Miras hukuku

Miras tartışmasının rakamsal tarafı burada başlıyor.

Ne gösterir

Ölenin malvarlığını ve borçlarını. Saklı pay bir para alacağı olduğu için hesap bu dökümden çıkar. Saklı pay

Kim düzenler

Kural olarak mirasçılar. Saklı pay sahibi, dökümün düzenlenmesini isteyebilir; noter eliyle düzenlenmesi de talep edilebilir.

UyarıBorçlar da yazılır

Döküm yalnız varlıkları değil borçları da içerir. Tereke borçluysa mirasın reddi gündeme gelir ve süre kısadır. Mirasın reddi

İki ülkede malvarlığı varsa

Her ülkenin malvarlığı kendi sürecinde değerlendirilir; tek bir döküm iki ülkeyi kapsamaz. Erbschein'in Türkiye'de kullanımı

Çeviride

Kalemler ve tutarlar eksiksiz aktarılır; rakam biçimi korunur.

Dökümde ne bulunur

Ölüm günü itibarıyla varlıklar: banka hesapları ve bakiyeleri, taşınmazlar ve değerleri, araçlar, hayat sigortası (lehtar mirasçılarsa), alacaklar, değerli eşya, şirket payları; ve borçlar: krediler, vergi borçları, kira ve fatura borçları, cenaze masrafı, tereke idaresi masrafı. Ölümden önceki on yıl içinde yapılan bağışlar da saklı pay hesabı için listelenir; hesap tamamlama talebi bunlara dayanır. Değerler belgelenir: hesap özetleri, tapu kaydı, ekspertiz. Türkiye’deki malvarlığı Alman dökümüne değeriyle girer, ama Alman mirasçılık belgesine değil.

Noter dökümü

Saklı pay sahibi, mirasçının kendi hazırladığı dökümü yetersiz bulursa noter tarafından düzenlenmiş döküm isteyebilir; noter, bankalara ve tapuya kendisi sorar ve döküm daha güvenilir sayılır. Masraf terekeden karşılanır. Mirasçı, dökümü vermezse dava açılır ve mahkeme mirasçıyı dökümü vermeye mahkûm eder; ardından değerin tespiti ve ödeme aşaması gelir (kademeli dava). Türkiye’deki saklı pay sahibi bu talebi vekil aracılığıyla yapar; Türk taşınmazları için Türk hukukundaki saklı pay kuralları ayrıca işler.

Vasiyetname aile içinde açılmaz; mahkeme açar.

Nasıl işler

Ölümden sonra vasiyetname sulh mahkemesine verilir, mahkeme açar ve bir tutanağa bağlar. İlgililere bildirilir.

ÖnemliBildirim bir saati başlatır

Saklı pay talebi ve mirasın reddi gibi haklarda süreler, kişinin durumu öğrenmesiyle işlemeye başlayabilir. Bu yüzden bildirim eline geçen kişi gecikmeden hareket etmelidir. Saklı pay · Mirasın reddi

Türkiye’deki mirasçı için

Bildirim yurt dışına tebligat kurallarıyla gider ve gecikebilir; zarf saklanmalıdır. Tebliğ belgesi

Belge olarak

Türkiye’deki dosyada çoğu zaman hem vasiyetname hem açılış tutanağı istenir. § 2247 BGB

Usul adım adım

Ölüm, Standesamt tarafından merkezi vasiyet siciline bildirilir; sicil, kayıtlı vasiyetnameleri ve saklama yerlerini miras mahkemesine bildirir. Evde bulunan vasiyetname, bulan kişi tarafından derhâl mahkemeye teslim edilmek zorundadır; saklamak suçtur. Mahkeme vasiyetnameyi açar, tutanak düzenler ve içeriği ilgililere (mirasçılar, saklı pay sahipleri, vasiyet alacaklıları) yazıyla bildirir; bildirim, vasiyetnamenin kopyasını içerir. Açılış için harç, terekenin değerine göre hesaplanır ve tereke tarafından ödenir.

Bildirimden sonra

Ret süresi (altı hafta, yurt dışında altı ay) çoğu zaman bu bildirimle işlemeye başlar; bildirimin tebliğ tarihi zarfla saklanır. Saklı pay talebi üç yıllık zamanaşımına tabidir ve öğrenmeyle başlar. Vasiyetnamenin geçerliliğine itiraz (ehliyet, biçim, aldatma) mirasçılık belgesi usulünde ya da tespit davasında yapılır. Türkiye’deki mirasçı, tebligatı Lahey yoluyla alır; vasiyetnamenin ve tutanağın çevirisi Türk işlemleri için gerekir ve apostil mahkemeden istenir. Alman vasiyetnamesi Türkiye’deki malvarlığı için de sonuç doğurabilir; bu, Türk mahkemesinde değerlendirilir.

Bu sayfa, Türkiye’deki mirasçıların en pahalı biçimde geç öğrendiği kuralı anlatıyor.

DikkatMiras kendiliğinden geçer

Alman hukukunda miras, ölümle birlikte mirasçılara kendiliğinden geçer — kabul beyanı gerekmez. Malvarlığı borçluysa, borçlar da geçer. İstenmiyorsa reddedilmesi gerekir.

Süre kısadır

Ret için tanınan süre kısadır ve mirasçının durumu öğrendiği andan işlemeye başlar. Yurt dışında bulunan mirasçılar için süre daha uzun olabilir; ancak bu güvenilecek bir ayrıntı değildir — gecikmeden hareket edilmelidir.

ÖnemliTürkiye’deki mirasçılar için özel risk

Almanya’daki ölümden geç haberdar olan Türkiye’deki mirasçı, süre işlemeye başlamışken haberi olmayabilir. Haber alındığında ilk iş malvarlığının borçlu olup olmadığını öğrenmek ve süreyi hesaplatmaktır.

Nasıl yapılır

Ret beyanı sulh mahkemesinde ya da noterde yapılır; Türkiye’den yapılacaksa temsilcilik ve vekâletname zinciri devreye girer ve bu zaman alır. Temsilcilik işlemleri

Kısmi ret yoktur

Miras ya bütün olarak kabul edilir ya bütün olarak reddedilir; "iyi kısmını alıp borcu bırakmak" mümkün değildir.

UyarıSınır

Bu sayfa kavramı tanıtır. Somut süre hesabı ve karar avukat işidir; gecikmeden danışılmalıdır.

Türk hukukundan bakan biri için en şaşırtıcı fark: Almanya’da saklı pay sahibi mirasçı değildir.

Ne demek

Vasiyetle mirastan çıkarılan yakın hısım, mirasçı olmaz; bunun yerine mirasçılara karşı para alacağı kazanır. Yani malın kendisinde hak iddia edemez, değerinin bir kısmını talep eder.

ÖnemliPratik sonuçları

• Taşınmaz üzerinde pay sahibi olunmaz; tapuya mirasçı olarak yazılmaz.
• Talep mirasçılara yöneltilir, mahkemeye değil.
• Hakkın kullanılması süreye bağlıdır.

Süre işler. Vasiyetnameden haberdar olan kişi, "nasılsa hakkım var" diye beklerse talebi zamanaşımına uğrayabilir.

Kimlerin saklı payı var

Altsoy, eş ve belirli hâllerde ana-baba. Kardeşlerin saklı payı yoktur.

Türk sisteminden fark

Türk hukukunda saklı pay mirasçılık sıfatı içerir ve tenkis davasıyla korunur. Alman sisteminde ise para alacağıdır. Bu yapısal fark, iki ülkede farklı sonuç doğurur.

Vasiyetname elinizdeyse

Alman vasiyetnamesi noter olmadan, tamamen el yazısıyla geçerli olabilir. § 2247 BGB · El yazısı okuma

Vasiyet yoksa miras yasaya göre paylaşılır — ve Alman sistemi Türk sisteminden yapı olarak farklı işler.

Derece mantığı

Mirasçılar derecelere ayrılır: birinci derecede altsoy (çocuklar, torunlar), ikinci derecede ana-baba ve onların altsoyu, üçüncü derecede büyükana-büyükbaba ve onların altsoyu.

Bir üst derecede mirasçı varsa, alt derece hiç mirasçı olmaz. Çocuk varsa kardeşler mirasçı değildir. Bu, Türk sistemindeki zümre mantığına benzer ama ayrıntıları farklıdır.

Eşin durumu ayrı hesaplanır

Sağ kalan eş derecelere girmez; payı kimlerle birlikte mirasçı olduğuna ve mal rejimine göre belirlenir. § 1931 BGB · Mal rejimi

Paylar kesir olarak yazılır

Veraset belgesinde paylar kesir biçiminde gösterilir ve çeviride ondalığa çevrilmez.

Hangi hukuk uygulanır

Türk-Alman dosyalarında bu ayrı ve teknik bir sorudur: taşınmazın bulunduğu ülke, miras bırakanın durumu ve 1929 tarihli konsolosluk anlaşması rol oynar. Avukata danışılmalıdır. 1929 anlaşması

Eşin payı nasıl hesaplanır

Sağ kalan eş, birinci dereceyle (çocuklar) birlikte dörtte bir, ikinci dereceyle (mirasbırakanın ana babası, kardeşleri) ya da büyükanne ve büyükbabayla birlikte yarım alır; üçüncü derecede yalnız büyükanne ve büyükbaba varsa yine yarım, daha uzak akrabalar varsa tamamını alır. Mal rejimi edinilmiş mallara katılma (Zugewinngemeinschaft, yasal rejim) ise eşin payı dörtte bir götürü olarak artar; yani çocuklarla birlikte yarım olur. Mal ayrılığında ve bir ya da iki çocuk varsa eş, çocukla eşit pay alır. Eş ayrıca ev eşyası ve düğün hediyelerini (Voraus) ek olarak alır, çocuklarla birlikteyse yalnız hane için gereken kadar. Boşanma davası açılmış ve koşulları oluşmuşsa eşin mirasçılığı düşer.

Türk sistemiyle karşılaştırma

Türk medeni kanununda zümre sistemi Alman derece sistemiyle aynı mantıktadır: altsoy, ana baba ve altsoyu, büyük ana baba ve altsoyu; dördüncü zümre yoktur ve mirasçı yoksa devlet alır. Fark eşin payındadır: Türk hukukunda eş, altsoyla birlikte dörtte bir, ana baba zümresiyle yarım, büyük ana baba zümresiyle dörtte üç alır ve mal rejimi payı ayrı tasfiye edilir; Alman götürü dörtte bir artışı Türk hukukunda yoktur. Türk-Alman dosyasında hangi hukukun uygulanacağı, AB miras tüzüğü uyarınca mirasbırakanın son mutat meskenine bağlıdır (Türkiye’de yaşayan için Türk hukuku, Almanya’da yaşayan için Alman hukuku) ve 1929 anlaşması taşınmazlarda bulunduğu ülke hukukunu uygular; iki hukuk aynı terekede yan yana işleyebilir. Çeviride “Ordnung” için “derece” ya da “zümre” kullanılır ve hangisinin seçildiği notta belirtilir.