İşgücü anlaşması kuşağına dil ve bilgi sınavı istisnası
Kavramlar
Belirli bir tarihe kadar işgücü anlaşmasıyla gelenler için dil ve bilgi şartları hafifletilmiştir.
Bu istisnayı bilmeyen kuşak, başvurmuyor.
Kimi kapsıyor
1974 yılının ortasına kadar işgücü anlaşması çerçevesinde Almanya’ya gelmiş kişi — ve o dönemde gelen eşi. İlk iş sözleşmesi
ÖnemliDil şartı hafifliyor
Bu grup için sınav belgesi aranmaz; günlük hayatta sözlü olarak anlaşabilmek yeterlidir.
ÖnemliBilgi sınavından da vazgeçiliyor
Aynı grup için hukuk ve toplum düzeni bilgisi şartından da vazgeçilir — yani uyum sınavı istenmez.
Geçim şartı da yumuşatılmış
Sosyal yardım alınması kusurlu değilse bu şarttan vazgeçilebilir.
DikkatBelge bulmak asıl zorluk
İstisnadan yararlanmak için o tarihte ve o çerçevede gelindiğinin belgelenmesi gerekir; ilk iş sözleşmesi, sigorta kaydı ve eski oturum belgeleri bu yüzden saklanmalıdır. Kalkmış belge adları
Hangi belgeler kanıt sayılır
Anlaşma çerçevesinde geliş, İstanbul’daki Alman irtibat bürosunun (Deutsche Verbindungsstelle) düzenlediği iş sözleşmesi ve sağlık muayene kaydı, ilk Alman işverenin iş sözleşmesi, 1974 öncesi tarihli oturum izni ya da pasaporttaki giriş damgası, ilk sigorta kartı (Versicherungskarte) ve emeklilik sigortasının sigorta seyrindeki ilk kayıt tarihiyle kanıtlanır. Sigorta seyri, çoğu zaman tek başına yeterlidir, çünkü ilk zorunlu sigorta girişi işgücü anlaşması kapsamındaki işe denk düşer. Eşin de aynı dönemde geldiği, eşin sigorta kaydı ya da eski aile birleşimi belgesiyle gösterilir. Belgeler kayıpsa emeklilik sigortasından sigorta seyri yeniden istenir.
Başvuruda nasıl ileri sürülür
Vatandaşlık başvurusunda istisna kendiliğinden uygulanmaz; başvuran, formda ya da ek dilekçede “1974 yılının ortasından önce işgücü anlaşması çerçevesinde geldim” diye yazar ve belgeleri ekler. Makam, dil şartı için sınav belgesi yerine görüşmede sözlü anlaşmayı yeterli sayar; görüşme, bir memurla kısa bir konuşmadır ve tercüman getirilmez. Bilgi sınavı (Einbürgerungstest) istenmez. Bu kuşak için ayrıca çok vatandaşlık 2024’ten beri serbesttir ve Türk vatandaşlığı korunur. Başvuru, ikamet edilen belediyenin vatandaşlık dairesine yapılır; Türkiye’ye kesin dönmüş kişi bu yoldan yararlanamaz, çünkü Almanya’da ikamet şarttır.