Alman makamları
Alman makamları
Alman makam türleri: hangi iş hangi daireye düşer, yetki bölgesi nasıl belirlenir, hangi çeviriyi kabul eder.

Almanya’da bir işlemin hangi daireye düştüğünü bilmek, işlemin yarısıdır. Bu bölüm makam türlerini anlatır: ne yapar, yetki bölgesi nasıl belirlenir, hangi belgeyi hangi biçimde ister.
Şehir sayfası yok, makam türü sayfası var
Bilerek böyle kurduk. Her Alman şehri için ayrı sayfa açmak, aynı metni yüzlerce kez tekrarlamak olurdu. Onun yerine makamın türünü anlatıyoruz; sizin şehrinizdeki daire aynı kurallara tabidir.
Çeviri kabulü makama göre değişir
Bu bölümün en çok işe yarayan bilgisi bu. Nüfus daireleri (Standesamt) çevirinin Almanya’da yetkilendirilmiş bir tercümandan gelmesini ister; başka makamlarda Türkiye’de yapılan yeminli çeviri yeterlidir. Her makam sayfasında bu ayrı ayrı yazar.
Meslek odaları (53 Handwerkskammer, 79 IHK, 17 Ärztekammer) denklik dosyalarının muhatabıdır; meslekler bölümüne bakın.
Bu bölümdeki sayfalar
A
- Alman idaresi üç katmanlıdır: hangi katmandan geldi Aynı iş Almanya’nın iki yerinde iki farklı daireye bağlı olabilir. Elinizdeki yazının hangi katmandan geldiğini antet ve mühür söyler.
- Alman mahkeme kademeleri: karar hangi dereceden Elinizdeki kararın hangi dereceden geldiği, kesinleşip kesinleşmediğini ve Türkiye’de kullanılıp kullanılamayacağını belirler.
- Alman makamı Türkiye’ye nasıl yazar Makamlar arası uluslararası yazışma anlaşmalar üzerinden yürür ve aylar sürebilir.
- Arbeitsgericht: iş mahkemesi İş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara bakar. Fesih davasının süresi çok kısadır ve ilk duruşma uzlaşma görüşmesidir.
- Aynı konuda iki başvuru yapılırsa ne olur Aynı konuda ikinci bir başvuru dosyayı hızlandırmaz; çoğu zaman ikisini de geciktirir.
B
- Belediyedeki tek pencere ve adres kaydı Adres kaydı ve bazı kimlik işlemleri buradan yürür; adres kaydı birçok başka işlemin ön koşuludur.
- Berufsgenossenschaft: iş kazası tarafındaki kurum İş kazası ve meslek hastalığı tarafındaki kurum budur; sağlık kasasından ayrıdır.
- Betreuungsgericht ne yapar Kendi işlerini göremeyen kişiler için hukukî temsilci atar. Bakım hizmetinden farklıdır.
- Bir makam kararı nasıl hazırlanır Karar öncesi araştırma, görüş alma ve değerlendirme aşamaları vardır. Her aşamada müdahale imkânı farklıdır.
- Bir makam yazısı nasıl kurulur Alman resmî yazıları sabit bir düzen izler. Bu düzeni bilmek, aranan bilgiyi saniyede bulmayı sağlar.
Ç
- Çevrimiçi başvuruda kimlik nasıl doğrulanır Çevrimiçi başvurular kimlik doğrulaması ister; yurt dışından erişim her zaman mümkün olmayabilir.
D
- Dosya birimler arasında nasıl geçer Dosya başka birime geçtiğinde numara değişir. Eski numarayla yapılan yazışma kaybolur.
- Dosyanızı sizden başka kim görebilir Dosya görme hakkı kural olarak ilgiliye aittir; üçüncü kişiler ancak menfaatlerini gösterebilirse görebilir.
E
- Ek süre nasıl istenir, ne zaman verilir İşlem süreleri uzatılabilir ama hak düşürücü süreler uzatılamaz; ayrım baştan yapılmalıdır.
- Engellilik derecesini hangi makam belirler Engellilik derecesi ayrı bir makam tarafından tespit edilir ve kartla belgelenir.
- Eski kararı arşivden çıkarmak mümkün mü Saklama süresi dolan dosyaların bir bölümü arşive gider; erişim mümkün olabilir ama zaman alır.
F
- Familiengericht ne yapar Aile hukuku uyuşmazlıklarına bakar. Kararları Türkiye'de kendiliğinden geçerli değildir.
- Federal ve eyalet makamı ayrımı Makamın hangi düzeyde olduğu, uygulanacak mevzuatı ve itiraz yolunu belirler.
- Finanzgericht ne yapar Vergi uyuşmazlıklarına bakan özel mahkemedir. İdarî itiraz tüketilmeden gidilmez.
G
- Gelen yazı karar mı, bilgi mi: üç işaret Bir yazının karar olup olmadığı üç işaretten anlaşılır; bu ayrım sürelerin işleyip işlemediğini belirler.
- Gençlik dairesi ne yapar, ne yapmaz Bu makam hem destek verir hem denetler; Türk ailelerin en çok yanlış anladığı kurumdur.
- Gerichtsvollzieher: icra memuru Kararın fiilen uygulanmasını yürütür. Maaş ve hesap haczi ise mahkeme kararıyla yapılır, memur eliyle değil.
- Grundbuchamt: Alman tapu sicili nasıl işler Alman tapu sicili mahkeme bünyesindedir ve çıktısı üç bölümden oluşur.
İ
- İdarî makam ile mahkeme ayrımı Makam karar verir, mahkeme denetler. Belgenin adı hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu söyler.
- İş kurumu: hangi belgeleri düzenler İş kurumu iş aramanın yanında belge de üretir; bu belgeler emeklilik ve oturum dosyalarında kullanılır.
- İtirazı hangi birim inceler İtirazı çoğu zaman kararı veren makam alır, üst makam karara bağlar. Adres karıştırılırsa süre kaçar.
K
- Karar yanlış kişiye tebliğ edilirse Hatalı tebliğ, sürelerin işlememesine yol açabilir; ama bunu ileri sürmek kanıt ister.
- Karara ekli belgeler: ek listesi neden okunur Kararın ekleri kararın parçasıdır; ek eksikse karar eksik tebliğ edilmiş olabilir.
- Kararda ad ya da tarih yanlışsa ne yapılır Açık yazım hataları itiraz yoluna gerek kalmadan düzeltilir; ama esasa ilişkin hata öyle değildir.
- Konu bakımından yetki: hangi daire türü Yer doğru olsa bile daire türü yanlışsa dosya ilerlemez. Denklik dosyalarında yetkili makam mesleğe göre değişir.
L
- Landgericht ve Oberlandesgericht Adlî yargının eyalet düzeyindeki iki kademesidir. Hangi kademe olduğu kanun yolunu belirler.
- Lehinize karar çıktı ama uygulanmıyorsa Kararın uygulanmaması ayrı bir sorundur; icra ve takip yolları vardır.
M
- Mahkeme veznesi ve ödemeler Yargı harçları ayrı bir vezneye ödenir. Referans numarası olmadan eşleşmez.
- Mahkemede dilekçe alma birimi Talepleri tutanağa geçirir. Hukukî danışmanlık vermez.
- Makam belgenin aslını isteyebilir mi Makam çoğu zaman aslı görüp kopyayı alır; aslı elde tutmak kuraldır, teslim etmek istisnadır.
- Makam dosyası ne kadar süre saklanır Makam dosyaları süresiz saklanmaz; süre dolduğunda dosya ayıklanır ve belge bir daha elde edilemeyebilir.
- Makam görüşmesinde tutanak ve imza Görüşmede tutulan tutanak imzalanınca beyan hâline gelir; okunmadan imzalanması geri dönüşü zor sonuçlar doğurur.
- Makam görüşmesine yanınızda birini götürmek İdari işlemlerde yanınızda bir kişi bulundurma imkânı vardır; bu, vekil olmaktan farklıdır.
- Makam hangi bilgiyi kiminle paylaşır Kurumlar arası veri aktarımı kurala bağlıdır. Formdaki onay kutusu kapsamı belirler.
- Makam harcı kimden alınır, iade edilir mi Başvuru reddedilse bile harç genellikle iade edilmez; muafiyet ve indirim ayrı bir başvurudur.
- Makam içi denetim ve şikâyet Şikâyet davranışa, denetim ise işleme yöneliktir. Kararı değiştirmez.
- Makam kararını kim imzalar İmza bloğu, kararın kim tarafından ve hangi sıfatla verildiğini gösterir.
- Makam nasıl delil toplar Makam belge, bilgi ve bilirkişi raporu kullanır. Delil serbestisi vardır.
- Makam Türkçe konuşmak zorunda mı Resmî dil Almancadır; makamın başka bir dilde hizmet verme yükümlülüğü kural olarak yoktur.
- Makam verdiği kararı geri alabilir mi Verilmiş bir karar belirli koşullarda geri alınabilir; lehinize olan kararlarda koşullar daha ağırdır.
- Makam yanlış bilgi verdiyse ne olur Makamın yanlış bilgisi bazı hâllerde korunma doğurabilir; ama bunun için bilginin kanıtlanabilir olması gerekir.
- Makam yazısı elime ulaşmadıysa ne olur Alman hukukunda bazı hâllerde tebliğ belirli bir gün sonra yapılmış sayılır; eline ulaşmamış olması tek başına yeterli değildir.
- Makam yazısındaki son tarih nasıl okunur Makam yazılarındaki süreler farklı şeyleri sayar; hangisinin hak düşürücü olduğu ayırt edilmelidir.
- Makama e-posta ile başvuru geçerli mi Bazı işlemler yazılı biçim şartına bağlıdır ve düz e-posta bu şartı karşılamaz.
- Makama yazılan dilekçede ne bulunmalı Alman makamları yazıyı dosya numarasından bulur; numarasız bir dilekçe doğru dosyaya ulaşmayabilir.
- Makamda başkası adına işlem yapmak Makam, vekâlet bildirildikten sonra yazışmayı vekile yapar; bu, sürelerin kime karşı işlediğini değiştirir.
- Makamda dosya nasıl oluşur Dosya gelen ve giden evrakla oluşur. Dosya notları da içindedir.
- Makamda hangi kimlik belgesi kabul edilir Her belge kimlik yerine geçmez; Türk kimliği bazı işlemlerde kabul edilse de pasaport çoğu zaman esastır.
- Makamda randevu ve belge kontrolü nasıl işler Randevuya eksik belgeyle gitmek çoğu zaman yeni bir randevu demektir. Liste önceden okunur.
- Makamda tercüman istenebilir mi İdari işlemlerde tercüman kural olarak masrafı ilgiliye aittir; mahkemede durum farklıdır.
- Makamdan yazılı teyit nasıl istenir Telefonda alınan bilgi sonradan dayanak olmaz; yazılı teyit ve taahhüt farklı ağırlıktadır.
- Makamın bilgi verme yükümlülüğü Makam, hakların kullanılması için bilgi vermekle yükümlüdür. Yanlış bilgi sonuç doğurabilir.
- Makamın cevap verme süresi var mı Makamın makul sürede karar vermesi beklenir. Süre geçince cevapsızlığa karşı yol açılır.
- Makamla yazışmada üslup ve biçim Alman makam yazışmasında biçim içerikten önce okunur; kısa, tarihli ve numaralı yazılar daha hızlı işlem görür.
- Makamlar arası yazışma nasıl işler Makamlar birbirinden bilgi isteyebilir. Bu, dosyanın beklemesinin yaygın sebebidir.
- Memurdan şikâyet ile karara itiraz aynı şey değil Şikâyet davranışa, itiraz karara yöneliktir; şikâyet kararı değiştirmez ve süre durdurmaz.
- Meslek odaları neden makam gibi karar verir Alman meslek odaları dernek değildir; kanunla kurulmuş, üyeliği zorunlu, kamu yetkisi kullanan kuruluşlardır. Kararlarına itiraz edilebilir.
N
- Nachlassgericht: miras dairesi Amtsgericht bünyesinde miras işlerine bakan daire. Vasiyetnameyi açar, mirasın reddini kaydeder, miras belgesi verir.
- Neden aynı iş iki şehirde iki farklı daireye bağlı Yerel işlerin dairelere dağılımı her belediyede ayrı düzenlenir. Bir şehirde tek dairede biten iş, başka şehirde ikiye bölünebilir.
- Noterlik belgede nasıl görünür Noter belgeleri sicil numarası taşır. Bu numara belgeyi doğrulamayı sağlar.
- Nüfus dairesinin belge tutumu neden en katı Nüfus dairesi yabancı belgelerde en katı makamdır; çeviri ve onay koşulları burada en sıkıdır.
R
- Randevu sistemi: gişeye gitmek artık mümkün mü Birçok Alman makamı yalnız randevuyla çalışır; randevusuz gitmek çoğu zaman sonuçsuz kalır.
S
- Sağlık kasası bir makam mı Sağlık kasaları özel şirket değildir; kararları idari işlemdir ve itiraza tabidir.
- Sağlık sigortasında sınır aşan işler için irtibat bürosu Kanun, yurt dışı bağlantılı sağlık sigortası işleri için ayrı bir irtibat bürosu kurar ve görevlerini sayar.
- Sozialgericht: sosyal güvenlik kararlarına karşı mahkeme Emeklilik, sağlık ve işsizlik kararlarına bakar. Bu kolda yargılama harçsızdır ve bu önemli bir farktır.
- Staatsanwaltschaft ne yapar Ceza soruşturmasını yürütür. Gelen yazı bir karar değil, çoğu zaman bir bildirimdir.
T
- Temsilcilik ne yapar, ne yapmaz Büyükelçilik ve konsolosluklardan beklenen pek çok hizmet aslında verilmiyor. Bu sayfa sınırı net çiziyor.
U
- Uzlaştırma yerleri ve ombudsman Mahkeme dışı çözüm yollarıdır. Ücretsiz olabilir ama kararları her zaman bağlayıcı değildir.
V
- Vergi dairesinin belge üreten yüzü Vergi dairesi yalnız vergi almaz; statü tespiti ve belge düzenleme işlevleri de vardır.
- Verwaltungsgericht: idari kararlara karşı mahkeme Oturum, denklik ve benzeri idari kararlara karşı açılan davalara bakar. Hangi mahkemenin yetkili olduğu kararda yazar.
Y
- Yazıyı hazırlayan ile imzalayan farklı olabilir mi Alman makam yazılarında dosyayı işleyen kişi ile imzalayan kişi genellikle farklıdır ve ikisi ayrı bilgi verir.
- Yer bakımından yetki: hangi şehrin dairesi Yetkili daire, kural olarak kişinin kayıtlı adresine göre belirlenir. Türkiye’ye dönen kişide bu kural sorun çıkarır.
- Yerel mahkeme: en çok belge üreten kademe Bu mahkeme miras, tapu, aile ve icra gibi birçok belgeyi üretir; Türk dosyalarında en sık karşılaşılan kademedir.
Z
- Zollamt: gümrük tarafında hangi belgeler Türkiye–Almanya arasında eşya gönderiminde gümrük belgeleri ve numaraları belirleyicidir.