Fesih koruması: iki ayrı eşik ve bir tarih
Kavramlar
Beş ve on kişilik iki ayrı eşik vardır; ikincisi belirli bir tarihten sonra işe girenlere bakar.
“On kişiden az, koruma yok” — eksik bir cümle.
İki eşik
Beş veya daha az çalışanı olan işletmede koruma hiç
uygulanmaz.
Altı ile on arası çalışanı olan işletmede ise koruma yalnızca
belirli bir tarihten sonra işe girmiş olanlar için
uygulanmaz.
ÖnemliEski çalışan korunabilir
Yani sekiz kişilik bir işyerinde o tarihten önce çalışmaya başlamış biri korunur; yanındaki masada oturan ve sonra girmiş olan korunmaz.
Sayım da düz değil
Çıraklar sayılmaz; kısmi süreli çalışanlar kesirli sayılır — haftalık saatine göre yarım ya da dörtte üç.
DikkatSüre şartı da yanlış biliniyor
Koruma, iş ilişkisinin altı aydan uzun sürmesini arar — tam altı ay yetmez. Ayrıca süre aynı işletme ya da aynı teşebbüs içinde sayılır: şube değişikliği süreyi sıfırlamaz. Fesih koruması
Çalışan sayısı nasıl hesaplanır
Sayım, fesih anında işletmede düzenli çalışan sayısıdır: haftada yirmi saate kadar çalışan yarım, otuz saate kadar çalışan dörtte üç, üstü tam sayılır; çıraklar sayılmaz, geçici işçiler (Leiharbeitnehmer) düzenli istihdamı karşılıyorsa sayılır, ebeveyn iznindekiler sayılır. Sayım işletme (Betrieb) düzeyindedir, şirket düzeyinde değil; bir şirketin ayrı yönetilen iki şubesi ayrı işletmedir ve her biri kendi eşiğine bakar, ama ortak yönetimdeki şubeler tek işletmedir. Türk işverenlerin işlettiği küçük lokanta ve marketlerde çoğu zaman on kişi eşiği aşılmaz ve fesih koruması hiç doğmaz; buna rağmen asgari ihbar süreleri ve ayrımcılık yasağı her işletmede işler.
Küçük işletmede çalışan için
Fesih koruması dışındaki işletmede fesih, sebep gerektirmez; ama dürüstlük kuralına aykırı (keyfi, intikam amaçlı) fesih ve ayrımcı fesih (köken, din, cinsiyet, yaş, engellilik) mahkemede iptal edilebilir ya da tazminat doğurur, dava süresi yine üç haftadır. Özel korumalar (hamilelik, ebeveyn izni, ağır engel, iş yeri kurulu üyeliği) küçük işletmede de tam işler. İhbar süresi, kıdeme göre kanuni sürelerdir ve küçük işletmede kısaltılamaz; yalnız yirmi çalışana kadar işletmelerde geçici işçiler için dört haftalık sabit süre kararlaştırılabilir. Türk çalışan, işverenin “küçük işletme, koruma yok” ifadesini bu üç sınırla karşılaştırır ve fesih yazısını yine üç hafta içinde avukata götürür.