Beş yıllık mutat mesken, kapsam dışılığı ortadan kaldırır
Kavramlar
Oturma hakkı iş aramaya dayanan yabancılar kapsam dışıdır; ancak beş yıllık mutat mesken bu kapsam dışılığı kaldırır ve süre nüfusa kayıtla başlar.
Ret kararı okununca kesin görünüyor — bir cümle sonrası farklı.
Kapsam dışılık
Kanun, oturma hakkı yalnız iş, eğitim ya da öğrenim yeri aramaya dayananları kapsam dışında bırakır. İlk üç ay için ayrı bir kapsam dışılık daha vardır.
ÖnemliAma aynı maddede bir istisna var
Aynı fıkranın sonraki cümlesi, beş yıldır mutat meskeni Almanya’da olanlar için hak doğduğunu söyler — kapsam dışılığa rağmen.
DikkatSürenin başlangıcı kayıt tarihidir
Beş yıl, fiilen bulunmakla değil nüfus dairesine kayıtla başlar. Ayrılma yükümlülüğü altında geçen süreler sayılmaz. Bu yüzden kayıt belgesi dosyanın en kritik evrakıdır.
Oturma izni türü de belirleyici
Kanun, belirli bir izin ailesine sahip olanlar için ilk üç aylık kapsam dışılığın uygulanmayacağını söyler.
Belge
Türk vatandaşı için kapsam
İş arama gerekçesiyle kapsam dışılık, asıl olarak AB vatandaşları için yazılmıştır; Türk vatandaşı Almanya’da iş arama amacıyla oturum izniyle (fırsat kartı, iş arama vizesi) bulunuyorsa aynı kapsam dışılık ona da uygulanır ve bu izinler zaten sosyal yardıma erişimi dışlar. Türk vatandaşı, aile birleşimi, iş ya da ortaklık hukukuna dayanan oturumla bulunuyorsa kapsam dışı değildir ve ilk günden yardım alabilir, ama yardım alması bazı izinlerin uzatılmasını etkiler. Beş yıl kuralı, iş arama oturumuyla beş yıl kalmış Türk vatandaşı için nadiren doğar, çünkü bu izinler kısa sürelidir; ama uzun süreli hoşgörü ve kalma hakkı dönemleri kayıtla sayılır ve bu grup için beş yıl gerçek bir kapıdır.
Kayıt belgesi ve kesintiler
Beş yıl, belediye kayıt geçmişiyle (Meldehistorie) kanıtlanır; belediye, kişinin bütün Alman adreslerini ve tarihlerini gösteren dökümü verir ve döküm, başvuruya eklenir. Kayıtsız dönemler (yurt bilgisi, adres yokluğu) sayılmaz; kayıt kesintisi (çıkış bildirimi yapılıp yeniden giriş) sürenin yeniden başlamasına yol açar, ama kısa Türkiye ziyaretleri kayıt sürdükçe kesinti değildir. Ayrılma yükümlülüğü altındaki süreler (sınır dışı kararından sonra) sayılmaz; hoşgörü belgesiyle geçen süre, kişi fiilen çıkış yükümlüsü olduğu için tartışmalıdır ve mahkemelere göre değişir. Jobcenter, beş yıl kuralını kendiliğinden uygulamaz; ret kararına itirazda kayıt dökümü sunulur ve kural anılır.