Sağlık sigortası

Türkiye’deki "istirahat raporu"nun karşılığı ama üç nüshalı bir sistemle çalışıyor.

Üç nüsha, üç muhatap

• Biri işverene verilir — tanı yazmaz.
• Biri sigorta kasasına gider — tanı içerir.
• Biri kişide kalır.

İşverene giden nüshada tanı bulunmaz; bu, kişisel verinin korunması içindir. Çeviri istendiğinde hangi nüshanın çevrileceği önceden konuşulmalıdır.

DikkatÖzel nitelikli veri

Bu belge sağlık verisi taşır. Bizim uygulamamızda müşteri belgesi hiçbir ücretsiz makine çeviri ya da yapay zekâ servisine yüklenmez; gerekmiyorsa yalnız ilgili bölüm çevrilir.

Attest ile farkı

Bu belge belirli bir işlev için standart formda düzenlenir; Attest daha genel bir hekim teyididir, Gutachten ise gerekçeli bilirkişi raporudur. Attest ile Gutachten

Türkiye’de kullanımı

İşe devamsızlık ve sigorta dosyalarında tarih kanıtı olarak kullanılır; tanı bölümünün paylaşılması genellikle gerekmez.

Elektronik belge (eAU) ve bildirim yükümlülüğü

2023’ten beri kasa sigortalıları için elektronik iş göremezlik belgesi (eAU) uygulanır: hekim, belgeyi doğrudan kasaya elektronik gönderir ve işveren, kasadan elektronik sorgular; çalışan, işverene yalnız hastalığı ve tahmini süreyi bildirir (EFZG § 5, ilk gün, işveren isterse ilk günden belge, aksi hâlde dördüncü günden), kâğıt nüsha (Ausdruck für Versicherte) çalışana kalır ve işverene kâğıt teslim yükümlülüğü kalkmıştır; özel sigortalılar, mini iş çalışanları ve yurt dışında düzenlenen belgeler için kâğıt usul sürer. Belge, ilk belge (Erstbescheinigung) ya da devam belgesi (Folgebescheinigung) olarak işaretlenir, başlangıcı ve tahmini bitişi (kural olarak iki haftaya, hastane çıkışında dört haftaya kadar), iş kazası ya da başkasının kusuru kutucuğunu (Durchgangsarzt yönlendirmesi ve rücu için) taşır; kasa nüshasında ICD tanı kodu vardır, işveren nüshasında yoktur. Hekim, belgeyi en çok üç gün geriye tarihleyebilir (AU-Richtlinie § 5 Abs. 3). Bildirim yükümlülüğü ihlali uyarı ve tekrarında fesih sebebidir; işveren, belgenin kanıt gücünü somut şüpheyle (sosyal medya, fesih sonrası hemen rapor) sarsabilir ve kasadan tıbbi hizmet incelemesi isteyebilir. Yurt dışında düzenlenen belge işverene ve kasaya derhal (posta, e-posta) bildirilir.

Türkiye’de hastalanan çalışan

Türkiye’de tatildeyken hastalanan Alman sigortalı için Türk hekimin raporu (SGK e-rapor ya da hastane raporu, iş göremezliği ve süreyi açıkça yazan) işverene hemen bildirilir ve kasaya iletilir; sözleşme uyarınca SGK il müdürlüğü, raporu Alman kasası için sözleşme formuyla (TR/A ya da A/T serisi, geçici iş göremezlik bildirimi) teyit eder ve kasa, Türk raporunu Alman belgesine denk sayar, hastalık parası buna göre ödenir. Rapor Türkçe düzenlenmişse işveren yeminli çeviri isteyebilir; SGK formu Almanca-Türkçe çift dillidir ve çeviri gerektirmez. Raporun yalnız “istirahat” değil “çalışamaz” (arbeitsunfähig) tespitini içermesi gerekir; Türk hekim raporundaki “… gün istirahat” ibaresi Alman kasasınca iş göremezlik sayılır. Tatil izni, hastalık günleri kadar iade edilir (BUrlG § 9) ve bunun için rapor işverene sunulur. Türk SGK’nın karşılığı, e-rapor ve geçici iş göremezlik ödeneğidir; işverene bildirim kuralı ve iki günlük bekleme (SGK üçüncü günden öder) farklıdır, çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung” için “iş göremezlik belgesi”, “Erstbescheinigung” için “ilk belge”, “Folgebescheinigung” için “devam belgesi”, “arbeitsunfähig seit” için “şu tarihten beri iş göremez”, “voraussichtlich arbeitsunfähig bis” için “tahminen şu tarihe kadar iş göremez”, “eAU” için “elektronik iş göremezlik belgesi” kullanılır; tarihler, kutucuklar ve nüsha türü aynen aktarılır.

Almanya’da hemen her işlemde sorulan ilk sorulardan biri: sağlık sigortanız var mı? Bu belge onu gösterir.

Nerede istenir

• Oturum izni başvurularında — geçim güvencesinin parçası sayılır.
• Üniversite kaydında — sigortasız kayıt yapılamaz.
• İşe başlarken — işveren sigortayı bildirmek zorundadır.

ÖnemliYasal ve özel sigorta ayrımı

Belgeyi veren kuruluşun türü önemlidir: yasal sigorta kasası ile özel sigorta şirketi farklı rejimlerdir ve bazı işlemlerde yalnız biri kabul edilir. Belgede kuruluşun adı ve türü yazılıdır.

Tazelik

Bu bir teyit yazısıdır ve eskir; makamlar yakın tarihli olmasını ister. Urkunde ile Bescheinigung

Türkiye’ye dönüşte

Sigorta sona erdiğinde bu belge, kapsamın hangi tarihte bittiğini gösterir. Hizmet birleştirme ve sağlık hakkı dosyalarında tarih kanıtı olur. Sosyal güvenlik sözleşmesi

Sigorta numarası

Belgedeki numara emeklilik numarasından farklı olabilir; ikisi karıştırılmamalıdır. Sigorta numarası

Sigortalılık türleri ve belge

Kasa üyeliği zorunlu (çalışan, prim tavanının altında ücret; emekli; işsizlik ödeneği alan; öğrenci otuz yaşına kadar; çırak), isteğe bağlı (tavan üstü ücretli, serbest çalışan, sigorta süresi şartıyla) ya da aile sigortası (eş ve çocuklar, gelir sınırıyla, primsiz) olabilir; belge, üyelik türünü, başlangıcını, sigorta numarasını (kasa numarası, emeklilik numarasından farklı) ve varsa aile sigortalıları yazar. Kasa seçimi serbesttir (on iki ay bağlılık) ve değişiklikte yeni kasa, eski kasaya bildirir; işveren, üyelik belgesiyle sigorta bildirimi yapar. Özel sağlık sigortası (PKV) şirketleri “Versicherungsbescheinigung” düzenler ve yabancılar dairesi (AufenthG § 2 Abs. 3) özel sigortanın kasa dengi kapsamda (süresiz, tedavi tavanı yok, yaşlılık karşılığı) olmasını ister; seyahat sağlık sigortası oturum izni için yetmez. Elektronik sağlık kartı (eGK) belgenin yerine geçmez; makamlar yazılı belge ister. Sigortasız kalınan dönem için kasaya geri prim borcu doğar (zorunlu sigorta, SGB V § 5 Abs. 1 Nr. 13).

Türkiye ile ilişkide sağlık hakkı

Türk-Alman sözleşmesi hastalık sigortasını kapsar: Almanya’da sigortalı kişi Türkiye’de geçici kalışta SGK aracılığıyla sağlık hizmeti alır (sözleşme formu T/A 11 ya da kasanın “Anspruchsbescheinigung” belgesi, SGK il müdürlüğüne verilir ve Türk sağlık kuruluşlarında geçerli belge alınır), Türkiye’de yaşayan Alman emeklisi ise kasadan aldığı belgeyle SGK’ya kayıt olur ve SGK hizmeti Alman kasası adına verir; masraf iki kurum arasında götürü hesaplaşılır. Kasa üyelik belgesi, bu işlemlerde SGK için Almanca kabul edilir. Türk vatandaşının Almanya’da sigortalı eşi ve çocukları Türkiye’de yaşıyorsa aile sigortası kapsamına sözleşme uyarınca alınabilir (SGK kaydıyla) ve belge, aile üyelerini gösterir. Çeviride “Mitgliedsbescheinigung” için “üyelik belgesi”, “gesetzliche Krankenversicherung” için “yasal (kamu) sağlık sigortası”, “private Krankenversicherung” için “özel sağlık sigortası”, “Familienversicherung” için “aile sigortası”, “freiwillig versichert” için “isteğe bağlı sigortalı”, “Anspruchsbescheinigung” için “hak belgesi (yurt dışı tedavi)” kullanılır; sigorta numarası, üyelik türü ve tarih aynen aktarılır.