Dezavantaj denkleştirmesi
Kavramlar
Engellilikten doğan dezavantajı gideren haklar bütünü. Her hak ayrı bir işarete ya da eşiğe bağlıdır.
Tek bir hak değil; her biri ayrı koşula bağlı bir haklar kümesi.
Nasıl işler
Belirli bir derece ya da harf işareti, belirli bir hakkı açar. Hak kendiliğinden gelmez; çoğu ayrıca talep edilir. Merkzeichen
ÖnemliSınavda ve eğitimde
Sınav koşullarında düzenleme talep edilebilir; talep çoğu zaman sınavdan önce ve belgeyle yapılır. Sınav koşulu düzenlemesi
DikkatGeçmişe dönük işlemez
Çoğu hak talep tarihinden itibaren doğar; geç talep geçmiş dönemi kurtarmaz.
İş yerinde
İşverene bildirim bir karardır; bildirmemek bazı korumaları kullanılamaz kılar. İş yeri kurulu
Belgeler
Haklar örneklerle
GdB 50 ve üstü: ağır engelli statüsü, ek izin (yılda beş gün), fesihte entegrasyon dairesinin onayı, erken emeklilik imkânı, vergi götürüsü. “G” işareti: toplu taşıma indirimi ya da araç vergisi indirimi; “aG” park kartı; “H” daha yüksek vergi götürüsü ve yardımcı ödemeleri; “RF” yayın katkı payı indirimi; “B” refakatçinin ücretsiz seyahati. GdB 30–40: eşitlenme (Gleichstellung) başvurusuyla fesih koruması ve işveren teşvikleri. Her hak, ilgili kuruma ayrı belgeyle başvurulmasını ister.
Türkiye’de karşılığı
Alman GdB kararı Türkiye’de engelli sağlık kurulu raporunun yerine geçmez; Türk hakları (ÖTV indirimi, erken emeklilik, vergi indirimi) Türk raporuyla alınır ve Alman raporu ek belge olarak sunulabilir. Ters yönde Türk raporu da Alman GdB tespitinin yerine geçmez; ama tespit başvurusunda tıbbî belge olarak değerlendirilir ve çeviriyle sunulur. Türkiye’ye taşınmada Alman engelli kartı geçerliliğini sürdürür, ama haklar Almanya’da kullanılır; emeklilik gibi taşınabilir haklar için karar saklanır.