Yazılı sözleşmede imzalar aynı senet üzerinde olmalı

Uzaktan imzalanan sözleşmelerde en sık yapılan hata.

Kural

Yazılı şekil aranan bir sözleşmede tarafların imzası aynı senet üzerinde bulunmalıdır.

ÖnemliNüsha teatisi için özel kural

Aynı metinli birden çok nüsha düzenlenmişse, her tarafın karşı tarafa ait nüshayı imzalaması yeterlidir. Yani herkes kendi nüshasını imzalarsa şekil tutmayabilir.

DikkatNeden sık yanlış yapılıyor

Posta ya da kargoyla gidip gelen sözleşmelerde taraflar refleksle kendi ellerindeki kâğıdı imzalar. Kanunun istediği tersidir.

İmzanın kendisi

Kanun el yazısıyla atılmış ad imzası ya da noter tasdikli el işareti arar. Basılı ad ya da taranmış imza bu şartı karşılamaz. Yazılı biçim şartı · İkame zinciri

Türkiye ile Almanya arasında imzalanan sözleşme

Taraflardan biri Türkiye’deyse ve yazılı şekil zorunluysa (kefalet, uzun süreli kira, iş sözleşmesinin sona erdirilmesi, rekabet yasağı), doğru usul şudur: iki özdeş nüsha hazırlanır, her taraf ikisini de imzalar ya da en azından karşı tarafa gidecek nüshayı imzalar ve nüshalar posta ile karşılıklı değiştirilir. Tarayıp e-posta ile göndermek yazılı şekli sağlamaz; nitelikli elektronik imza sağlar, ama Türk e-imzası Alman hukukunda ancak AB güven listesindeyse eşdeğerdir ve Türkiye o listede değildir. Bu yüzden Türkiye’den imzalanan sözleşmeler pratikte kâğıt üzerinde yürür.

Şeklin sağlanmadığı sözleşme

Yazılı şekle uyulmayan sözleşme kural olarak hükümsüzdür (BGB § 125); ama sonuç sözleşmeye göre değişir: kira sözleşmesi süresiz sayılır, kefalet ifa ile geçerli hâle gelir, iş sözleşmesinin feshi hiç yapılmamış sayılır. Karşı taraf, sonradan şekil eksikliğini ileri sürerse dürüstlük kuralı sınırlı bir koruma sağlar. Türk hukukunda da yazılı şekil aynı sonucu doğurur, ama Türk kanunu “aynı senet” kuralını açıkça yazmaz ve karşılıklı imzalanmış ayrı nüshaları daha esnek kabul eder; Alman muhatapla çalışırken Alman kuralı uygulanır. Çeviride “Urkunde” burada “senet” olarak karşılanır, “belge” değil.