Boya badana yükü: devredilmiş görünür, çoğu geçersiz

Sözleşmede yazıyor olması, geçerli olduğu anlamına gelmiyor.

Kanuni yük kiraya verende

Kanun, kiralananı sözleşme süresince kullanıma elverişli tutma yükünü kiraya verene bırakır. Boya badana işleri bu yükün içindedir; kiracıya geçmesi ancak sözleşme maddesiyle olur.

DikkatDevri geçersiz kılan iki durum

Konut kiracıya boyanmamış teslim edilmişse ve bunun karşılığı verilmemişse, yükü kiracıya devreden madde geçersiz sayılır. Aynı şekilde, işleri katı yıl aralıklarına bağlayan ve konutun gerçek durumunu hiç dikkate almayan tablolar da geçersizdir.

Sonucu

Madde geçersizse yük tümüyle kiraya verende kalır; kısmen geçerli hâle getirilemez. Çıkışta istenen boya masrafı bu yüzden çoğu zaman tartışmalıdır.

Türkiye’de ölçü farklı

Türk hukukunda olağan kullanımdan doğan temizlik ve bakım giderleri kural olarak kiracıya aittir; bu alışkanlıkla “nasıl olsa bende” diyen kiracı, Almanya’da kendi lehine olan bir itirazı kaçırır.

İlgili

Teslim tutanağı · Depozito

Çıkışta ne istenebilir

Geçerli bir devir maddesi varsa kiracı, konutu çıkışta yalnız gerektiği ölçüde boyar; “nötr renkte teslim” istenebilir, ama belirli bir renk, belirli bir usta ya da belirli bir marka istenemez. Madde geçersizse hiçbir boya yükümlülüğü yoktur ve kiraya verenin depozitodan kestiği boya masrafı geri istenir. Kiracı, konutu kendi zevkine göre koyu renklere boyamışsa ve çıkışta nötr renge dönüştürmezse, madde geçersiz olsa da tazminat borcu doğabilir; bu, sözleşme değil olağan kullanım sınırı meselesidir. Küçük onarım maddesi (Kleinreparaturklausel) ayrı bir kurumdur ve yıllık üst sınırla ve kalem başına sınırla geçerlidir; boya işleri bu maddeye girmez.

Türkiye’ye dönerken pratik

Kesin dönüşte konut teslim edilirken teslim tutanağı imzalanır ve boya durumu fotoğraflanır; kiraya veren, çıkıştan sonra boya masrafı isterse Türkiye’den itiraz için tutanak ve fotoğraflar tek kanıttır. Sözleşmedeki boya maddesi, çıkıştan önce kiracı derneğine ya da avukata okutulur; madde geçersizse kiraya verene yazılı bildirilir ve boya yapılmaz. Kiraya veren depozitoyu boya için tutuyorsa, Türkiye’den dava açmak masraflıdır; bu yüzden çıkış görüşmesinde uzlaşma (örneğin kısmi masraf karşılığı yazılı ibra) çoğu zaman tercih edilir. Türk hukukunda kiracının çıkışta boyama yükümlülüğü yoktur ve Türk kiracı bu alışkanlıkla Alman sözleşmesindeki maddeyi hiç okumaz; oysa Almanya’da geçerli bir madde varsa masraf gerçektir.