Sosyal plan ve menfaat denkleştirmesi
Alman belgeleri
Yeniden yapılanmada tazminat ve önlemleri düzenler. Bireysel tazminat tutarı buradaki formülden çıkar.
Tazminat tutarınız çoğu zaman burada bir formülden çıkıyor.
İkisi
| Menfaat denkleştirmesi | Sosyal plan | |
|---|---|---|
| Konu | Değişikliğin nasıl yapılacağı | Doğan zararın karşılanması |
| İçerik | Takvim, kapsam | Tazminat formülü, önlemler |
ÖnemliFormül okunur
Tazminat çoğu zaman kıdem ve ücretin çarpımıdır; katsayıyı metin belirler. Abfindung
DikkatBireysel hak doğurmayabilir
Menfaat denkleştirmesi kural olarak doğrudan bireysel talep doğurmaz; tazminat sosyal plandan gelir.
Kim çıkarılır
Çeviride
Formül ve katsayılar birebir; hesap yapılmaz.
Kanuni temel ve zorunluluk
İş yeri değişikliğinde (Betriebsänderung, BetrVG § 111: kapatma, taşınma, birleşme, önemli daralma, yeni yöntemler) yirmiden fazla çalışanı olan işveren, iş yeri kurulunu bilgilendirir ve menfaat denkleştirmesi ile sosyal plan görüşür; menfaat denkleştirmesi gönüllüdür ve anlaşılamazsa uzlaştırma kurulu (Einigungsstelle) yalnız arabuluculuk yapar, sosyal plan ise zorlayıcıdır ve uzlaştırma kurulu bağlayıcı karar verir (§ 112). Sosyal plan, tazminat formülünü (kıdem yılı çarpı aylık brüt ücret çarpı katsayı, çoğu zaman 0,5 ile 1,5), yaş ve engellilik ekleri, çocuk ekleri, tavan, transfer şirketine (Transfergesellschaft) geçiş, erken emeklilik desteği ve yeniden eğitim masrafını düzenler. Menfaat denkleştirmesi, çıkarılacakların isim listesini içerebilir (Namensliste, § 1 Abs. 5 KSchG) ve o zaman fesih, işletmesel sebeple haklı sayılır, sosyal seçim yalnız ağır hata bakımından incelenir. İşveren menfaat denkleştirmesini denemeden değişiklik yaparsa çalışan dezavantaj tazminatı (Nachteilsausgleich, § 113) ister.
Türk çalışan için ve çeviri
Türkiye’ye dönüşü planlayan çalışan için sosyal plan tazminatı, işsizlik ödeneğini etkilemez (ödenek Almanya’da ikamet ister), ama tazminatın vergilendirilmesi Alman gelir vergisinde beşte bir kuralıyla (Fünftelregelung, 2025’ten beri beyannameyle) indirimlidir ve Türkiye’ye taşındıktan sonra ödenen tazminat çifte vergilendirme anlaşması uyarınca Almanya’da vergilendirilir. Transfer şirketine geçiş Almanya’da kalmayı gerektirir. Türk iş hukukunda karşılık, toplu işçi çıkarmada (İş Kanunu md. 29) sendika ile görüşme ve kıdem tazminatıdır; sosyal plan formülü yoktur ve kıdem tazminatı kanunla sabittir, çevirmen notu bunu belirtir. Çeviride “Sozialplan” için “sosyal plan”, “Interessenausgleich” için “menfaat denkleştirmesi”, “Betriebsänderung” için “iş yeri değişikliği”, “Einigungsstelle” için “uzlaştırma kurulu”, “Namensliste” için “isim listesi”, “Transfergesellschaft” için “transfer şirketi” kullanılır; formül, katsayılar ve tavan aynen aktarılır ve hesap yapılmaz.