Probezeit: deneme süresi ve fesih kolaylığı

İş sözleşmesinin ilk sayfasındaki bu madde, ilk aylarda ne kadar korunduğunuzu belirliyor.

Ne değişir

• Bildirim süresi kısalır — normal sürelerden belirgin biçimde daha kısadır.
• Fesih koruması kural olarak henüz devreye girmemiştir.

UyarıDeneme süresi ile belirli süreli sözleşme aynı şey değil

Deneme süresi süresiz bir sözleşmenin başlangıç dönemidir; sona erdiğinde iş ilişkisi devam eder. Belirli süreli sözleşme ise kendiliğinden biter. Sözleşmede hangisi olduğu ayrı maddelerde yazar.

Oturum dosyasında

Bazı izinler belirli bir işverene bağlıdır; deneme süresinde fesih, iznin dayanağını da etkileyebilir. Ek yaprak

Meslekî eğitimde ayrı düzen

İkili eğitim sözleşmesinin kendi deneme dönemi ve kuralları vardır. BBiG

Çeviride

Süre ve tarihler aynen aktarılır; "deneme süresi" karşılığı verilirken sözleşmenin süresiz mi belirli süreli mi olduğu da belirtilir.

Kanunun sınırları

Deneme süresi en çok altı ay olabilir; bu sürede bildirim süresi iki haftadır ve fesih koruması kanunu henüz işlemez (altı aylık bekleme süresi). Belirli süreli sözleşmede deneme süresi, sözleşme süresiyle orantılı olmalıdır (2022’den beri kanun hükmü); bir yıllık sözleşmede altı ay deneme orantısız sayılabilir. Deneme süresinde de özel korumalar (hamilelik, ağır engel) tam işler ve fesih, ayrımcılık yasağına tabidir. Deneme süresi bitince fesih için olağan süreler (dört hafta, ayın on beşi ya da sonu) ve altı aydan sonra fesih koruması başlar. Meslek eğitimi sözleşmesinde deneme en az bir, en çok dört aydır ve bu sürede iki taraf da gerekçesiz feshedebilir.

Türkiye’den gelen çalışan için

Nitelikli iş gücü vizesiyle gelen çalışanın deneme süresinde işten çıkarılması, oturum izninin dayanağını düşürür; yabancılar dairesi, iş kaybını öğrenince izni kısaltabilir ve yeni iş için çoğu zaman altı aya kadar süre tanır, bu süre iş arama iznidir ve bildirime bağlıdır. İşveren, iş kaybını dört hafta içinde daireye bildirmekle yükümlüdür. Bu yüzden deneme süresi feshi, oturum planını doğrudan etkiler ve fesih yazısı alınır alınmaz daireye yazılır. Türk iş hukukunda deneme süresi en çok iki ay (toplu sözleşmeyle dört ay) ve bu sürede ihbarsız fesih mümkündür; Alman iki haftalık bildirim süresi bunun tersidir ve çeviride “bildirim süresi iki hafta” açıkça yazılır. Deneme süresinde işveren de çalışan da gerekçe göstermez.