Yazılı olmayan kira sözleşmesi geçersiz değil, süresizleşir

Yaptırım hükümsüzlük değil — süresizleşme.

Sözleşme ayakta kalır

Bir yıldan uzun süre için yazılı biçimde yapılmayan kira sözleşmesi belirsiz süreli sayılır. Yani taraflar arasındaki ilişki sürer; düşen yalnızca süre kaydıdır.

ÖnemliAma fesih hemen mümkün değil

Kanun ikinci cümlesinde sınır koyar: fesih en erken konutun tesliminden sonraki bir yılın sonuna yapılabilir.

DikkatAtıf biçimi de farklı

Madde fıkrasızdır, yalnız iki cümleden oluşur. Dilekçede “fıkra” diye atıf yapan kişi olmayan bir bölüme gönderme yapmış olur; doğru atıf cümle üzerindendir.

Kimin işine yarar

Sözlü ya da eksik biçimli uzun süreli sözleşmede taraflar, sandıklarından daha erken çıkabilir hâle gelir. Fesih süreleri

Yazılı biçimi bozan durumlar

Sözleşme yazılı olsa bile, bütün esaslı unsurlar (taraflar, konut, kira bedeli, süre) tek belgede ya da birbirine açıkça atıf yapan belgelerde yer almıyorsa yazılı biçim sağlanmış sayılmaz. Sonradan yapılan sözlü değişiklikler (kira artışı, ek oda, süre uzatımı) da yazılı biçimi bozar ve sözleşmeyi süresiz hâle getirir. Bu tuzak, kiraya verenin aleyhine işler: uzun süreli ve fesih korumalı bir sözleşmeyi, ek sözleşmesini yazıya dökmediği için fesih edilebilir hâle getirir. Kiracı da aynı yolla erken çıkabilir.

Türkiye’ye sunulan kira sözleşmesi

Alman kira sözleşmesi Türkiye’de gelir ispatı, konsolosluk işlemi ya da Türk mahkemesinde delil olarak sunulabilir; sözlü ya da eksik biçimli sözleşmenin varlığı, ödeme dekontları, kayıt belgesi (Meldebescheinigung) ve ev sahibinin konut teyidi (Wohnungsgeberbestätigung) ile gösterilir. Çeviride “gilt für unbestimmte Zeit” ifadesi “belirsiz süreli sayılır” diye karşılanır; Türk hukukundaki “belirsiz süreli kira sözleşmesi” ile aynı kavramdır. Türk kira hukukunda yazılı biçim şartı yoktur; bu yüzden Türk okuyucu Alman kuralının yaptırımını hafife alır ve süre kaydına güvenir.