Alman noteri her çeviriyi tasdik edemez
Kavramlar
Noter yalnız kendi düzenlediği yabancı dildeki senedin ya da suretini vermeye yetkili olduğu tutanağın çevirisine şerh koyabilir.
Elinizdeki belgeyi götürüp “noter tasdik etsin” demek işlemiyor.
Yetki iki hâlle sınırlı
Noter bir çeviriye doğruluk ve tamlık şerhi koyabilmek için ya senedi kendisi yabancı dilde düzenlemiş olmalı, ya da o tutanağın suretini vermeye yetkili olmalıdır.
DikkatDışarıdan gelen belge kapsam dışı
Başka bir makamın ya da başka bir ülkenin düzenlediği bir belgenin çevirisini tasdik etme yetkisi bu maddede yoktur. Noter ayrıca şerhi yalnız yabancı dili yeterince biliyorsa vermelidir.
ÖnemliŞerh karine doğurur — ama kesin değil
Böyle bir şerh taşıyan çeviri doğru ve tam sayılır. Kanun hemen ardından ekler: aksinin ispatı caizdir. Yani şerh bir karinedir, tartışılamaz bir sonuç değil.
Peki çeviri nasıl onaylanır
Türkiye’de yapılan çeviride zincir ayrıdır; Alman mahkemesi ise başka bir sıfat arar. Onay zinciri · Yetkilendirilmiş çevirmen
Noterin yabancı dilde düzenlediği senet
Noter, yabancı dili yeterince biliyorsa senedi o dilde düzenleyebilir (BeurkG § 5) ve ardından Almanca çevirisini kendisi hazırlayıp § 50 şerhiyle onaylayabilir; bu, çoğu zaman Almanya’daki Türkçe bilen noterlerde (özellikle Berlin, Köln, Frankfurt) vekâletname ve beyanlar için yapılır ve Türkiye’ye gönderilen senet, noterin kendi şerhli çevirisiyle apostillenir. Türk makamı bu çeviriyi yeminli çeviri olarak kabul edip etmemekte serbesttir; uygulamada tapu ve nüfus müdürlükleri Türk noterinde onaylı çeviri isteyebilir. Noter, kendi düzenlemediği Türk belgesine (nüfus kaydı, diploma) çeviri şerhi koyamaz; o çeviri, yetkilendirilmiş çevirmene yaptırılır ve noter yalnız çevirmenin imzasını onaylayabilir.
Türk noteri ile fark
Türk noteri, yeminli tercümanın çevirisini “çeviri onayı” ile onaylar; bu onay, tercümanın yeminine dayanır ve çevirinin doğruluğunu noter kendisi denetlemez. Alman noterinin § 50 şerhi ise noterin kendi dil bilgisine ve kendi belgesine dayanır. İki sistem birbirine çevrilmez: Alman makamı Türk noterinin çeviri onayını, Türk makamı Alman noterinin şerhini kendi sisteminin karşılığı gibi okumayabilir. Bu yüzden Türkiye’de kullanılacak Alman belgesi için en güvenli zincir, Alman belgesinin apostillenmesi ve çevirinin Türkiye’de yeminli tercümana yaptırılıp Türk noterinde onaylanmasıdır; Almanya’da kullanılacak Türk belgesi için ise apostilli Türk belgesinin Almanya’da yetkilendirilmiş çevirmene çevrilmesidir. Çeviride “Bescheinigung der Richtigkeit und Vollständigkeit” için “doğruluk ve tamlık şerhi” kullanılır.