Çalışma süresi ve fazla mesai
Kavramlar
Fazla mesainin ödenip ödenmeyeceği sözleşme cümlesine bağlıdır. Kayıt tutmak ispatın tek yoludur.
Fazla çalıştınız — ama kanıtı var mı?
Sözleşmedeki cümle
Bazı sözleşmeler fazla mesainin ücrete dâhil olduğunu yazar. Bu cümlenin geçerliliği sınırlıdır ama varlığı tartışmayı belirler. İş sözleşmesi
Dikkatİspat yükü
Fazla çalışmanın yapıldığını ve işverence istendiğini göstermek gerekir; kendi tuttuğunuz kayıt en zayıf delil değildir ama tek başına yeterli olmayabilir. İspat yükü
ÖnemliSaat hesabı
Artı-eksi saat sistemi varsa bakiye ayrıca izlenir. Çalışma saati hesabı
Zamanaşımı ve kısa süreler
Sözleşmede hak düşürücü süre maddesi olabilir; bu süreler zamanaşımından çok daha kısadır. Zamanaşımı
Bordroda
Kanunî sınırlar
Çalışma süresi kanunu günlük çalışmayı sekiz saatle sınırlar; altı ay ya da yirmi dört hafta içinde ortalama sekiz saat kalmak koşuluyla on saate çıkabilir. Altı saatten fazla çalışmada en az otuz dakika, dokuz saatten fazlasında kırk beş dakika ara verilir; iki iş günü arasında on bir saat dinlenme bulunur. Pazar ve resmî tatilde çalışma kural olarak yasaktır; istisnalar sektörle sınırlıdır. Bu sınırlar sözleşmeyle aşılamaz; aşan işveren idarî ceza alır. Fazla mesai ise sözleşmeye ve toplu sözleşmeye bağlıdır.
Fazla mesaiyi belgelemek
Kendi tuttuğunuz günlük kayıt (tarih, başlangıç, bitiş, ara, işin ne olduğu, kimin talimatıyla) mahkemede ilk delildir; işverenin kendi kayıt sistemi varsa çıktısı istenir ve işveren vermek zorundadır. Avrupa Adalet Divanı içtihadı uyarınca işveren çalışma süresini kaydetmekle yükümlüdür; kayıt yoksa çalışanın makul beyanı esas alınabilir. Talep yazılı yapılır ve hak düşürücü süre (çoğu sözleşmede üç ay) içinde; süre geçince alacak düşer. Türkiye’ye dönmeden önce fazla mesai bakiyesi yazılı talep edilir ve son bordroda görünmesi istenir.