Hakkın kötüye kullanılması

Hak var — amacı dışında kullanılıyor.

Ne demek

Bir hakkın, tanınma amacına aykırı biçimde kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Dürüstlük kuralı

DikkatEşik yüksek

Sıradan bir menfaat çatışması yetmez; açık bir aykırılık aranır.

ÖnemliNerede ileri sürülür

Sözleşme maddelerinde ve aşırı taleplerde bir savunma olarak. § 307 BGB

Örnekler

Bir ev sahibinin, kendi ihtiyacı olmadığı hâlde “kendi ihtiyacı” gerekçesiyle fesih yapması: fesih hakkı var, ama amacı dışında kullanılmış. Bir alacaklının, borç zaten ödenmişken icra takibini sürdürmesi. Bir tarafın, karşı tarafı sırf zarara uğratmak için hakkını kullanması (şikan yasağı, BGB § 226). Bir başvuranın, aynı talebi sırf makamı meşgul etmek için sürekli tekrarlaması. Her örnekte hak vardır; kullanım biçimi korunmaz.

Sınırı

Kötüye kullanma iddiası, hakkın normal kullanımını engellemez: bir alacaklının alacağını istemesi, bir ev sahibinin süresi dolan kirayı feshetmesi, bir makamın kanuni bir belgeyi istemesi kötüye kullanma değildir; rahatsızlık vermesi yetmez. İddia, açık ve belgelenebilir bir amaç sapmasını gerektirir ve mahkemeler bunu nadiren kabul eder. Bu yüzden bir yazışmada “hakkınızı kötüye kullanıyorsunuz” cümlesi, somut olgu olmadan yazılmaz; yazılırsa karşı tarafın elinde sizin aleyhinize bir belge olur.

UyarıSınır

Bu sayfa kavramı tanıtır; değerlendirme hukukî iştir.