Uzlaştırma mı, dava mı
Uzlaştırma masrafsız ve hızlıdır ama bağlayıcı olmayabilir. Dava kesin sonuç verir.
Hangi yol? Masraf ve bağlayıcılık karar veriyor.
Karşılaştırma
| Uzlaştırma | Dava | |
|---|---|---|
| Masraf | Çoğu zaman düşük | Dava değerine bağlı |
| Süre | Kısa | Uzun |
| Bağlayıcılık | Değişken | Kesin |
DikkatSüre durmayabilir
Uzlaştırmaya başvurmak, dava ya da itiraz süresini her zaman durdurmaz. Zamanaşımı
ÖnemliÖn koşul olabilir
Mahkeme içindeki uzlaşma
Uzlaşma yalnız mahkeme dışında aranmaz: Alman usul hukukunda davanın başında bir uzlaşma görüşmesi yapılır ve hâkim taraflara öneri sunar; ayrıca dosya, yalnız uzlaşmayla ilgilenen ayrı bir hâkime (Güterichter) gönderilebilir ve bu görüşmede söylenenler esas dosyaya geçmez. Varılan anlaşma tutanağa geçirildiğinde icra edilebilir bir belge doğar, yani mahkeme kararı gibi uygulanır. İş davalarında ilk duruşma kural olarak bu amaçla yapılır ve dosyaların önemli bölümü burada biter. Arabuluculuk ise mahkeme dışında, tarafların seçtiği bir kişiyle yürür ve anlaşma ayrıca icra edilebilir hâle getirilir.
Türkiye’deki zorunlu arabuluculukla fark
Türkiye’de iş uyuşmazlıklarının ve ticari davaların önemli bölümünde arabuluculuk dava şartıdır: arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir ve son tutanak dilekçeye eklenir. Almanya’da böyle genel bir dava şartı yoktur; bazı eyaletler küçük komşuluk ve onur uyuşmazlıklarında zorunlu uzlaşma öngörür, tüketici uyuşmazlıklarında ise başvuru gönüllüdür. Bu fark, Türkiye’den bakan kişiyi yanıltır: Almanya’da uzlaştırmaya başvurmak dava şartı olmadığı gibi çoğu zaman dava süresini de durdurmaz. Bu yüzden uzlaşma denenirken itiraz ve dava takvimi ayrıca izlenir ve gerekirse iki yol paralel yürütülür.