Anlaşma metni nereden doğrulanır

Anlaşma var — iki ülke arasında yürürlükte mi?

Neye bakılır

• Yayımlandığı resmî kaynak.
• Yürürlük tarihi.
• Taraf devletler listesi ve varsa çekinceler.

DikkatTaraf olmak yetmez

İki devlet de taraf olsa bile aralarında yürürlüğe girmemiş olabilir; bu ayrıca kontrol edilir.

ÖnemliÇekinceler

Bir devletin koyduğu çekince, maddenin uygulanmamasına yol açabilir.

İlgili

Resmî kaynaktan okuma

Hangi kaynaklara bakılır

Bir anlaşmanın metni ve durumu üç kaynaktan doğrulanır. Birincisi, devletin resmî yayın organıdır: Almanya’da uluslararası anlaşmalar resmî gazetenin ikinci bölümünde yayımlanır, Türkiye’de Resmî Gazete’de yayımlanır ve onay kararnamesiyle birlikte görünür. İkincisi, çok taraflı sözleşmelerde metni saklayan kurumun resmî listesidir; bu listeler taraf devletleri, imza ve onay tarihlerini, yürürlük tarihlerini ve çekinceleri gösterir. Üçüncüsü, dışişleri bakanlıklarının anlaşma veri tabanlarıdır. İkincil kaynaklar ve makaleler bu üçünün yerine geçmez.

Yürürlük kontrolü

Kontrol dört adımdır: metnin yayımlandığı kaynak bulunur, iki devletin de taraf olup olmadığı listeden okunur, her devlet için yürürlük tarihi ayrı ayrı görülür, çekince ve beyanlar incelenir. Bazı sözleşmelerde bir devletin katılımının diğer taraflarca kabul edilmesi gerekir; bu durumda iki devlet arasında ilişkinin kurulduğu tarih ayrıca aranır. Anlaşmanın sonradan değiştirilmiş olması da mümkündür ve değişiklik protokolleri ayrı yayımlanır. Bu kontrol yapılmadan bir maddeye dayanmak riskli olur, çünkü metin mevcut olsa da iki ülke arasında uygulanmıyor olabilir.