Kündigungsfrist: fesih bildirim süresi
Kavramlar
Bildirim süresi çalışma süresine göre uzar ve çoğu zaman ay sonuna ya da ay ortasına bağlanır. Tarih bu yüzden beklenenden ileri düşer.
Fesih yazısını alan kişi çoğu zaman "ne zaman ayrılıyorum" sorusuna yanlış cevap veriyor — çünkü süre takvim gününe değil belirli bir güne bağlanıyor.
İki değişken
- Süre uzunluğu — çalışma süresi arttıkça uzar.
- Bağlandığı gün — çoğu zaman ay sonu ya da ayın on beşi.
Bu ikisi birlikte hesaplanır. Bu yüzden sona erme tarihi, "bugünden itibaren şu kadar gün" diye hesaplanamaz; ileri bir aya düşebilir.
İşçi feshi ile işveren feshi
Sürelerin uzaması kural olarak işvereni bağlar; işçinin süresi genellikle sabit kalır. Sözleşme bunu değiştirebilir.
Sona erme biçimi ödeneği etkiler
Kendi feshi ya da karşılıklı sona erdirme hâlinde bekleme süresi uygulanabilir. Fesih türleri · İş ajansı belgesi
Belgede tutarlılık
Fesih yazısındaki tarih ile iş belgesindeki sona erme tarihi tutarlı olmalıdır; tutmuyorsa bu, dosyada açıklanması gereken bir noktadır.
Kanuni süreler
Temel süre dört haftadır ve ayın on beşine ya da sonuna işler (BGB § 622); işveren için süre kıdeme göre uzar: iki yıl sonra bir ay, beş yıl sonra iki ay, sekiz yıl sonra üç ay, on yıl sonra dört ay, on iki yıl sonra beş ay, on beş yıl sonra altı ay, yirmi yıl sonra yedi ay, hepsi ay sonuna. Deneme süresinde iki hafta, gün sınırı olmadan. Sözleşme, işçi için işverenden uzun süre kararlaştıramaz; toplu sözleşme kısaltabilir. Kıdem, aynı işverendeki kesintisiz süredir ve işletme devrinde devam eder. Fesih, ıslak imzalı yazıyla ulaşmalıdır; ulaşma tarihi, sürenin başlangıcıdır ve posta kutusuna bırakılan yazı, olağan boşaltma saatinde ulaşmış sayılır.
Türkiye ile karşılaştırma ve dönüş planı
Türk iş kanununda ihbar süreleri kıdeme göre iki, dört, altı ve sekiz haftadır ve iki taraf için aynıdır; Alman sürelerinin işçi için sabit, işveren için uzayan yapısı Türk okuyucuya yabancıdır. Türk hukukunda ihbar süresine uymamak ihbar tazminatı doğurur; Alman hukukunda ise süreye uymayan fesih, doğru tarihe işler ve tazminat yerine ücret ödenir. Türkiye’ye dönüş için işten ayrılan çalışan, dört haftalık süreyi ayın on beşine ya da sonuna denk getirir; “hemen ayrılmak” işverenle ikale ya da fesih süresinden feragat anlaşmasıyla mümkündür ve yazılı yapılır. Bu anlaşma, işsizlik ödeneği bakımından bekleme süresi doğurabilir; kesin dönüşte bu sorun doğmaz. Çeviride “Kündigungsfrist” için “fesih bildirim süresi”, “zum 15. oder zum Ende eines Kalendermonats” için “ayın on beşine ya da sonuna” kullanılır.