İş ve işveren

İş belgesiyle (Arbeitszeugnis) karıştırılıyor ama bambaşka bir şey: bu belge iş ajansı için doldurulur.

İki belge, iki amaç

İş belgesi türleri

DikkatBelirleyici olan sona erme sebebi

Kendi feshi ya da karşılıklı sona erdirme hâlinde işsizlik ödeneğinde bekleme süresi uygulanabilir. Bu belge, sona ermenin hangi biçimde olduğunu bildirir ve karar ona göre verilir. Fesih türleri

Üzerinde ne var

• İş ilişkisinin başlangıç ve bitiş tarihi.
• Sona erme biçimi ve sebebi.
• Son dönem kazançları.
• Varsa tazminat.

Türkiye tarafında

Çalışma süresinin ispatında ve hizmet birleştirme dosyasında kullanılır; sona erme tarihi emeklilik kaydıyla karşılaştırılır. İş belgesinin Türkiye'de kullanımı

ÖnemliBelgeyi işveren doğrudan kuruma gönderir

Belge size değil kuruma gider. Ama kopyasını istemek hakkınızdır ve içeriği mutlaka kontrol edilmelidir — özellikle sona erme biçimi satırı.

Yanlışsa düzeltme işverenden istenir

Düzeltme talebi kuruma değil işverene yöneltilir. Düzeltme talebi · Nasıl ayrıldım

Dosyanın tamamı

Ödenek belgesi · İşsizlik dosyası

Küçük bir belge ama üzerindeki numara, Almanya’da çalışmış bir kişinin bütün emeklilik geçmişinin anahtarı.

Numara neden bu kadar önemli

Sigorta numarası ömür boyu değişmez ve içinde doğum tarihi ile doğum soyadının ilk harfi gizlidir. Evlilikle soyadı değişse bile numara aynı kalır — çünkü harf doğum soyadına aittir. Sigorta numarası

ÖnemliTürkiye’den yürütülen dosyada

Bu numara olmadan Alman kurumundan kayıt istemek çok zorlaşır. Türkiye’ye dönmeden önce mutlaka not edilmelidir. Dönmeden önce

Belge kayıpsa

Numara kurumda kayıtlıdır; belge yeniden istenebilir. Ayrıca eski bordrolarda, sigorta dökümünde ve emeklilik kararlarının başlığında da bulunur.

Eski karşılığı

Elektronik kayıt öncesinde primler karta yapıştırılan pullarla izleniyordu; o kartlar bugün kayıt boşluklarının tek kanıtı olabiliyor. Eski sigorta kartları

Soyadı uyuşmazlığı

Türk kayıtlarında soyadı değişmişse, numaradaki harf ile güncel soyadı tutmayabilir. Bu hata değildir ama dosyada açıklanması gerekir. Doğum ve evlilik soyadı

DikkatBugün bu adla belge düzenlenmiyor

Sosyal güvenlik kanununun dördüncü kitabında bu ad hiç geçmez. Bugün düzenlenen belgenin adı Versicherungsnummernachweis — yani “sigorta numarası belgesi”. Eski ad kanunda yalnızca “kaybolursa yenisi verilir” bağlamında, bir kalıntı olarak anılır.

Bugünkü belgenin içeriği kanunla sınırlı

Kanun, belgenin yalnızca numarayı, adları, doğum adını ve düzenleme tarihini taşıyabileceğini söyler. Üzerinde işveren, meslek ya da çalışma geçmişi bulunmaz.

Elinizdeki eski kâğıt geçersiz olmaz

Üzerindeki numara aynı numaradır ve dosyanın anahtarı olmayı sürdürür. Ancak kurumdan belge isterken bugünkü adı kullanmak gerekir; eski adla yapılan talep karşılıksız kalabilir.

Gelir ispatı istendiğinde en çok aranan belge bu — ve bordroyla karıştırılıyor.

Bordrodan farkı

"Son üç ay bordro" istendiğinde bu belge yetmez; "yıllık gelir" istendiğinde bordrolar yetmez. İkisi ayrı şeydir.

Üzerinde ne var

• Brüt kazanç ve kesilen gelir vergisi.
• Sosyal sigorta kesintileri.
• Vergi kimlik numarası — ⚠ iki ayrı numara vardır. Steuernummer ile IdNr.
• Vergi sınıfı (Steuerklasse) — medeni hâle bağlıdır ve nette büyük fark yaratır.

ÖnemliTürkiye tarafında

Vize, kredi ve mahkeme dosyalarında gelir ispatı olarak kullanılır. Türkiye’ye dönen kişi için ayrıca çifte vergilendirme dosyasında dayanak olur. Çifte vergilendirme

Çeviride

Rakamlar ve numaralar aynen aktarılır; ondalık ayracı virgüldür ve değiştirilmez. Sayı biçimi

Belgenin satırları ve elektronik bildirim

İşveren, yıl sonunda ya da iş ilişkisi bitince ücret vergisi belgesini elektronik olarak vergi dairesine bildirir (EStG § 41b) ve çalışana çıktısını verir; belge, numaralı satırlarla standarttır: 3 brüt ücret, 4 ücret vergisi, 5 dayanışma vergisi, 6 ve 7 kilise vergisi, 15 kısa çalışma ve analık parası gibi ücret yerine geçen ödemeler (ilerleme çekincesi), 16 çifte vergilendirme anlaşması kapsamındaki vergisiz ücret, 22 ile 27 sosyal sigorta primleri (işveren ve çalışan payı, emeklilik, sağlık, bakım, işsizlik), 28 özel sağlık sigortası, 17 ve 18 yol yardımı; üstte vergi kimlik numarası (IdNr), doğum tarihi, vergi sınıfı, çocuk muafiyeti katsayısı, kilise vergisi işareti ve dönem (ay olarak, kısmi yılda başlangıç ve bitiş) yer alır. Belge, ELSTER üzerinden vergi dairesinde zaten mevcuttur ve beyannameye eklenmez; ama kişi belgeyi saklar, çünkü emeklilik kaydındaki eksik dönemler ve Türkiye’deki işlemler için tek yıllık kanıttır.

Türkiye’de gelir kanıtı olarak

Türk konsolosluğu, aile birleşimi vize dosyasında Almanya’daki eşin yıllık gelirini bu belgeyle okur ve Almanca kabul eder; Türk bankası, kredi ve konut finansmanında yeminli çevirisini ister ve brüt ile net ayrımını (satır 3 brüt, net belgede yazmaz ve bordrodan alınır) çevirmen notu açıklar. Türk vergi dairesi, Türkiye’ye dönüş yılında (kısmi mukimlik) Alman ücret gelirini ve kesilen vergiyi mahsup için bu belgeden ve Alman vergi kararından alır; belge apostilsiz kabul edilir, çeviri istenir. Türk SGK yurt dışı borçlanmasında belge süre kanıtı olarak sigorta dökümünün yanında sunulabilir. Çeviride “Lohnsteuerbescheinigung” için “ücret vergisi belgesi (yıllık)”, “Bruttoarbeitslohn” için “brüt ücret”, “einbehaltene Lohnsteuer” için “kesilen ücret vergisi”, “Steuerklasse” için “vergi sınıfı”, “Kinderfreibetrag” için “çocuk muafiyeti”, “Progressionsvorbehalt” için “ilerleme çekincesi” kullanılır; satır numaraları korunur, tutarlar virgüllü biçimde aynen aktarılır.