§ 28 VwVfG: karar öncesi dinlenme
Aleyhe karar verilmeden önce görüş sorulması gerekir. Sorulmaması usul kusurudur.
Karar yazılmadan önce size sorulması gerekiyordu.
Ne der
Haklarına müdahale edecek bir işlem yapılmadan önce ilgiliye görüş bildirme imkânı tanınır. Dinlenme hakkı
ÖnemliEn etkili an
Karar yazıldıktan sonra itiraz etmek, karar yazılmadan görüş vermekten zordur. Karar nasıl hazırlanır
DikkatYapılmadıysa
Dinlenme yapılmamışsa usul kusuru doğar — ama bu kusur sonradan giderilebilir. § 45 VwVfG
İstisnalar
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde dinlenmeden karar verilebilir.
Kim “ilgili” sayılır
Hüküm, görüş sorulacak kişiyi “ilgili” olarak tanımlar ve bu kavram başka bir maddede açıklanır: başvuran ve başvurunun yöneldiği kişi, işlemin muhatabı ve makamın usule dâhil ettiği kişiler ilgili sayılır. Hakları işlemden etkilenen üçüncü kişiler de makam tarafından usule dâhil edilebilir; komşuluk, rekabet ve aile ilişkilerinde bu sık görülür. Görüş sorma yazısında hangi olguların esas alındığı ve hangi kararın düşünüldüğü bildirilir; yazı, hangi tarihe kadar cevap beklendiğini de söyler. Bu yazı bir karar değildir, bu yüzden itiraz açıklaması taşımaz ve süre başlatmaz.
Türk idari usulüyle karşılaştırma
Türkiye’de idari usul tek bir genel kanunla düzenlenmemiştir; savunma hakkı anayasal bir ilke olarak kabul edilir ve disiplin işlemleri, bazı idari yaptırımlar ve vergi incelemelerinde açıkça öngörülür, ancak Almanya’daki gibi bütün aleyhe işlemleri kapsayan genel bir dinlenme kuralı bulunmaz. Bu fark, Türkiye’den bakan kişi için şaşırtıcıdır: Almanya’da karardan önce gelen yazı bir formalite değil, dosyanın yönünü değiştirebilecek tek aşamadır. Yazı Türkiye adresine geldiğinde cevap süresi çoğu zaman kısa kalır ve bu nedenle yazı eline geçer geçmez değerlendirilir.