraf devlete bağlıdır.
- Lahey Tebligat Sözleşmesi (1965) Adli ve idari belgelerin yurt dışına tebliğini düzenler. Almanya’daki bir davanın Türkiye’deki tarafa nasıl ulaştığını açıklar.
- Lahey vasiyet biçimi sözleşmesi (1961) Vasiyetin biçim bakımından geçerliliğini kolaylaştırır. Birden çok hukukun biçim kuralını kabul eder.
- Meslekî niteliklerin tanınmasında hukukî çerçeve Türkiye ile Almanya arasında meslekî nitelikleri otomatik tanıyan genel bir anlaşma yoktur; her dosya ayrı değerlendirilir.
- Mirasta hangi metin uygulanır Türk-Alman miras işlerinde birden çok metin yarışır. Hangisinin uygulanacağı sonucu değiştirir.
- Nafakada uygulanacak hukuk protokolü Nafakaya hangi ülkenin hukukunun uygulanacağını belirler. Sonuç tutarı değiştirir.
- New York nafaka sözleşmesi (1956) Nafaka taleplerinin devletler arası iletimini sağlar. Eski ama hâlâ atıf yapılan bir metindir.
- Ortaklık Konseyi kararları Ortaklık hukukundan doğan hakların dayanağıdır. Karar metinlerinde doğrudan atıf yapılır.
- Sosyal güvenlikte hangi süreler sayılır Sözleşme kapsamında süreler birleştirilebilir ama her süre aynı değildir.
- Sosyal güvenlikte irtibat kurumları İki ülkenin kurumları arasındaki yazışmayı belirli birimler yürütür. Başvuru doğru kanaldan yapılır.
- Türk-Alman adlî yardımlaşma çerçevesi İki ülke mahkemeleri arasındaki yazışma kanallarını belirler. Doğrudan yazışma kural değildir.
- Türk-Alman Konsolosluk Anlaşması (1929) Miras ve konsolosluk işlemlerinde hâlâ atıf yapılan eski bir anlaşma. Türk-Alman miras dosyalarında karşımıza çıkar.
- Türkiye–Almanya Sosyal Güvenlik Sözleşmesi Emeklilik dosyalarının temeli. İki ülkede geçen sigortalılık süreleri hak kazanmada birleştirilebilir; ama aylık tutarını artırmaz.
- Viyana konsolosluk ilişkileri sözleşmesi (1963) Konsoloslukların görev ve yetkilerinin çerçevesini çizer. Belge işlemlerinin sınırını da belirler.
- Yabancı mahkeme kararlarının tanınması çerçevesi Tanıma, anlaşmaya ya da iç hukuka dayanır. Koşullar her iki yönde ayrı işler.