Yönetmelikte dal bulamıyorsanız: dört kelime, dört yer

Alman eğitim yönetmeliklerinde ayrımı anlatan DÖRT ayrı kelime kullanılır ve Türkçeye dördü de çoğu zaman “dal” diye çevrilir; oysa sonuçları farklıdır. Biri unvanın parçası olur ve belgede yazar, biri müfredatın ağırlığını belirler, biri yalnızca işletmenin seçtiği uygulama alanıdır ve kapalı bir listesi olmayabilir, sonuncusu ise listeden seçilen niteliklerdir ve dal sayılmaz. İkinci ve daha pratik sorun yerdir: bu hükümlerin hangi maddede olduğu yönetmelikten yönetmeliğe değişir ve bu koşuda ölçülen yönetmeliklerde dal maddesi BEŞ ayrı yerde çıktı — mesleğin tanındığı ilk maddede, sürenin düzenlendiği maddenin ikinci cümlesinde, müfredat planı maddesinde, meslek tanımı maddesinde ve sınav maddesinden önceki bentte. En sinsisi süre maddesinin içine yerleşmiş olanıdır: orada dal beklemeyen okuyucu satırı atlar. Alışıldık yerde arayıp bulamayan kişi mesleği “dalsız” diye kaydeder ve belgedeki dal adı denklikte karşılıksız kalır. Üçüncüsü ters yönlü hatadır: metinde “uygulama alanı” kelimesinin geçmesi dal olduğu anlamına gelmez; bazı yönetmeliklerde o kelime yalnızca müfredat içinde bir ifadedir. Ayrıca bazı yönetmeliklerde dal adı mesleğin adına EKLENİR ve unvanın parçası olur; tercümede atılırsa belgedeki unvan eksik yazılmış olur.