Anlaşma ile iç hukuk çakışırsa

İki metin farklı şey söylüyor — hangisi?

Genel çerçeve

Usulüne uygun yürürlüğe girmiş anlaşmalar, iç hukukta uygulanır ve çatışma hâlinde özel düzenleme olarak öncelik taşıyabilir.

ÖnemliNerede önemli

Sosyal güvenlik, nafaka ve belge tanınması alanlarında. Süre birleştirme

DikkatKendiliğinden uygulanmayanlar

Bazı anlaşma hükümleri doğrudan uygulanmaz; ulusal düzenleme gerektirir. Tüzük ile yönerge

Doğrudan uygulanabilirlik

Bir anlaşma hükmünün kişiye doğrudan hak verip vermediği üç soruyla anlaşılır: hüküm yeterince açık ve kesin mi, uygulanması için ayrı bir ulusal düzenleme gerekiyor mu, muhatabı devletler mi yoksa bireyler mi. Üç soru olumlu yanıtlanıyorsa hüküm doğrudan ileri sürülebilir; aksi hâlde yalnız devletlere yükümlülük getirir ve birey ona dayanarak talepte bulunamaz. Uygulamada aynı anlaşmanın bazı maddeleri doğrudan uygulanır, bazıları uygulanmaz. Bu yüzden anlaşmanın adı değil, dayanılan maddenin metni okunur.

Dosyada nasıl ileri sürülür

Bir makam anlaşmayı kendiliğinden gözetmeyebilir; bu yüzden dilekçede anlaşmanın tam adı, tarihi ve madde numarası yazılır, gerekiyorsa metnin ilgili paragrafı alıntılanır ve yayımlandığı resmî kaynağın künyesi eklenir. Cevap yine ulusal hükme dayanıyorsa itirazda aynı atıf tekrarlanır ve makamdan anlaşmanın neden uygulanmadığının açıklanması istenir. Türkiye tarafında yürütülen dosyalarda aynı yöntem işler. Yazışmanın tamamı saklanır, çünkü sonraki aşamada dayanak tartışması yeniden açılabilir ve ilk dilekçedeki atıf belirleyici olur.

UyarıSınır

Bu sayfa çerçeveyi tanıtır; somut değerlendirme hukukî iştir.