Denkleştirmede kurs mu sınav mı: seçim hep sizde değil
Kavramlar
Seçim kural olarak başvurucudadır; meslek kanunu aksini söylüyorsa değişir.
Kural sizde — ama istisnası var ve zanaatta işliyor.
Kural: seçim başvurucuda
Esaslı fark varsa, kanun bir uyum kursu ya da bir yeterlilik sınavı öngörür ve seçimi başvurucuya bırakır.
DikkatKaydı okumadan olmaz
Aynı cümle şu kaydı taşır: “ilgili meslek kanunu aksini söylemiyorsa”. Zanaatta ustalık denkliğinde meslek kanunu gerçekten aksini söyler ve seçimi odaya verir.
ÖnemliSerbest mesleklerde bu madde hiç uygulanmıyor
Denkleştirme maddesi kanunun düzenlenmiş meslekler bölümündedir. Serbest meslekte reddin sonucu, farkların yazılı dökümüdür — kanun oraya bir denkleştirme önlemi bağlamaz.
Süre sınırları
Uyum kursu en çok üç yıl; sınav ise altı ay içinde verilebilecek şekilde düzenlenmelidir.
ÖnemliTecrübe farkı kapatabilir
Kanun, belgelenmiş ilgili meslekî tecrübenin esaslı farkı kapatması hâlinde farkın esaslı sayılmayacağını söyler. İçerik karşılaştırması
Zanaatta odanın kararı
Zanaat odası, ustalık denkliğinde esaslı fark bulursa uyum kursu ya da yeterlilik sınavı öngörür ve hangisinin uygulanacağını kendisi belirler; başvuran itiraz edebilir, ama seçim hakkı yoktur. Oda, kararında seçtiği önlemin neden uygun olduğunu gerekçelendirmek zorundadır; sınavın ustalık sınavının belirli bölümleriyle sınırlı olduğunu ve kursun süresini yazar. Ustalık gerektirmeyen zanaatlarda denklik zorunlu değildir ve bu madde uygulanmaz. Sağlık mesleklerinde seçim hakkı meslek kanunlarına göre değişir: AB dışı hekimlerde bilgi sınavı zorunludur ve seçim yoktur; hemşirelikte bakım meslekleri kanunu uyum kursu ya da sınav arasında başvurana seçim bırakır.
Seçim yapılırken
Seçim, karardaki süre içinde makama yazılı bildirilir; bildirilmezse makam kendisi belirleyebilir. Kurs, gözetim altında çalışmayı ve çoğu zaman meslek okulunda teorik dersi içerir; işverenle sözleşme yapılır ve ücret alınır, oturum izni bu amaçla (§ 16d AufenthG) verilir ve süre kursun süresine bağlıdır. Sınav ise tek seferde bitirir ama başarısızlıkta tekrar sayısı sınırlıdır. Türkiye’den başvuranda kurs, Almanya’da yaşamayı gerektirir ve sınavdan uzun sürer; ama iş piyasasına adaptasyon ve dil bakımından daha güvenlidir. Türk mesleki deneyimi (iş belgeleri çevirili) farkı kapatabilir ve bu yol seçimden önce denenir; kapatırsa denkleştirme hiç gerekmez.