Kindererziehungszeit: çocuk yetiştirme süresi
Kavramlar
Çocuk bakımıyla geçen dönem emeklilik kaydına sayılabilir. Ama kendiliğinden işlenmez; talep edilmesi gerekir.
Almanya’da çocuk büyüten kadınların emeklilik dosyasında en sık eksik kalan dönem bu.
Ne sağlar
Çocuğun bakımıyla geçen belirli bir dönem, emeklilik kaydına sayılabilir ve hak kazanmada dikkate alınır.
DikkatKendiliğinden işlenmez
Bu dönemin kayda geçmesi için başvuru gerekir. Çocuğun doğum belgesi ve bakımın kim tarafından üstlenildiğine ilişkin bilgi istenir. Başvurulmadığı için kaydında bu dönem hiç görünmeyen çok sayıda kişi var.
Kime sayılır
Bakımı fiilen üstlenen ebeveyne. Ebeveynler arasında paylaşım mümkündür ama bunun da bildirilmesi gerekir.
Türkiye’ye dönenler için
Almanya’da doğan çocuğun belgesi Türk nüfusuna işlenmiş olsa bile, emeklilik kaydına ayrıca başvurulur. İki işlem birbirini tetiklemez. Doğum kaydının işlenmesi
Belgeler
Doğum sicilinden onaylı çıktı istenebilir; kısa belge her zaman yeterli olmaz. Hangi belge
Süre ne kadar
1992 ve sonrası doğan çocuklar için otuz altı ay, öncekiler için otuz ay (kademeli artırılmış hâliyle) çocuk yetiştirme süresi sayılır ve bu aylar, ortalama kazançla prim ödenmiş gibi değerlendirilir; yani her çocuk, aylığa belirli bir puan ekler. Süre, doğumu izleyen aydan başlar ve çocuk bakılırken çalışılsa da sayılır; çalışma primi ile yetiştirme puanı üst sınıra kadar toplanır. Ayrıca on yaşına kadar “çocuk dikkate alma süresi” (Berücksichtigungszeit) işler; bu süre puan vermez ama bekleme sürelerine ve bazı değerlendirmelere sayılır. Yetiştirme süresi, kırk beş yıllık bekleme süresine de sayılır.
Türkiye’de doğan ve büyüyen çocuk
Süre, çocuğun Almanya’da yetiştirilmiş olmasını arar; Türkiye’de geçirilen aylar kural olarak sayılmaz. İstisna, Alman sigortalısı ebeveynin geçici olarak yurt dışında bulunması ve Alman sigortasına tabi kalmasıdır (gönderilmiş işçi gibi); Türk-Alman sözleşmesi bu konuda ek hüküm içermez. Almanya’da doğup Türkiye’ye götürülen çocukta Almanya’da geçen aylar sayılır, Türkiye’deki aylar sayılmaz; bu yüzden başvuruda çocuğun hangi tarihe kadar Almanya’da yaşadığı sorulur ve kayıt belgesi (Meldebescheinigung) ya da okul belgesiyle gösterilir. Başvuru formu (V0800) Türkiye’den de gönderilebilir; doğum belgesinin çok dilli örneği yeterlidir. Türk SGK, doğum borçlanmasıyla benzer bir imkân tanır; ikisi ayrı ayrı istenir ve birbirini engellemez.