Geri istemede makamın takdir yetkisi yoktur
Kavramlar
Şartlar gerçekleşmişse makam kararı geri almak zorundadır; ayrıca yatırılan sağlık ve bakım primleri de geri istenir.
“Makam anlayış gösterir” beklentisi kanuna dayanmıyor.
Takdir kaldırılmış
Genel idari usul kanununda geri alma bir takdir yetkisidir. Sosyal güvenlikte ise özel bir madde bunu bağlı yetkiye çevirir: şartlar varsa geri alma yapılır, “yapılabilir” değil.
DikkatAynı kural iki kurumda da geçerli
Bu özel hüküm temel geçim güvencesi dosyalarında da uygulanır. Yani her iki kurumda da makamın esnetme imkânı yoktur.
ÖnemliGeri istenen yalnız ödenek değil
Ödenek geri istendiğinde, kurumun sizin adınıza yatırdığı sağlık ve bakım sigortası primleri de geri istenir. Talep edilen tutar bu yüzden alınan paradan daha büyük görünür.
Savunma nerede kalır
Takdir olmadığına göre tartışma şartların gerçekleşip gerçekleşmediğine kayar: bildirim yapılmış mıydı, kusur var mıydı, karar usulüne uygun muydu. Geri isteme · Masraflar
Şartların kontrolü
Bağlı yetki, yalnız kanunun saydığı şartlarda işler: kişi, kararın hukuka aykırılığını biliyor ya da ağır ihmalle bilmiyorduysa; karar, kişinin kasten ya da ağır ihmalle yanlış ya da eksik verdiği bilgiye dayanıyorsa; kişi bildirim yükümlülüğünü kasten ya da ağır ihmalle ihlal ettiyse; ya da değişiklikten sonra gelir elde edildiyse. Bu şartlardan hiçbiri yoksa (kurumun kendi hatası, kişinin kusursuz yanılgısı) geri alma yine takdire değil güven korumasına tabidir ve çoğu zaman yapılamaz. Yani “takdir yok” cümlesi, şartlar varsa kurumun bağlı olduğunu söyler; şartların varlığı ayrı bir tartışmadır ve itirazın merkezi orasıdır.
Türkiye’ye dönüş bildirimi
İşsizlik ödeneği alırken Türkiye’ye taşınmak, ödeneğin hemen kesilmesini gerektirir; iş kurumuna bildirim yapılmazsa taşınma sonrası aylar geriye dönük istenir ve primler de eklenir. Türkiye ziyareti (Ortsabwesenheit) ise kurumun iznine bağlıdır ve yılda belirli sayıda gün için verilir; izinsiz gidiş, o günler için ödeneği düşürür ve bildirim ihlali sayılır. Bildirim, kurumun portalından ya da yazılı yapılır ve teyidi saklanır; “telefonda söyledim” savunması kanıtsız kalır. Kesin dönüşte ödenek kesilir, ama Türk-Alman sözleşmesi uyarınca Alman ödeneği Türkiye’de sürdürülemez; Türk işsizlik sigortasında Alman dönemi de sayılmaz. Bu yüzden dönüş tarihi, ödenek hakkının bitiş tarihine göre planlanır.