§ 195 BGB: olağan zamanaşımı süresi
Olağan zamanaşımı süresini belirler. Başlangıcı yıl sonuna bağlanır.
Süre ne zaman başlıyor — asıl soru bu.
Ne der
Alacaklar için olağan bir zamanaşımı süresi öngörür; sürenin başlangıcı, alacağın doğduğu ve öğrenildiği yılın sonuna bağlanır. Zamanaşımı
ÖnemliPratik sonucu
Bu nedenle pek çok alacak yıl sonunda zamanaşımına uğrar; aralık ayı bu yüzden yoğundur.
Dikkatİleri sürülmezse
Zamanaşımı kendiliğinden dikkate alınmaz. Cevap dilekçesi
Daha kısa süreler
Başlangıcın iki koşulu
Sürenin işlemeye başlaması için iki şey birlikte gerçekleşmelidir: alacağın doğmuş olması ve alacaklının, alacağı doğuran olguları ve borçlunun kim olduğunu öğrenmiş ya da ağır ihmal olmaksızın öğrenebilecek durumda olması. Süre, bu iki koşulun gerçekleştiği yılın sonundan itibaren işler; bu yüzden pratikte çok sayıda alacak aralık ayının son gününde zamanaşımına uğrar. Öğrenme koşulundan bağımsız olarak işleyen azami süreler de vardır ve bunlar çok daha uzundur; hayat, beden ve sağlık ihlallerinde en uzun süre uygulanır. Ayrıca pek çok alanda özel ve daha kısa süreler bulunur.
Süreyi durduran ve kesen sebepler
Süre kendiliğinden işlemez: dava açılması, ödeme emri usulünün başlatılması, tanınmış bir uzlaştırma yerine başvurulması, icra işlemleri ve alacak hakkında yürütülen müzakereler süreyi durdurur ya da yeniden başlatır. Müzakerelerin durdurucu etkisi, taraflardan biri görüşmeyi sürdürmeyi reddedene kadar devam eder ve bu, sigorta yazışmalarında sık gündeme gelir. Borçlunun borcu kabul etmesi ya da taksitle ödeme yapması da süreyi yeniden başlatır. Zamanaşımı hâkim tarafından resen dikkate alınmaz; ileri sürülmesi gerekir ve bu, cevap dilekçesinde açıkça yazılır. Türk hukukunda da zamanaşımı def’i olarak ileri sürülür.