Aufhebungsvertrag: ikale sözleşmesi
Alman belgeleri
İş ilişkisini karşılıklı anlaşmayla bitirir. İşsizlik ödeneğinde bekleme süresi doğurabilir.
Tek taraflı fesihten farkı: bu belge iki imzalıdır.
Fesihten farkı
| Kündigung | Aufhebungsvertrag | |
|---|---|---|
| Taraf | Tek taraflı | Karşılıklı |
| İmza | İşveren | İki taraf |
| Dava | Süreli dava mümkün | Kural olarak kapalı |
Dikkatİşsizlik ödeneğinde bekleme riski
İş ilişkisinin sona ermesine kişinin kendisi katkıda bulunduğu için işsizlik ödeneğinde bekleme süresi uygulanabilir. İmzalamadan önce bu sonuç bilinmelidir.
Tazminat kalemi
Sözleşmede tazminat (Abfindung) yer alabilir; bu tutar vergiye tabidir ve gelir hesabına girer.
Oturum tarafı
Çalışmaya bağlı bir oturum izni varsa iş ilişkisinin sona ermesi bildirilmelidir; izin koşulu ortadan kalkabilir. Süre ve şart
Çeviride
Tüm maddeler eksiksiz; tazminat ve tarih kalemleri rakamıyla.
Bekleme süresinden kaçınma ve sözleşme içeriği
İşsizlik ödeneğinde bekleme süresi (Sperrzeit, SGB III § 159, on iki hafta) ikale imzalayan için kural olarak uygulanır; iş kurumu, ikalenin işverenin haklı işletmesel feshinin yerine geçtiği, ihbar süresine uyulduğu ve tazminatın kıdem yılı başına en çok yarım aylık brüt ücret (0,25 ile 0,5 arası) olduğu hâllerde bekleme süresini uygulamaz (iş kurumu iç yönergesi); ikalede bu sebeplerin yazılması (“zur Vermeidung einer betriebsbedingten Kündigung”) belirleyicidir. Sözleşme, sona erme tarihini, çalıştırmama dönemini, tazminatı (Abfindung, sosyal sigorta primine tabi değil, vergiye tabi, beşte bir kuralıyla indirimli), kalan izin ve fazla mesai düzenlemesini, iş belgesinin notunu (“sehr gut” cümlesi kararlaştırılabilir), şirket malzemesinin iadesini, rekabet yasağının durumunu, gizlilik ve genel ibra maddesini (Ausgleichsklausel) içerir; yazılı biçim zorunludur (BGB § 623) ve iş yeri kurulunun onayı gerekmez. Cayma hakkı yoktur; ama hata, aldatma ve tehdit nedeniyle iptal (§ 119, § 123) mümkündür ve iş mahkemesi, “imzala ya da fesih gelir” baskısını çoğu zaman haklı tehdit sayar. Hamilelik ve ağır engellide ikale, koruma hükümlerini devre dışı bırakır; imzadan önce danışma gerekir.
Türkiye’ye dönüş ve oturum sonuçları
Türkiye’ye kesin dönüş için ikale, tarihi planlamayı sağlar; tazminat, dönüşten önce ödenirse Alman vergisine tabidir ve Türkiye’de mukim olunduktan sonra ödenen tazminat da Alman kaynaklı ücret geliri olarak Almanya’da vergilendirilir (çifte vergilendirme anlaşması md. 15), Türkiye’de beyan edilir ve Alman vergisi mahsup edilir. Türkiye’de işsizlik ödeneği için Alman süreleri sayılmaz (sözleşme kapsamı dışı). Oturum izni işe bağlıysa (Mavi Kart, nitelikli çalışan izni) iş kaybının iki hafta içinde yabancılar dairesine bildirilmesi gerekir ve izin, yeni iş arama için kısaltılabilir ya da altı aya kadar sürdürülür; Türk vatandaşı için ortaklık hukuku (AAB 1/80 md. 6) bir yıldan uzun çalışmışsa iş arama hakkını korur. Türk iş hukukunda karşılık, ikale sözleşmesidir ve Yargıtay “makul yarar” ölçütüyle denetler; kıdem tazminatı ikalede ödenmezse geçersizlik riski vardır, çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “Aufhebungsvertrag” için “ikale sözleşmesi”, “Abfindung” için “tazminat”, “Sperrzeit” için “bekleme süresi”, “Ausgleichsklausel” için “genel ibra maddesi”, “Beendigungszeitpunkt” için “sona erme tarihi” kullanılır; bütün maddeler numarasıyla, tutar ve tarihler aynen aktarılır.