Çocuk parası iki ayrı kanunda, ve uyuşmazlık yolu farklı
Kavramlar
İki kanun kesişmez; hangisinin uygulandığı itirazın hangi mahkemeye gideceğini belirler.
“Çocuk parası sosyal yardımdır” — yarısı yanlış.
İki kanun, kesişmeyen alanlar
Biri sınırsız gelir vergisi mükellefleri içindir ve ödeme orada bir vergi iadesi olarak kurulur. Öteki, açıkça sınırsız mükellef olmayanları kapsar ve bir sosyal edimdir.
DikkatPratik sonuç: mahkeme değişiyor
Sosyal kanun hattındaki uyuşmazlıklar sosyal mahkemede, vergi hattındakiler vergi yolunda görülür. Yanlış yola açılan dava esastan reddedilir.
ÖnemliBaşvuru biçimi de farklı
Vergi hattında başvuru elektronik yapılır (daire ancak yazılı ve el yazısı imzalı başvuruda bundan vazgeçebilir); sosyal kanun hattında ise yazılı biçim aranır.
Yalnız sosyal kanunda olan bir hak
Kişinin kendisi için çocuk parası — tam yetim ya da ana babasının yerini bilmeyen kişi için. Vergi kanununda karşılığı yoktur. Karar belgesi
Türkiye’de yaşayan çocuk
Vergi kanunu hattında çocuk parası, çocuğun Almanya’da, AB ya da AEA ülkesinde ikamet etmesini arar; Türkiye’de yaşayan çocuk için kural olarak ödenmez. İstisna, Türk-Alman sosyal güvenlik sözleşmesindeki aile yardımı hükmüdür: Almanya’da çalışan Türk vatandaşının Türkiye’de yaşayan çocukları için sözleşme, indirilmiş tutarda çocuk parası öngörür ve bu, sosyal kanun hattında değil sözleşme hattında ödenir; tutar, sözleşme eki tablosuna göre ve çok düşüktür. Bu istisna, uygulamada nadiren kullanılır ve aile kasasına yazılı sorulur. Çocuğun Türkiye’de geçici kalması (bir yıla kadar okul) ikameti bozmaz; uzun kalış bozar ve ödeme durur.
Başvuru ve belgeler
Başvuru, aile kasasına (Familienkasse, iş kurumunun birimi) çevrimiçi ya da yazılı yapılır; çocuğun doğum belgesi (Türk doğum belgesi çok dilli ya da apostilli ve çevirili), ebeveynin vergi kimlik numarası, çocuğun vergi kimlik numarası (Almanya’da kayıtlıysa kendiliğinden verilir), on sekiz yaş üstü çocukta okul ya da eğitim belgesi sunulur. Karar, hangi kanuna dayandığını yazar ve itiraz yolu ona göre değişir: vergi hattında itiraz (Einspruch) aile kasasına ve dava vergi mahkemesine, sosyal hattında itiraz (Widerspruch) ve dava sosyal mahkemeye. Çeviride ikisi de “itiraz” diye verilir ve Almancası parantezde kalır; yanlış merciye yapılan itiraz, kasa tarafından doğru mercie iletilmez ve süre kaçar.