Harf işaretleri tek kanunda değil, beş metne dağılmış

Tek bir “işaretler kanunu” arayan okuyucu boş dönüyor.

Liste kanunda değil, yönetmelikte

Kapalı liste bir yönetmeliktedir; ağır engellileri düzenleyen kanunda “işaret” kelimesi yalnızca birkaç kez geçer ve liste hiç yoktur.

ÖnemliTanımlar beş ayrı yerde

Ağır hareket kısıtı ölçütü sosyal kanunda · yardıma muhtaçlık tanımı vergi kanununda · körlük tanımı başka bir sosyal kanunda · işitme ölçütü tıbbi yönetmeliğin ekinde · sağır-körlük ölçütü ise yalnız kart yönetmeliğinde.

DikkatBir ölçüt yer değiştirmiş

Ağır hareket kısıtı ölçütü eskiden tıbbi yönetmelikteydi; oradaki yeri bugün kaldırılmış olarak duruyor ve ölçüt kanuna taşınmış durumda. Eski rehberler hâlâ yönetmeliği gösteriyor.

ÖnemliVergi kanunundaki tanım da yanlış fıkrayla anılıyor

Tanım, sıkça gösterilen fıkrada değil başka bir fıkranın cümlesindedir; gösterilen fıkra zaten o cümleye atıf yapar.

Kartın yüzü de ayrım taşıyor

Bir işaret kartın önüne, ötekiler arkasına basılır. Harf işaretleri

İşaretlerin anlamı

G: hareket kabiliyetinde ağır kısıtlılık (toplu taşımada indirim ya da araç vergisi indirimi); aG: olağanüstü yürüme kısıtlılığı (engelli park yeri); H: yardıma muhtaçlık (yüksek vergi indirimi, ücretsiz toplu taşıma); B: refakatçi gerekliliği (refakatçi ücretsiz seyahat eder); Bl: körlük; Gl: sağırlık; TBl: sağır-körlük; RF: radyo ve televizyon katkı payından muafiyet ya da indirim; 1. Kl: birinci sınıfta seyahat hakkı (savaş mağdurları için). İşaretler, derece kararında ayrıca tespit edilir ve karta basılır; her işaretin kendi ölçütü ve kendi hakkı vardır. Türk engelli raporundaki “ağır engelli” ibaresi bu işaretlerin hiçbirine kendiliğinden karşılık gelmez.

Başvuru ve çeviri

İşaretler, derece başvurusunda ayrı ayrı istenir (formda işaretlenir) ya da sonradan ek başvuruyla istenir; daire, hekim raporlarına göre her işareti ayrı değerlendirir ve reddettiği işaret için itiraz yolu açıktır. Türkiye’de yaşayan kişi için işaretler Alman kartıyla birlikte Türkiye’de işe yaramaz; ama Almanya ziyaretinde karttaki işaretler geçerlidir ve refakatçi hakkı (B) Türkiye’den gelen refakatçiyi de kapsar. Çeviride harfler aynen bırakılır ve her harfin açıklaması parantezde verilir; Türk hastanesi ya da Türk makamı için çevirmen notunda işaretlerin Alman kartına özgü olduğu ve Türk engelli sağlık kurulu raporundaki oranla eşleşmediği belirtilir. Kart yönetmeliğinin işaret listesi, hangi harfin karta basılacağını da düzenler.