Dosyanın kapanması: ödeme yapılsa bile mahkûmiyet değil
Kavramlar
Hafif suçlarda dosya yükümlülükle ya da yükümlülüksüz kapatılabilir; ikisi de mahkûmiyet değildir.
“Para ödedim, demek ceza aldım” — hayır.
İki kapanma biçimi
Yükümlülüksüz: kusur hafif ve kamu yararı yoksa dosya
doğrudan kapanır.
Yükümlülükle: bir ödeme ya da edim karşılığında kapanır;
yükümlülük yerine getirilince dosya kesin olarak kapanır.
Önemliİkisi de mahkûmiyet değildir
Bu kararlar bir hüküm değildir; suçluluk tespiti içermezler. Bu yüzden adli sicil belgesinde görünmezler. Führungszeugnis
DikkatTürk okuyucunun yanılgısı
Ödeme yapılması “ceza aldım” anlamına gelmez; ama bunu bilmeyen kişi vize, oturum ya da meslek başvurusunda kendi aleyhine beyan verir.
Rıza gerekir
Yükümlülükle kapanmada sanığın ve mahkemenin rızası aranır; tek taraflı bir işlem değildir.
İlgili
Soruşturmanın sonlandırılması · Konusuz kalma
Yükümlülük türleri
Kamu yararına bir kuruma ya da devlete belirli tutarda ödeme, zararın giderilmesi, kamu hizmeti çalışması, uzlaşma girişimi, trafik kursuna katılım. Yükümlülük, savcılığın teklifi ve sanığın kabulüyle belirlenir; süre verilir (ödeme için çoğu zaman altı ay). Yerine getirilince dosya kesin olarak kapanır ve aynı fiil için yeniden kovuşturma yapılamaz; getirilmezse kovuşturma sürer ve ödenen kısım iade edilmez. Ödeme, ceza değildir; adli sicile geçmez, ama savcılık kayıtlarında belirli süre kalır ve yeni bir soruşturmada görülebilir.
Beyan sorunları
Vize, oturum ve vatandaşlık formlarında “hakkınızda ceza soruşturması ya da mahkûmiyet var mı” sorulur; § 153a ile kapanmış dosya mahkûmiyet değildir ve “hayır” cevabı doğrudur, ama bazı formlar “soruşturma” sorar ve o zaman kapanmış soruşturma da yazılır, çünkü makam sorgulayabilir. Vatandaşlık başvurusunda makam, savcılık kayıtlarına erişebilir ve kapanma kararını görebilir; açıkça sorulmuşsa saklamak yanlış beyan olur. Türkiye’de bu kararların karşılığı kovuşturmaya yer olmadığı ya da kamu davasının ertelenmesi kararına benzer, ama birebir değildir; çeviride terim bırakılır ve açıklanır.