Hangi madde uygulanır: hizmet ilişkisi mi, iş ilişkisi mi

İki madde aynı şeyi düzenliyor gibi görünüyor — biri öbürüne yolluyor.

Zincir

Medenî kanundaki hüküm, hizmet borçlusunun belge isteyebileceğini söyler; ve son cümlesinde şunu ekler: borçlu bir işçi ise esnaf düzenindeki madde uygulanır.

ÖnemliVe o madde bütün işçilere uygulanır

Esnaf düzeninin ayrı bir hükmü, ilgili bölümün bütün işçilere uygulanacağını söyler. Yani ticaret sektöründe çalışan da bu maddeye tabidir.

DikkatTicari yardımcılar için ayrı madde artık yok

Ticaret kanunundaki eski hüküm “(weggefallen)” işaretlidir; gövdesi yoktur. O maddeyi arayan boşluğa düşer.

Geriye kalan alan

Medenî kanundaki hüküm bugün işçi olmayan sürekli hizmet ilişkileri için çalışır.

İlgili

§ 109 GewO · Üç ayrı kelime çifti

Kim hizmet borçlusu, kim işçi

İşçi, başkasının talimatıyla ve organizasyonunda, kişisel bağımlılık içinde çalışan kişidir; işin adı değil, fiilî yürütülüşü belirleyicidir. Serbest çalışan hekim, avukat, danışman, GmbH müdürü (çoğu zaman), yönetim kurulu üyesi işçi değildir; onların belge hakkı medenî kanundaki hükümden doğar ve belge iş belgesinin katı biçim kurallarına (kâğıt, imza, olumlu dil) tabi değildir, ama içerik olarak benzer. Görünüşte serbest ama fiilen bağımlı çalışan (Scheinselbständige) işçi sayılır ve iş belgesi isteyebilir. Ev hizmetlisi, stajyer ve çırak da işçi hükümlerine tabidir.

Türkçeye çeviride

“Dienstverhältnis” için “hizmet ilişkisi”, “Arbeitsverhältnis” için “iş ilişkisi” kullanılır; Türk hukukunda iş sözleşmesi de teknik olarak hizmet sözleşmesidir, bu yüzden Türk okuyucu iki terimi eş sanabilir ve çevirmen notu gerekir. Belgenin başlığı “Dienstzeugnis” ise, belgeyi düzenleyen çoğu zaman kamu kurumu (memur) ya da serbest meslek ilişkisidir; “Arbeitszeugnis” ise özel sektör işçisi. Türkiye’de sunulan belgede bu ayrım, belgenin hangi mevzuata dayandığını gösterir ve iş deneyimi hesabında (denklik, kıdem) dikkate alınır. Dayanak satırındaki madde numarası çeviride korunur.