Befristung ile Bedingung: süre ve şart
Kavramlar
Süre dolunca izin kendiliğinden biter; şart gerçekleşmezse izin hiç doğmaz ya da sona erer. İkisi de kendiliğinden işler.
İkisi de "koşul" diye çevriliyor ama kendiliğinden sonuç doğurmaları ortak, doğurdukları sonuç farklı.
Fark
| Tür | Ne yapar |
|---|---|
| Befristung | İzni süreyle sınırlar; süre dolunca biter |
| Bedingung | İzni bir olaya bağlar; olay gerçekleşmezse izin doğmaz ya da sona erer |
DikkatOrtak tehlike
İkisi de kendiliğinden işler: kimse ayrıca bir karar göndermez. Kişi durumdan haberdar olmayabilir ve izinsiz duruma düşebilir.
Yükümlülükten farkı
Yükümlülükte (Auflage) izin ayakta kalır; makam ayrı bir işlem yapmak zorundadır. Yan koşullar
Nerede karşınıza çıkar
Oturum kartının ek yaprağında yazan çalışma sınırı ve ikamet yükümlülüğü bu kategoridedir. Ek yaprak
Çeviride
Üç kelime ayrı karşılanır: süre sınırı, şart, yükümlülük.
Oturum izninde uygulanışı
Oturum izni her zaman süreli verilir (Befristung); süre, iznin amacına göre kanunla ya da makamın takdiriyle belirlenir ve uzatma başvurusu süre dolmadan yapılır, yapılırsa izin başvuru sonuçlanana kadar sürüyor sayılır (Fiktionswirkung). Şart (Bedingung) oturum izninde nadirdir; örneği, iş sözleşmesinin sona ermesiyle iznin sona ermesi kaydıdır. İş sözleşmesine bağlı izinlerde bu şart çoğu zaman yükümlülük ya da yan koşul olarak düzenlenir ve iş bitince makam ayrıca süreyi kısaltır. Ek yaprakta “erlischt mit …” ifadesi şart, “gültig bis …” ifadesi süre sınırıdır.
Sözleşmelerde uygulanışı
İş sözleşmesinde süre sınırı (belirli süreli iş sözleşmesi) yazılı şekil ister ve sebepsiz süre sınırı en çok iki yıl olabilir; şekil bozuksa sözleşme süresiz sayılır. Kira, kredi ve satış sözleşmelerinde şart, geciktirici (aufschiebend) ya da bozucu (auflösend) olabilir; Türk hukukundaki “taliki” ve “infisahi” şartla aynı kavramdır. Çeviride “aufschiebende Bedingung” için “geciktirici şart”, “auflösende Bedingung” için “bozucu şart”, “Befristung” için “süre kaydı” ya da “süre sınırı” kullanılır; “koşul” tek başına bu ayrımı kaybettirir ve makam kararlarında sonucu değiştirir.