§ 823 BGB: haksız fiil sorumluluğu

Tazminat taleplerinin en sık görülen dayanağı.

Unsurlar

• Korunan bir değerin ihlali.
• Hukuka aykırılık.
• Kusur.
• Zarar ve illiyet.

Dikkatİspat

Unsurları talep eden ispatlar; belge ve rapor bu yüzden saklanır. İspat yükü

ÖnemliAzaltıcı sebep

§ 254 BGB · Tazminat türleri

Trafik dosyalarında

Kaza raporu

Korunan değerler ve ikinci fıkra

Maddenin birinci fıkrası korunan değerleri tek tek sayar: hayat, vücut bütünlüğü, sağlık, özgürlük, mülkiyet ve “diğer bir hak”. Son ifade açık uçludur ve içtihatla doldurulmuştur; genel kişilik hakkı ile kurulmuş ve işleyen işletme hakkı buradan korunur. Salt malvarlığı kaybı, yani bir değere doğrudan zarar vermeden doğan ekonomik kayıp, bu fıkranın kapsamı dışındadır. İkinci fıkra ise başka bir kapı açar: koruyucu nitelikteki bir kanun hükmünün ihlali de tazminat doğurur ve ceza kanunundaki pek çok hüküm bu nitelikte sayılır. Kararlarda hangi fıkraya dayanıldığı dayanak satırında görünür.

Türk hukukundaki karşılığı

Türk Borçlar Kanunu haksız fiili tek bir genel hükümle düzenler ve Alman sistemindeki gibi korunan değerleri saymaz; bu, iki metin arasındaki en görünür yapı farkıdır. Sonuç bakımından ise unsurlar benzerdir: hukuka aykırılık, kusur, zarar ve illiyet bağı aranır. Çeviride tazminat kalemlerinin adları korunur, çünkü Alman kararları maddi zararı, tedavi giderlerini, kazanç kaybını ve manevi tazminatı ayrı kalemler hâlinde hesaplar ve Türk mahkemesi ya da sigortası bu ayrımı okur. Kalem adları Türkçeye serbest çevrildiğinde hesap tablosu anlamını yitirir; tutarlar ve oranlar belgedeki biçimiyle aktarılır.