On sekiz–yirmi bir yaş: ayrı bir ceza kategorisidir
Kavramlar
On sekiz ile yirmi bir yaş arasındakilere koşullara göre genç ceza hukuku uygulanabilir.
Türkiye’de on sekiz kesin sınırdır. Almanya’da değil.
ÖnemliÜçüncü bir kategori
Alman ceza hukuku üç yaş grubu tanır: çocuk, genç ve yetişkinliğe geçiş yaşındaki kişi. Üçüncü grup on sekiz ile yirmi bir yaş arasındadır.
Hangi hukuk uygulanır
Mahkeme, kişinin gelişimine ve fiilin niteliğine bakarak genç ceza hukukunu uygulayabilir. Bu bir istisna değil, uygulamada sık görülen bir seçimdir.
DikkatSonucu neden önemli
Genç ceza hukukunda yaptırımlar farklıdır (eğitim tedbirleri, disiplin tedbirleri, genç hapsi) ve sicile işlenme rejimi de farklıdır. Yani aynı fiil, aynı yaş, iki farklı sonuç doğurabilir.
Belgede nasıl görünür
Hangi hukukun uygulandığı hükümde yazılıdır; çeviride bu satır düşerse Türkiye’deki makam kararı yetişkin mahkûmiyeti gibi okur.
İlgili
Mahkeme neye bakar
Kanun iki alternatif ölçüt verir: fiil sırasında kişinin ahlaki ve zihinsel gelişimi bakımından bir gençle eşdeğer olması ya da fiilin türü, koşulları ve saikleri bakımından gençlik kabahati sayılması. Mahkeme, gençlik mahkemesi yardım servisinin (Jugendgerichtshilfe) raporunu alır; servis, sanıkla görüşür ve sosyal geçmişi (okul, aile, iş, bağımsız yaşam) değerlendirir. Uygulamada genç ceza hukuku, bu yaş grubunda çoğunlukla uygulanır. Dava, gençlik mahkemesinde görülür; sanık dilerse yetişkin ceza hukukunun uygulanmasını isteyemez, karar mahkemenindir. Yetişkin ceza hukuku uygulanırsa da bazı hafifletmeler (hapis üst sınırı) kalır.
Türkiye’de karşılığı ve sonuçları
Türk ceza hukukunda on sekiz yaş kesin sınırdır; on beş ile on sekiz arası için indirim vardır, ama on sekiz üstü yetişkindir. Alman genç mahkûmiyeti Türk makamına sunulduğunda (vatandaşlık, askerlik, adli sicil ekleme) çeviride “nach Jugendstrafrecht” ibaresi korunur ve “genç ceza hukuku uyarınca” diye açıklanır; Türk makam bunu yetişkin mahkûmiyeti gibi okuyabilir ve çevirmen notu bu riski azaltır. Genç ceza hukukundaki eğitim tedbirleri (Erziehungsmaßregeln) ve disiplin tedbirleri (Zuchtmittel) sicile sınırlı işler ve çoğu Alman belgesinde görünmez; genç hapsi (Jugendstrafe) işler. Alman oturum hukukunda genç hapsi de sınır dışı sebebi olabilir, ama tartıda genç ceza hukuku lehe sayılır.