Pasaportla kimlik şerhi sildirmek serbest bir yol değildir

“Pasaportumu gösteririm, düzeltirler” — kanun böyle demiyor.

Dairenin bu yetkisi ihtiyari ve dar

Daire, nüfus belgeleri ya da ülkesinin sınır geçişine yetki veren belgeleri üzerine, sicildeki kimliğe ya da ad taşımaya ilişkin açıklayıcı bir eki silebilir. Kanunun kelimesi “siler” değil “silebilir”dir.

DikkatYönetmelik ek bir şart koyuyor

Bu yol ancak şu hâlde açıktır: yetkili yabancılar dairesinin katılımı ve o makamın, ibraz edilen belgelerle ilgilinin geri gönderilmesi arasındaki bağlantıyı teyit etmesi.

ÖnemliNeden böyle

Şerh, kimliğin belgeyle tam olarak doğrulanamadığını gösterir. Kanun bunun kaldırılmasını, kimliğin başka bir makam tarafından da kabul edilmesine bağlamıştır.

Bu hâlde dinleme yapılmaz

Kanun, bu düzeltmede ilgililerin dinlenmeyeceğini söyler.

Diğer düzeltme yolları

Kim düzeltir

Şerh nasıl doğar

Kimlik şerhi, nüfus dairesi bir kaydı (doğum, evlenme, ölüm) yaparken ilgilinin kimliğini yeterli belgeyle doğrulayamadığında düşülür; tipik hâl, pasaportsuz gelen ya da belgeleri kabul edilmeyen sığınmacıların çocuk doğumudur. Şerh, kayıtta “Die Identität des … ist nicht nachgewiesen” ya da benzeri bir cümleyle görünür ve düzenlenen her belgeye geçer; belge, kimlik ispatında zayıf sayılır. Türk vatandaşları için şerh nadirdir, çünkü Türk pasaportu ve nüfus kaydı kabul görür; ama pasaportu süresi geçmiş ya da yenilenemeyen kişilerde görülür. Şerhin kaldırılması, ayrı bir işlemdir ve kendiliğinden olmaz.

Kaldırma başvurusu

Başvuru, kaydı tutan nüfus dairesine yazılı yapılır; geçerli pasaport ya da nüfus belgesi (Türk kayıt örneği apostilli ve çevirili) sunulur ve daire, yabancılar dairesine yazarak belgenin geri gönderme bağlantısını (belgenin kimliği geri gönderme amacıyla da kabul edilebilir olduğunu) teyit etmesini ister. Yabancılar dairesi teyit etmezse nüfus dairesi şerhi kaldıramaz ve geriye mahkeme yolu kalır: sulh mahkemesinde kayıt düzeltme başvurusu; mahkeme, kimliği kendisi araştırır ve Türk makamlarından bilgi isteyebilir. Şerh kaldırılınca daire, kayda düzeltme notu ekler ve yeni belge düzenler; eski belgeler şerhi taşımaya devam eder ve yenilenmesi gerekir. Türk konsolosluğunun kimlik teyidi, dairenin değerlendirmesinde dikkate alınır.