A1 belgesi: hangi ülkenin sigortasına bağlı olduğunuz

Geçici görevle başka ülkeye giden çalışanın taşıdığı belge.

Ne yapar

Kişinin, geçici çalışma süresince hangi ülkenin sosyal güvenlik mevzuatına tabi olduğunu gösterir. Böylece iki ülkede birden prim ödenmesi önlenir.

ÖnemliÇok dilli form

Belge AB'nin standart formudur ve alan başlıkları birden çok dilde basılıdır; bu yüzden çoğu işlemde çeviri istenmez. Çok dilli form mu, çeviri mi

DikkatTürkiye AB üyesi değil

Türkiye ile Almanya arasındaki ilişki A1 ile değil, ikili sosyal güvenlik sözleşmesiyle yürür ve o sistemin kendi form serisi vardır. İkili sözleşme

Belgede nerede görünür

Üst bölümde form kodu, ortada kişi ve işveren bilgileri, altta geçerlilik dönemi.

Süre sınırlıdır

Belgede bir başlangıç ve bitiş tarihi vardır; süre dolduğunda yeni belge gerekir.

Formun kuralları ve kim düzenler

A1 belgesi (AB Tüzüğü 883/2004 md. 12 ve 13, uygulama tüzüğü 987/2009 md. 19) gönderilmiş çalışan (yirmi dört aya kadar), birden çok ülkede çalışan ve serbest çalışan için hangi ülkenin sosyal güvenlik mevzuatının uygulandığını gösterir; Almanya’da kasa (zorunlu sigortalı için sağlık kasası), emeklilik sigortası (özel sigortalı ve serbest çalışan için) ya da meslek emeklilik sandığı düzenler ve 2019’dan beri işveren elektronik (SV-Meldeportal) başvurur, belge birkaç gün içinde PDF gelir. Belge, çalışanın kimliğini, işvereni, gönderildiği ülkeyi ve işyeri adresini, geçerlilik dönemini ve dayanak maddeyi gösterir; kâğıt taşınması gerekir ve denetimde (Fransa, Avusturya, Belçika sıkı) gösterilmezse para cezası ve yerel sigorta yükümlülüğü doğar. Belge, AB, AEA, İsviçre ve Birleşik Krallık (ayrılma anlaşması) için geçerlidir; üçüncü ülkelerde ikili sözleşmeler ve kendi formları (Türkiye için Türk-Alman sözleşmesi, A/T ve TR/D serisi) uygulanır. Belge geriye dönük de düzenlenebilir ve kısa iş seyahatleri için de istenir.

Türkiye’ye gönderilen çalışan için karşılığı

Alman işverenin Türkiye’ye gönderdiği çalışan için A1 değil, Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesi md. 6 uyarınca gönderilme belgesi (Entsendebescheinigung, form A/T 1, Alman kasası düzenler) kullanılır; çalışan yirmi dört aya kadar (uzatma iki kurumun anlaşmasıyla) Alman sigortasında kalır ve Türk SGK’ya prim ödenmez, belge SGK il müdürlüğüne sunulur ve Türk işyerinde denetimde gösterilir. Türk işverenin Almanya’ya gönderdiği çalışan için Türk SGK, aynı sözleşme uyarınca T/A 1 belgesini düzenler ve Alman kasası ile gümrük (kaçak çalışma denetimi, FKS) bunu A1 dengi kabul eder; belge Türkçe-Almanca çift dillidir ve çeviri gerekmez. Sözleşme kapsamı dışındaki dallar (işsizlik sigortası, bakım sigortası) için Alman hukuku uygulanır. Çeviride “A1-Bescheinigung” için “A1 belgesi (uygulanacak mevzuat belgesi)”, “Entsendung” için “gönderilme (geçici görevlendirme)”, “anzuwendende Rechtsvorschriften” için “uygulanacak mevzuat”, “Entsendebescheinigung” için “gönderilme belgesi”, “Vordruck A/T 1” için “A/T 1 formu” kullanılır; dönem, işveren ve ülke bilgileri aynen aktarılır ve çevirmen notu Türkiye için A1’in geçersiz olduğunu belirtir.