Denklikte üç aylık süre belgeler tamamlanınca başlar
Kavramlar
Süre belgelerin eksiksiz ulaşmasıyla işler ve üçüncü ülke belgelerinde uzatma tavanı yoktur.
Sayaç başvuru gününde başlamıyor.
Süre ne zaman işler
Makam önce bir ay içinde alındı teyidi verir. Karar süresi ise belgelerin eksiksiz ulaşmasıyla başlar — yani eksik evrak sayacı hiç başlatmaz.
DikkatUzatma tavanı Türkiye belgelerinde yok
Kanun, sürenin bir kez uzatılabileceğini söyler. Ama “uzatma en çok bir ay” güvencesi yalnız Birlik, Alan ve İsviçre kaynaklı belgeler için yazılmıştır. Üçüncü ülke belgelerinde uzatma yalnız “uygun” olmakla sınırlıdır.
ÖnemliSüre durabiliyor
Eksik belge istendiğinde ve belgesizlik usulüne geçildiğinde süre durur.
İşveren üzerinden hızlandırılmış bir yol var
Kanun, işverenin yabancı adına yürüttüğü hızlandırılmış usulde teyit süresini iki haftaya, karar süresini iki aya indirir; yazışma yabancılar dairesi üzerinden yürür.
Eksik belge yazısı gelirse
Makam, eksik belgeleri tek yazıda ve tam olarak bildirmek zorundadır; parça parça istemek kanuna aykırıdır ve itirazda ileri sürülür. Yazıda hangi belgenin hangi biçimde (asıl, onaylı kopya, çeviri) istendiği yazar; Türkiye’den alınacak belgeler için makul süre verilir ve süre uzatımı istenebilir. Belgeler tamamlanınca makam alındı teyidini yeniler ve süre o tarihten işler. Süre dolunca makam karar vermemişse, idare mahkemesinde hareketsizlik davası (Untätigkeitsklage) açılabilir; bunun için genel kural üç ay beklemektir ve dava, makamı karar vermeye zorlar.
Sürenin pratik anlamı
Üç aylık süre, meslek kanunlarında farklı olabilir: hekim onayında (Approbation) eyalet kanunları dört ay yazar, zanaat ustalığında oda üç ay uygular, öğretmenlikte eyalete göre değişir. Türkiye’den yapılan başvurularda belgelerin apostil ve çeviri süresi çoğu zaman makamın süresinden uzundur; bu yüzden başvuru, belgeler tamamlanmadan da gönderilebilir ve eksik yazısı alınınca tamamlanır; böylece makamın ön incelemesi başlar. Hızlandırılmış usul (§ 81a AufenthG) yalnız Almanya’daki işverenin başvurusuyla ve yabancılar dairesi aracılığıyla işler; başvuran Türkiye’de olabilir. Ücreti işveren öder ve süre kısalır.