Kanun yolu bildirimi eksikse: süre uzamaz, karine doğar

Yaygın bilgi şöyle: “bildirim yoksa süre işlemez.” Kanun bunu demiyor.

Kanunun koyduğu şey

Süre yine işler. Ama bildirim yapılmamış ya da hatalıysa, sürenin kaçırılmasında kusursuzluk karinesi doğar — yani kişinin kusuru olmadığı varsayılır.

ÖnemliSonucu ne

Kişi eski hâle getirme isteyebilir ve kusursuz olduğunu ayrıca ispatlaması gerekmez. Bu, otomatik bir hak değil, ispat yükünü tersine çeviren bir karinedir. Eski hâle getirme

Hangi kararlarda zorunlu

Hukuk usulünde itiraz edilebilir her karar, aile usulünde her Beschluss.

DikkatYine de süre takip edilmeli

Karine bir savunmadır, süreyi durdurmaz. Bildirim eksik olsa bile başvuru gecikmeksizin yapılmalıdır.

İlgili

Kanun yolu bildirimi

İdare hukukuyla farkı

İdarî işlemlerde kural farklıdır: itiraz açıklaması eksik ya da hatalıysa süre bir aydan bir yıla uzar (VwGO § 58); yani süre gerçekten uzar, karine değil. Mahkeme kararlarında ise süre uzamaz; kaçırılan süre için eski hâle getirme talebi yapılır ve kusursuzluk varsayılır. İki rejim karıştırılırsa yanlış yol seçilir: idarî kararda bir yıl bekleyen kişi haklıdır, mahkeme kararında bir yıl bekleyen kişi süreyi kaçırmış ve eski hâle getirme için de iki haftalık süreyi geçirmiştir.

Eski hâle getirme talebi

Kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde (bazı usullerde bir ay), kaçırılan usul işlemi (itiraz, istinaf) ile birlikte yapılır: “Ich beantrage Wiedereinsetzung in den vorigen Stand; die Rechtsbehelfsbelehrung fehlte/war fehlerhaft, § 233 S. 2 ZPO.” Bildirimin eksikliği kararın kendisinden gösterilir; başka kanıt gerekmez. Mahkeme, karineyi çürütebilir (örneğin taraf avukatla temsil ediliyorsa kusursuzluk karinesi işlemez). Talep, kararın tebliğinden bir yıl sonra kapanır. Türkiye’den takip edilen dosyada bu iki hafta, tebligat vekili olmadan neredeyse kullanılamaz.