Hak düşürücü süre
Kavramlar
Sözleşmedeki bu madde, talepleri çok kısa sürede düşürür. Zamanaşımından çok daha kısadır.
Sözleşmenin en sonundaki madde, en pahalı madde olabilir.
Ne yapar
İş ilişkisinden doğan talepleri, belirli bir süre içinde yazılı ileri sürülmezse düşürür.
DikkatZamanaşımıyla karıştırılmaz
Zamanaşımı yıllarla ölçülür; hak düşürücü süre çoğu zaman aylarla. Fazla mesai ve izin alacakları en çok burada kaybedilir. Zamanaşımı
Önemliİki kademeli olabilir
Önce yazılı talep, sonra dava için ayrı bir süre öngörülebilir; ilk kademeyi kaçırmak ikinciyi anlamsız kılar.
Nerede aranır
Sözleşmenin sonundaki genel hükümler bölümünde; toplu sözleşmede de olabilir. Toplu sözleşme · Sözleşmede tek şey
Çeviride
Süre ve biçim şartı birebir; "makul süre" gibi yumuşatma yapılmaz.
Geçerlilik sınırları
İş sözleşmesindeki hak düşürücü süre, üç aydan kısa olamaz; daha kısa süre öngören madde tümüyle geçersizdir. Asgarî ücret alacağı ve kasıt ya da ağır kusurdan doğan alacaklar süreyle düşürülemez; madde bunları açıkça istisna tutmalıdır, tutmuyorsa mahkeme maddeyi geçersiz sayabilir. Toplu sözleşmedeki süreler daha kısa olabilir. Madde, sözleşmede açık ve okunabilir olmalıdır; gizlenmiş bir madde şaşırtıcı hüküm sayılır ve uygulanmaz. Bu sınırlar, mahkemede tartışılır; sürenin geçerliliğine güvenerek beklemek risklidir.
Süreyi tutmak
Alacak, doğduğu andan (ücret alacağında ödeme gününden) itibaren sözleşmedeki süre içinde işverene yazılı bildirilir: tutar, dönem, dayanak; e-posta bazı sözleşmelerde yeter, bazılarında yetmez, bu yüzden takipli posta kullanılır. İkinci kademe varsa (işveren reddettikten sonra dava için süre), o süre içinde iş mahkemesinde dava açılır. Fesih davası açılmışsa alacaklar o davada da ileri sürülür. İş ilişkisi biterken bütün alacaklar tek yazıyla listelenir; Türkiye’ye döndükten sonra süre içinde yazı göndermek zordur.