Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung: çalışamazlık belgesi

Türkiye’deki "istirahat raporu"nun karşılığı ama üç nüshalı bir sistemle çalışıyor.

Üç nüsha, üç muhatap

• Biri işverene verilir — tanı yazmaz.
• Biri sigorta kasasına gider — tanı içerir.
• Biri kişide kalır.

İşverene giden nüshada tanı bulunmaz; bu, kişisel verinin korunması içindir. Çeviri istendiğinde hangi nüshanın çevrileceği önceden konuşulmalıdır.

DikkatÖzel nitelikli veri

Bu belge sağlık verisi taşır. Bizim uygulamamızda müşteri belgesi hiçbir ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ servisine yüklenmez; gerekmiyorsa yalnız ilgili bölüm çevrilir.

Attest ile farkı

Bu belge belirli bir işlev için standart formda düzenlenir; Attest daha genel bir hekim teyididir, Gutachten ise gerekçeli bilirkişi raporudur. Attest ile Gutachten

Türkiye’de kullanımı

İşe devamsızlık ve sigorta dosyalarında tarih kanıtı olarak kullanılır; tanı bölümünün paylaşılması genellikle gerekmez.

Elektronik belge (eAU) ve bildirim yükümlülüğü

2023’ten beri kasa sigortalıları için elektronik iş göremezlik belgesi (eAU) uygulanır: hekim, belgeyi doğrudan kasaya elektronik gönderir ve işveren, kasadan elektronik sorgular; çalışan, işverene yalnız hastalığı ve tahmini süreyi bildirir (EFZG § 5, ilk gün, işveren isterse ilk günden belge, aksi hâlde dördüncü günden), kâğıt nüsha (Ausdruck für Versicherte) çalışana kalır ve işverene kâğıt teslim yükümlülüğü kalkmıştır; özel sigortalılar, mini iş çalışanları ve yurt dışında düzenlenen belgeler için kâğıt usul sürer. Belge, ilk belge (Erstbescheinigung) ya da devam belgesi (Folgebescheinigung) olarak işaretlenir, başlangıcı ve tahmini bitişi (kural olarak iki haftaya, hastane çıkışında dört haftaya kadar), iş kazası ya da başkasının kusuru kutucuğunu (Durchgangsarzt yönlendirmesi ve rücu için) taşır; kasa nüshasında ICD tanı kodu vardır, işveren nüshasında yoktur. Hekim, belgeyi en çok üç gün geriye tarihleyebilir (AU-Richtlinie § 5 Abs. 3). Bildirim yükümlülüğü ihlali uyarı ve tekrarında fesih sebebidir; işveren, belgenin kanıt gücünü somut şüpheyle (sosyal medya, fesih sonrası hemen rapor) sarsabilir ve kasadan tıbbi hizmet incelemesi isteyebilir. Yurt dışında düzenlenen belge işverene ve kasaya derhal (posta, e-posta) bildirilir.

Türkiye’de hastalanan çalışan

Türkiye’de tatildeyken hastalanan Alman sigortalı için Türk hekimin raporu (SGK e-rapor ya da hastane raporu, iş göremezliği ve süreyi açıkça yazan) işverene hemen bildirilir ve kasaya iletilir; sözleşme uyarınca SGK il müdürlüğü, raporu Alman kasası için sözleşme formuyla (TR/A ya da A/T serisi, geçici iş göremezlik bildirimi) teyit eder ve kasa, Türk raporunu Alman belgesine denk sayar, hastalık parası buna göre ödenir. Rapor Türkçe düzenlenmişse işveren yeminli çeviri isteyebilir; SGK formu Almanca-Türkçe çift dillidir ve çeviri gerektirmez. Raporun yalnız “istirahat” değil “çalışamaz” (arbeitsunfähig) tespitini içermesi gerekir; Türk hekim raporundaki “… gün istirahat” ibaresi Alman kasasınca iş göremezlik sayılır. Tatil izni, hastalık günleri kadar iade edilir (BUrlG § 9) ve bunun için rapor işverene sunulur. Türk SGK’nın karşılığı, e-rapor ve geçici iş göremezlik ödeneğidir; işverene bildirim kuralı ve iki günlük bekleme (SGK üçüncü günden öder) farklıdır, çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung” için “iş göremezlik belgesi”, “Erstbescheinigung” için “ilk belge”, “Folgebescheinigung” için “devam belgesi”, “arbeitsunfähig seit” için “şu tarihten beri iş göremez”, “voraussichtlich arbeitsunfähig bis” için “tahminen şu tarihe kadar iş göremez”, “eAU” için “elektronik iş göremezlik belgesi” kullanılır; tarihler, kutucuklar ve nüsha türü aynen aktarılır.