Ticaret ve hizmet

Türkçe karşılığı henüz yerleşmedi — ve her çeviri başka bir alanı çağrıştırıyor.

DikkatAynı belge, üç farklı çeviri

“Sanal gerçeklik tasarımcısı”, “dijital medya tasarımcısı”, “oyun tasarımcısı” — üçü de farklı alanlara işaret eder. Dosyada Almanca unvan olduğu gibi korunmalı, yanına açıklayıcı bir karşılık konmalıdır.

Yerleşmiş denklik uygulaması yok

Meslek yeni olduğu için ne Türk ne Alman makamlarında yerleşmiş bir uygulama bulunur; başvuru büyük olasılıkla içerik karşılaştırmasıyla ele alınır.

Türkiye’de düzey farklı

Dijital oyun tasarımı ve görsel iletişim programları; yükseköğretim düzeyindedir.

Yakın meslekler

Mediengestalter Bild und Ton · Digital und Print

Ne üretilir

Bu meslekte üretilen şey, kullanıcının içine girdiği bir sahnedir: üç boyutlu ortam kurulur, nesneler modellenir ve kaplanır, ışık ve ses yerleştirilir, kullanıcının nasıl hareket edeceği ve neyle etkileşeceği tasarlanır. Gözlük ve denetleyicilerle denenir, hareket tutması ve yorulma gibi sorunlar gözetilerek düzeltmeler yapılır. Uygulama alanları eğitim, sanayi bakımı, mimari sunum, müze ve oyun tarafıdır. İş, tasarım ile yazılım ekipleri arasında sürekli alışveriş gerektirir.

Çeviride ad sorunu

Bu unvanın yerleşmiş bir Türkçe karşılığı henüz yoktur; aynı belge farklı çevirilerde başka başka adlarla görünebilir ve bu, dosyalar arasında tutarsızlık doğurur. Çözüm, unvanı Almanca olarak korumak ve Türkçe açıklamayı köşeli ayraç içinde vermektir; aynı dosyada hep aynı karşılık kullanılır. Meslek Almanya’da yeni olduğu için yerleşmiş bir denklik uygulaması da bulunmaz; Türkiye’de dijital oyun tasarımı ve görsel iletişim programları yakın alanlardır ve yükseköğretim düzeyindedir.

Tek çatı yönetmeliği artık yok — ve iki unvan onunla birlikte gitti.

Dikkatİki unvan kalktı

Her birinin yerine yeni adlı bir meslek kondu: sistem yönetimi ve dijitalleşme yönetimi. Belge geçerli, unvan aranamaz.

Dört meslek, dört ayrı yönetmelik

“Bilişim meslekleri tek yönetmelikte düzenlenir” bilgisi artık doğru değil. Fachinformatiker · IT-System-Elektroniker

ÖnemliTicari kanat ikiye ayrıldı

Eski tek unvan ikisini birden kapsıyordu; bugün hangisine karşılık geldiği belgenin içeriğinden okunur.

Türkiye’de yükseköğretimde

Bilgisayar programcılığı ve yönetim bilişim sistemleri programları.

Eski belgeler ne olur

Bir mesleğin kaldırılması, o meslekte alınmış belgeleri geçersiz kılmaz: belge alındığı tarihteki düzenlemeye göre geçerliliğini sürdürür ve iş piyasasında kullanılmaya devam eder. Değişen şey, yeni eğitim sözleşmelerinin artık bu unvanla yapılamamasıdır. Bir başvuruda eski unvanlı belge sunulduğunda, karşılaştırma hangi yeni meslekle yapılacaksa o belirtilir; halef unvanlar bellidir ve dosyada bir cümleyle anılır. Belgedeki tarihin düzenlemenin yürürlük tarihiyle uyumlu olması da kontrol edilir.

Bugünkü dört meslek

Yeniden düzenleme sonrasında bilişim alanında dört ayrı meslek bulunur ve her birinin kendi yönetmeliği vardır: yazılım ve sistem tarafını kapsayan meslek kendi uzmanlık alanlarına ayrılır, sistem elektroniği ayrı bir metinle düzenlenir, ticari kanat ise sistem yönetimi ve dijitalleşme yönetimi olarak ikiye bölünmüştür. Belgede hangi unvanın ve hangi uzmanlık alanının yazdığı işin niteliğini gösterir. Türkiye’den gelen bilgisayar programcılığı ve yönetim bilişim sistemleri diplomaları yükseköğretim düzeyinde ayrıca değerlendirilir.

Bu adla artık eğitim verilmiyor — ama rehberler hâlâ anlatıyor.

Dikkat2020’de kaldırıldı

Yerine geçen yönetmelik, 1996 tarihli metni açıkça yürürlükten kaldırdı. Bu adla dilekçe yazan kişi, hiçbir listede karşılığı olmayan bir unvan kullanır.

Elinizdeki belge geçersiz olmaz

Yalnız dayandığı yönetmelik yürürlükte değildir; künye istendiğinde kaldırılmış bir metin gösterilir.

Önemliİş tek bir mesleğe gitmedi

Kurgu işi, halef mesleğin seçmeli nitelikleri arasına dağıtıldı. Bugün aynı işi yapan kişinin belgesinde mesleğin adı değil, seçtiği niteliklerin adı yazar. Halef meslek

Dilekçede iki ad birden

Ad değişikliği deseni

İşin bugünkü karşılığı

Kurgu işi ortadan kalkmadı; eğitim yolu değişti. Bugün görüntü ve ses alanındaki meslek, çekim öncesi hazırlıktan son teslim dosyasına kadar geniş bir alanı kapsar: kamera ve ses kaydı, kurgu, renk ve ses düzenleme, arşivleme ve yayına hazırlama. Kurgu bu bütünün bir bölümüdür. Bunun pratik sonucu, eski unvanla düzenlenmiş bir belgenin bugünkü mesleğin yalnız bir parçasına karşılık gelmesidir; eksik görülen alanlar başvuruda ayrıca anlatılır.

Dilekçede iki ad birden

Kaldırılmış bir mesleğin belgesiyle başvuru yapılırken dilekçede üç bilgi bulunur: belgedeki unvan, mesleğin hangi tarihte kaldırıldığı ve bugün hangi mesleğin işlevsel karşılığı olduğu. Böylece inceleme yapan birim doğru karşılaştırmayı kurar. Belge geçerliliğini korur ve geçersiz sayılmaz. Türkiye’den gelen radyo televizyon ve sinema diplomaları ise yükseköğretim düzeyinde ayrıca değerlendirilir; yürütülen projelerin listesi ve kullanılan yazılımlar dosyaya eklenir.

Aynı gün, iki ayrı spor mesleği.

İkisi aynı işi yapmaz

Bu meslek sporun kendisine — ders ve etkinlik yürütülmesine — bakar; kardeş meslek ticari yönetim tarafına. Türkçede ikisi de “spor elemanı” olur.

ÖnemliBirinde tarih var, ötekinde yok

Bu yönetmelik yürürlük tarihini kendi maddesinde taşır; kardeşi taşımaz, onun tarihi şemsiye kararnameden gelir. Aynı gün çıkmış iki metin, iki farklı yazım.

Antrenörlük belgesi yerine geçmez

Türkiye’deki federasyon belgesi bir meslek eğitimi belgesi değildir.

Tesiste yapılan iş

Bu meslek sporun kendisine daha yakındır: grup derslerinin yürütülmesi, katılımcılara hareketlerin öğretilmesi, ısınma ve soğuma düzeninin kurulması, yeni gelenlerin yönlendirilmesi, turnuva ve etkinliklerin düzenlenmesi, tesisin ve aletlerin güvenli kullanımının sağlanması. Buna üye kayıtları, ders programının hazırlanması ve ilk yardım bilgisi eklenir. Çalışma yerleri spor kulüpleri, tesisler, belediye spor merkezleri ve dernek yapılarıdır; çalışma saatleri akşam ve hafta sonuna yayılır.

Antrenörlük belgesiyle ilişkisi

Türkiye’de bu alanda çalışanların elinde çoğu zaman federasyon antrenörlük belgesi ya da spor bilimleri diploması bulunur. Antrenörlük belgesi belirli bir branşta ders verme yetkisini gösterir; Almanya’daki meslek belgesi ise tesis ve hizmet tarafını da kapsayan daha geniş bir yetkinlik profilidir. İkisi birbirinin yerine geçmez, fakat birlikte sunulduğunda tablo tamamlanır. Aynı adı taşıyan ikinci bir spor mesleği daha bulunduğu için, başvuruda hangi meslekle karşılaştırma istendiği yazılır.

Bu iki belgenin toplamı değil — üçüncü bir meslek.

DikkatTek unvan, tek başvuru

Yönetmelik dört ayrı mesleği birden tanır ve bu onlardan biridir; kendi müfredatı ve kendi sınavı vardır. Denklikte iki ayrı başvuru yapılmaz. Yalnız avukatlık · Yalnız noterlik

ÖnemliYönetmeliğin kısa adı aramayı bozuyor

Resmî kısa ad, tanıdığı dört mesleğin hiçbirinin adını tam taşımaz; üçünün baş harflerinden kurulmuştur. Meslek adıyla arayan onu tahmin edemez.

Dizin adındaki yıl da tuzak

Yönetmelik 2014 tarihlidir ama dizinde bir sonraki yılla anılır.

Türkiye’de belge doğmuyor

Büro işi çoğunlukla iş başında öğrenilir.

Büroda hangi işler

Bu meslekte iş, dosyanın hem hukuki hem parasal tarafını kapsar: dava ve icra dosyalarının açılması, mahkeme ve icra dairesiyle yazışma, sürelerin izlenmesi, duruşma takviminin tutulması, vekâlet ücreti ve masrafların hesaplanması. Noterlik tarafında ise sözleşme taslaklarının hazırlanması, imza randevularının düzenlenmesi, tapu ve ticaret sicili bildirimleri, emanet hesaplarının izlenmesi yer alır. Süre takibi bu meslekte en ağır sorumluluktur ve kayıt düzeni eğitimin merkezindedir.

Tek unvan, ayrı meslek

Bu unvan iki ayrı belgenin toplamı değildir; aynı yönetmelik dört ayrı meslek tanır ve bu, onlardan biridir. Yani sahibi hem avukatlık hem noterlik bürosu işlerini kapsayan tek bir eğitim almıştır ve başvurusu tek bir unvanla yapılır. Türkiye’de avukat ve noter bürolarında çalışanlar için tanınmış bir meslek eğitimi bulunmaz; adalet ön lisans programı yakın alandır. Dosyada yürütülen dosya türleri ve süre takibi deneyimi yazılır.

Eski belgedeki yazım, yürürlükteki metni buldurmuyor.

DikkatBir harf, bozulan arama

1993 tarihli metinde unvandaki sıfat küçük harfle yazılıyordu; yeni metinde büyük harfle. Eski yazımı kullanan dilekçede karşı taraf başka bir kayıt arar.

ÖnemliTicari taraf, ilaç hazırlama değil

Meslek eczanenin stok, sipariş, fatura ve satış süreçlerine bakar; ilaç hazırlama yetkisi vermez.

Eğiticinin ayrı yönetmeliği

Eğiticinin mesleki uygunluğu birkaç sağlık mesleği için ortak bir metinle düzenlenir.

Türkiye’de ön lisans

Eczane hizmetleri programları.

Eczanede hangi işler

Bu meslekte çalışanlar eczanenin ticari ve lojistik tarafını yürütür: sipariş verilmesi, gelen ürünlerin kontrolü ve yerleştirilmesi, stok ve son kullanma tarihi takibi, soğuk zincir ürünlerinin izlenmesi, reçete belgelerinin düzenlenmesi ve kasalarla yapılan hesaplaşmaya hazırlık, kasa işlemleri ve serbest satış ürünlerinde müşteri bilgilendirmesi. İade ve geri çağırma süreçleri de bu tarafın işidir. Reçeteli ilacın hazırlanması ve verilmesi ise eczacının ve yetkili teknik personelin işidir.

Türkiye’de eczane personeli

Türkiye’de eczanelerde çalışan yardımcı personelin eğitimi eczane hizmetleri ön lisans programlarıyla verilir; ayrıca mevzuat, eczanede çalışacak personelin niteliklerini ve yapabileceği işleri belirler. Bu yapı Almanya’daki ikili eğitimle aynı değildir ve başvuruda düzey farkı görünür. Sunulacak belgeler arasında diploma, ders içerikleri, çalışılan eczanenin yazısı ve yapılan işlerin dökümü bulunur. Unvanın yazımında eski ve yeni metin arasında fark olduğu için, belgedeki yazım aynen korunur.

Künyede iki tarih var ve ikisi ayrı yıllarda.

DikkatHangi tarih yazılıyor

Düzenlenme tarihi ile yürürlük tarihi farklı yıllardadır. Tek tarih yazan kişi hangisi olduğunu belirtmezse karşı taraf başka bir metin arar.

ÖnemliEğiticinin de yönetmeliği var

Belgeyi verecek kişinin mesleki uygunluğu ayrı bir metinle düzenlenir ve o metin birkaç sağlık mesleği için ortaktır.

Türkiye’de okul temelli

Veteriner sağlık teknisyenliği; Alman mesleğinde pratik kliniğin içinde kazanılır.

Yakın meslekler

Medizinische Fachangestellte

Klinikte hangi işler

Gün, hasta kabulüyle başlar: randevu düzeni, sahip görüşmesi, hayvanın klinikte güvenli biçimde tutulması ve sakinleştirilmesi. Muayene sırasında hekime yardım edilir; ameliyat öncesi alet ve örtülerin sterilizasyonu, ameliyathanenin hazırlanması, ameliyat sırasında destek verilmesi bu mesleğin işidir. Laboratuvar tarafında kan ve idrar örneklerinin hazırlanması ve basit tetkiklerin yapılması, görüntüleme sırasında pozisyon verilmesi yer alır. İlaç stoklarının izlenmesi, kayıt tutulması ve faturalama da günlük işin parçasıdır.

Türkiye’de okul temelli

Türkiye’de karşılık gelen eğitim veteriner sağlık teknisyenliği ve laborantlık programlarıdır; bunlar okul temellidir ve uygulama stajla kazanılır. Almanya’da ise eğitim doğrudan klinikte yürür ve hekimin yanında geçer. Başvuruda diploma, ders içerikleri, staj kayıtları ve bir klinikte çalışılmışsa görev tanımı birlikte sunulur; yapılan işlemlerin adları yazıldığında karşılaştırma somutlaşır. Hayvan sağlığı alanında çalışmak için ayrıca aranan izinler varsa, bunlar meslek belgesinden ayrı değerlendirilir.

Başlık “sona erme” diyor — gövde demiyor.

DikkatBaşlıkla gövde çelişiyor

Son maddenin başlığı yürürlükten kalkmayı anar; gövdesi yalnız yürürlük tarihini verir. Başlığa bakan kişi geçerli bir belgeyi süresi dolmuş sanabilir. Gövde esastır.

Zanaat değil

Başvuru IHK’ya yapılır; ustalık sorusu doğmaz.

Türkiye’de deneyim var, belge yok

Liman kapasitesi büyüktür ama liman lojistiği ayrı bir tanınmış meslek eğitimi değildir.

Yakın meslekler

Schifffahrtskaufmann · Lagerlogistik

Limanda yapılan işler

Bu meslek, yükün gemiden karaya ve karadan gemiye geçişini yönetir. Öğrenilenler arasında konteyner ve genel yükün elleçlenmesi, istif planının okunması, vinç ve istif araçlarının kullanımı, yükün sabitlenmesi, tehlikeli maddelerin ayrı kurallara göre işlenmesi, depo ve saha yerleşiminin planlanması, gümrük ve taşıma belgelerinin hazırlanıp kontrol edilmesi bulunur. Bilgisayar sistemleriyle yük takibi işin ayrılmaz bir parçasıdır ve vardiya düzeni içinde çalışılır.

Türkiye’deki deneyimi belgelemek

Türkiye’nin liman kapasitesi büyük olduğu için bu alanda deneyim yaygındır; eksik olan, deneyimi gösteren bir eğitim belgesidir. Başvuruda liman işletmesinden alınacak çalışma belgesi, görev tanımı, kullanılan araçlar için alınmış operatör belgeleri ve tehlikeli madde eğitimleri birlikte sunulur. İş güvenliği ve vinç kullanımına ilişkin belgeler ayrıca değerlendirilir. Belgelerde çalışılan yıllar ve yapılan işler açıkça yazılmalıdır; genel ifadeler karşılaştırmayı imkânsız kılar.

“Anketör” demek, belgeyi olduğundan küçük göstermek.

Eğitimin kapsamı

Örneklem tasarımı · veri toplama yöntemleri · veri işleme · raporlama. Belgede yazan unvan bu bütünü gösterir.

Türkiye’de düzey farklı

Karşılık gelen alan istatistik ve sosyoloji programlarıdır.

ÖnemliVeri koruma boyutu

Meslek kişisel veriyle çalışır ve bu alanın kendi mevzuatı sıkıdır; belgenin kapsamı okunurken bu ayrıca dikkate alınmalıdır. Veri asgariliği

Yakın meslekler

Medien- und Informationsdienste

Bir araştırma nasıl yürür

İşin adımları sırayla öğrenilir: araştırma sorusunun tanımlanması, soru formunun hazırlanması ve denenmesi, kimlerin araştırmaya gireceğinin belirlenmesi, sahaya çıkılması ya da çevrimiçi toplamanın kurulması, gelen yanıtların kodlanması ve temizlenmesi, tabloların çıkarılması ve bulguların rapor hâline getirilmesi. Her adımda kayıt tutulur, çünkü sonuçların nasıl elde edildiği sorulabilir. Saha görevi bu zincirin yalnız bir halkasıdır ve mesleğin tamamını anlatmaz.

Türkiye’den gelen deneyim

Türkiye’de bu alanda çalışanlar araştırma şirketlerinde iş başında yetişir ya da istatistik, sosyoloji ve iletişim programlarından gelir. Başvuruda sunulacak belgeler buna göre seçilir: diploma ve ders içerikleri, çalışılan şirketten alınan ayrıntılı görev tanımı, yürütülen projelerdeki rolü gösteren yazılar ve varsa veri analizi kursları. Yalnız anketörlük yapıldığı anlaşılan bir belge, mesleğin kapsamını karşılamaz. Kişisel verilerle çalışıldığı için gizlilik taahhütleri de dosyada anılabilir.

Türkiye’de iki ayrı belge, burada tek meslek.

Önemliİkisi birleşmiş

Belgede yazan unvan hem kurtarma hem teknik işletme yetkinliğini kapsar.

DikkatTürk cankurtaran belgesi bir parçasıdır

Belge mesleğin yalnız bir kanadına karşılık gelir; havuz suyu ve tesis tarafı eksik kalır.

Metin 1997’den beri aynı

Havuz tekniği ve hijyen mevzuatı ise değişmiştir.

Madde başlığı yanıltıyor

Son maddenin başlığında yürürlükten kalkma geçer; gövdesinde yalnızca yürürlük tarihi vardır.

İki kanadın içeriği

Mesleğin bir kanadı can güvenliğidir: gözetim, kurtarma teknikleri, ilk yardım ve acil durumda ekip düzeni. Diğer kanadı tesisin işletilmesidir: havuz suyunun hazırlanması ve dengelenmesi, filtre sistemlerinin çalıştırılması, dezenfeksiyon değerlerinin izlenmesi ve kaydedilmesi, pompa ve ısıtma tesisatının bakımı, hijyen kurallarının uygulanması. Buna ziyaretçi ilişkileri, kurs düzenleme ve yüzme öğretimi eklenir. Sınav her iki kanadı birden kapsar ve belge ikisini birlikte gösterir.

Türk belgeleriyle başvururken

Türkiye’de cankurtaranlık belgesi ilgili federasyon ya da kurum tarafından verilir ve süreli olabilir; havuz suyu işletmeciliği ise ayrı bir eğitimle ve sağlık mevzuatına bağlı olarak yürür. Almanya’ya yapılacak bir başvuruda bu iki belgenin birlikte sunulması, mesleğin iki kanadını da göstermek bakımından önemlidir. Belgelerin geçerlilik tarihleri kontrol edilir, çünkü kurtarma belgelerinde tazelik aranır. Eksik kalan kanat için denkleştirme eğitimi ya da sınav gündeme gelebilir.