Sınır dışında “zorunlu / kural / takdirî” üçlüsü kalktı
Kavramlar
Bugün tek bir tartma normu vardır; eski üçlü sistemin terimleri kanunda hiç geçmez.
Dolaşımdaki Türkçe içeriğin büyük bölümü kaldırılmış bir sistemi anlatıyor.
Terimler kanunda yok
“Kural sınır dışı”, “takdirî sınır dışı” ve “zorunlu sınır dışı” ifadelerinin hiçbiri kanun metninde geçmiyor. Kanunun kullandığı tek kalıp, tek bir fıkrada bulunuyor.
Bugünkü sistem: tartma
Kamu güvenliğini ya da temel düzeni tehlikeye atan kişi, çıkış menfaati ile kalma menfaati tartıldıktan sonra kamusal menfaat ağır basıyorsa sınır dışı edilir. Kanun, tartmada ikamet süresini, kişisel ve ekonomik bağları, menşe ülkedeki bağları ve aile üyelerine etkisini saymaktadır.
DikkatMadde numarası aynı kaldığı için hata görünmüyor
Eski sistemi anlatan metinler doğru madde numarasını verdiği için güvenilir görünür. Değişen numara değil, maddenin içeriğidir.
İki kefe ayrı maddelerde
Çıkış menfaatinin ağırlık kademeleri bir maddede, kalma menfaatininkiler başka bir maddede sayılır. Ağır kademeden bir bent bulunması sonucu tek başına belirlemez. Ortaklık hukuku koruması
Ağırlık kademeleri
Çıkış menfaati, “özellikle ağır” (iki yıl ve üstü hapis, terör, belirli ağır suçlar) ve “ağır” (bir yıl ve üstü hapis, uyuşturucu, tekrarlanan kabahat, yanlış beyan) kademelerinde sayılır; kalma menfaati de “özellikle ağır” (yerleşme izni ve beş yıl ikamet, Alman aile üyesiyle yaşam, küçük çocuğun velayeti) ve “ağır” (beş yıl oturum izni, Almanya’da doğmuş küçük çocuk, aile bağları) kademelerinde sayılır. Mahkeme ve makam, iki kefeyi karşılaştırır ve bir kefede “özellikle ağır” bulunması sonucu belirlemez; somut tartı gerekçede yazılır. Türk vatandaşları için ortaklık hukuku, tartının üstünde ek bir eşik koyar: sınır dışı yalnız gerçek, güncel ve yeterince ağır tehdit hâlinde mümkündür.
Karar geldiğinde
Sınır dışı kararı, gerekçesinde tartıyı yazmak zorundadır; yalnız suçu ve ceza süresini anan karar eksiktir ve idare mahkemesinde kaldırılır. İtiraz (eyalete göre) ve dava süresi bir aydır; dava, sınır dışının icrasını kendiliğinden durdurmaz ve yürütmeyi durdurma ayrıca istenir. Kararda giriş yasağının süresi de yazar. Türkiye’ye sınır dışı edilen kişi, davayı Türkiye’den vekille sürdürebilir ve kazanırsa geri dönüş hakkı doğar; giriş yasağı da kaldırılır. Türkçe rehberlerin “kural sınır dışı” ve “takdirî sınır dışı” terimleri 2016 öncesi kanuna aittir; bu terimlerle yazılan dilekçe, makam tarafından eski kanuna dayanıyor sayılır ve dilekçe yeni maddenin tartı ölçütleriyle yazılır. Çeviride “Ausweisungsinteresse” için “çıkış menfaati”, “Bleibeinteresse” için “kalma menfaati” kullanılır.