Arbeitsvertrag: iş sözleşmesi

Dosyaya konan iş sözleşmesinde makamın baktığı yerler bellidir.

Makamın baktığı dört madde

• Süre — belirli mi belirsiz mi. Befristet / unbefristet
• Brüt maaş — eşik hesabı bunun üzerinden yapılır. brutto / netto
• Haftalık çalışma saati — bazı izinlerde saat sınırı vardır.
• İşin tanımı — mesleğe bağlı izinlerde niteliğe uygunluk aranır.

DikkatDeneme süresi maddesi

Deneme süresi (Probezeit) boyunca fesih süreleri kısadır. Oturumu işe bağlı olan kişi için bu, dosyanın en kırılgan dönemidir.

İmzasız taslak kabul edilmez

Dosyaya konan nüsha iki taraflı imzalı olmalıdır; iş teklifi (Stellenangebot) sözleşme yerine geçmez.

Çeviride

Madde numaraları korunur; maaş ve saat rakamları birebir.

Kanuni asgari içerik

İş sözleşmesi biçimsiz geçerlidir, ama belgeleme kanunu (NachwG, 2022 AB yönergesiyle genişletildi) işvereni ilk iş gününde temel koşulları yazılı vermeye zorlar: tarafların adı ve adresi, başlangıç tarihi, süre ve belirli süreliyse bitiş ya da amaç, iş yeri, görev tanımı, deneme süresi, ücretin bileşenleri ve ödeme günü, çalışma süresi ve molalar, vardiya sistemi, çağrı üzerine çalışma koşulları, fazla mesai kuralı, izin süresi, fesih usulü ve süreleri (dava süresi dâhil), uygulanacak toplu sözleşme ve iş yeri anlaşmaları, işveren emekliliği; belirli süreli sözleşme yazılı olmalıdır (TzBfG § 14 Abs. 4), aksi hâlde belirsiz sayılır. Deneme süresi en çok altı ay ve belirli süreli sözleşmede süreyle orantılı olmalıdır; deneme süresinde fesih iki haftadır. Asgari ücret (MiLoG, her yıl komisyon kararıyla), izin (BUrlG, altı günlük haftada yirmi dört gün, beş günlük haftada yirmi gün asgari), hastalıkta ücret (EFZG, altı hafta) ve fesih koruması (KSchG, on çalışan üstü ve altı ay kıdem) sözleşmede yazmasa da uygulanır ve aksine madde geçersizdir. Sözleşmedeki hak düşürücü süre maddesi (Ausschlussfrist, en az üç ay) alacakları sınırlar.

Vize ve denklik dosyasında sözleşme

Türkiye’den çalışma vizesi başvurusunda konsolosluk, imzalı sözleşmeyi ve işverenin doldurduğu “Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” formunu (iş kurumu onayı için, brüt ücret, haftalık saat, toplu sözleşme uygulanıp uygulanmadığı, sağlık mesleklerinde denklik durumu) ister; iş kurumu, ücretin yerel işgücü piyasasındaki ücrete denk olup olmadığını (Vergleichbarkeit, BeschV) kontrol eder ve sözleşmedeki brüt ücret eşiklerin (Mavi Kart, nitelikli çalışan, kırk beş yaş üstü için asgari ücret eşiği) altındaysa ret gelir. Şartlı sözleşme (“vorbehaltlich der Erteilung des Visums / der Anerkennung”) kabul edilir ve denklik ortaklığında (AufenthG § 16d Abs. 3) sözleşme, denklik başvurusuyla birlikte sunulur. Türk iş sözleşmesi Almanya’da kural olarak belge olarak istenmez; ama Türk deneyim kanıtı olarak (denklik, Mavi Kart deneyim şartı) SGK hizmet dökümüyle birlikte çevirili sunulabilir. Türk iş hukukunda iş sözleşmesinin yazılılığı belirli süreli ve bir yıldan uzun sözleşmelerde zorunludur (İş Kanunu md. 8) ve deneme süresi iki aydır; çevirmen notu farkları belirtir. Çeviride “Arbeitsvertrag” için “iş sözleşmesi”, “Probezeit” için “deneme süresi”, “Kündigungsfrist” için “fesih süresi”, “Bruttomonatsgehalt” için “aylık brüt ücret”, “Tarifvertrag” için “toplu sözleşme”, “Ausschlussfrist” için “hak düşürücü süre” kullanılır; maddeler numarasıyla, ücret ve saat rakamla aynen aktarılır.