Belirli sürede asıl kısıt, uzatma sayısı değil
Kavramlar
Aynı işverenle daha önce bir iş ilişkisi varsa sebepsiz belirli süre baştan caiz değildir.
Rehberler “iki yıl, üç uzatma” der — asıl cümleyi atlar.
DikkatDaha önce çalışmış olmak yeter
Aynı işverenle daha önce belirli ya da belirsiz süreli bir iş ilişkisi bulunuyorsa, sebepsiz belirli süre baştan caiz değildir. Süre ve uzatma hesabına hiç sıra gelmez.
Sayı kuralı ne diyor
Sebep gösterilmeden yapılan belirli süre en çok iki yıl olabilir ve bu süre içinde en çok üç kez uzatılabilir. Üçüncü uzatma tek başına sözleşmeyi süresiz hâle getirmez.
ÖnemliSürenin kendisi yazılı olmalı
Kanun, belirli süre kaydı için yazılı biçim arar. Sözlü anlaşmada süre kaydı geçersizdir — iş ilişkisi kalır, süre düşer.
İki istisna
Yeni kurulan işletmelerde ve belirli bir yaşı doldurup uzun süre işsiz kalmış kişilerde daha uzun süreler öngörülmüştür. Belirli mi süresiz mi · Süre ile şart
Önceki istihdam ne kadar geriye gider
Kanun metni süre sınırı koymaz; federal iş mahkemesi eskiden üç yıllık bir sınır uygulamıştı, ama Anayasa Mahkemesi 2018’de bu sınırı kaldırdı ve kural, önceki istihdamın çok uzun süre önce (mahkemelere göre sekiz yıldan fazla) ya da çok kısa süreli (öğrenci işi, staj) olması ya da tamamen farklı nitelikte olması hâlinde uygulanmaz. Yani beş yıl önce aynı işverende altı ay çalışmış kişiyle sebepsiz belirli süreli sözleşme yapılamaz, ama on beş yıl önce yapılmış bir yaz işi engel değildir. Aynı işveren, aynı tüzel kişidir; grup içinde başka şirket aynı işveren sayılmaz, ama işveren değişikliğinin kuralı dolanmak için yapıldığı gösterilirse mahkeme kuralı uygular.
Türk çalışan için sık hâl
Türkiye’den mevsimlik ya da geçici işle gelip aynı işverene birkaç yıl sonra tekrar dönen çalışan, ikinci sözleşmede sebepsiz süre kaydını geçersiz sayabilir ve süre bitiminde üç hafta içinde dava açarak süresiz iş ilişkisi tespit ettirebilir; işveren, sebepli süre (mevsimlik ihtiyaç, proje) gösterirse sözleşme geçerli kalır. Sebepli süre kaydında da yazılı şekil aranır. Oturum izni iş sözleşmesine bağlıysa, süresiz hâle gelen iş ilişkisi oturum için de avantajdır ve yabancılar dairesine mahkeme kararı sunulur. Türk iş hukukunda zincirleme belirli süreli sözleşme yasağı benzer bir işlev görür, ama önceki istihdam yasağı yoktur; çevirmen notu bu farkı belirtir. Sözleşmenin çevirisinde “Vorbeschäftigung” için “önceki istihdam” kullanılır.